Кіріспе

Ху Вэйдэ (1863 - 24 қараша 1933) – Цинь әулеті мен Қытай Республикасы дәуірінде қызмет еткен қытай саясаткері және дипломаты.

Өмірбаян

Кинг әулетімен неке арқылы байланысты болғанымен, ол Республиканың құрылуын қабылдады және оның Сыртқы істер министрлігінде қызмет етті. Бұрын ол Кинг әулеті кезінде Юань Шикай кабинетінің мүшесі ретінде Сыртқы істер вице-министрі болған. Ол Ресейге, Жапонияға және Францияға елші болып тағайындалды; және Ву Тингфанмен бәсекелестік қарым-қатынаста болды. Сонымен қатар ол Халықаралық Әділет сотының тұрақты судьясы болды. 1926 жылы Дуан Кируи Пекиннен қуылғаннан кейін Ху қысқа мерзімге президент және премьер-министр міндетін атқарды. Ху Вейдедің саяси карьерасының ерекшелігі – оның мансабы үкімет түрінің өзгеруімен аяқталмады. Ол Қытай империясының соңғы кезеңі мен Қытай Республикасының алғашқы жылдарындағы көрнекті саясаткер және дипломат болды. Қытай дипломатиясы тарихындағы оның рөлі зор, бірақ көптеген адамдар оны Қытайдың нашар дипломатиялық саясатына жауапты деп санайды. Ху шын мәнінде әлемдік мәселелерді жақсы түсінген алғашқы қытай саясаткерлерінің бірі болды. Ол Шанхай аудармашылар колледжін бітірген. Ағылшын, француз және орыс тілдерін жетік меңгергендіктен, ол осы елдерді зерттеуге мүмкіндік алды, бұл оны осы мемлекеттердің сарапшысы етті. Ху Вейде Қытай және халықаралық дипломатиялық аренадағы беделін Версаль келісімінде және Гаага бейбітшілік конференциясында Қытай делегациясының құрамында болғанынан байқауға болады. Қытайға демократияны орнатудағы еңбегі үшін мақтау алмағанымен, ол Цин үкіметін жаңа Республиканың пайдасына биліктен бас тартуға көндіруде маңызды рөл атқарды.