Кіріспе

Кемелдің түрі Ceratomia amyntor, елм сфинксі немесе төрт мүйізді сфинкс, Sphingidae тұқымдасына жататын Солтүстік Америка кемірі. Бұл түрді алғаш рет 1835 жылы Карл Гейер сипаттаған. Оның қанаттарының ені 8,2 – 11,5 см аралығында. Атауынан көрініп тұрғандай, дернәсілдері (қазгүлдер) ульма ағаштарымен (Ulmus) қоректенеді, бірақ оларды қайың (Betula), липа (Tilia) және алмұрт (Prunus) ағаштарында да кездестіруге болады. Дернәсілдер дайын болғаннан кейін, олар қонақ ағаштың тамырына қарай төмен түсіп, топыраққа кіріп қуыршақталып, жылдың соңына таяу болса, қыстап шығуы мүмкін. Көкөніс өсірушілердің бұл дернәсілдің шексіз аштығын ескеруі керек. Олардың бір дернәсілі өсімдіктің көптеген жапырақтарын және тіпті нәзік сабақтарын да жеуге қабілетті.

Ауқым

C. amyntor Нова-Скотиядан батысқа қарай Альбертаға және Батыс Солтүстік Дакота мен Колорадоға дейін табады; оңтүстік Флоридадан Мексика шығанағының жағалауына, Джорджияға, Техасқа, Луизианаға және Нью-Мексикоға дейін жетеді.

Мәртебе

Бұл түр қауіпсіз.

Өмірлік цикл

C. amyntor ересек көбелектері өмір сүру аймағының солтүстік бөлігінде маусым мен шілде айларында бір рет көбейеді. Оңтүстікке қарай екі рет көбейеді, жыл соңына дейін ұшып жүреді, ал Луизиана штатында наурыздан қазанға дейін бес рет көбейетіні расталған.

Жұмыртқа

Кішкентай, көлдір, лайм жасыл түсті жұмыртқалар қожайын жапырақтарының төменгі жағына жұмыртталады. Қабықтары шайқасқаннан кейін мөлдір және перленген болады.

Ұрық

Личинкалар екі түрлі түс фазасында келеді: жасыл фаза және қоңыр, қызғылт сары және қызғылт қоңыр түстерінің әртүрлі реңктерімен ерекшеленетін қара фаза. Личинкалар барлық бес жас кезеңін шамамен бір ай ішінде аяқтайды. Бірінші жас кезеңі жұмыртқасының жасыл түсімен бірдей. Личинка жас кезеңдерінен өте келе, құрылымында өзгерістер байқалады. Гусеница басынан жоғары, құйрық мүйізінен өзге, төрт ұзын, мүйіз тәрізді өскіндерге ие, сондықтан қарағай сфинксі кейде төрт мүйізді сфинкс деп аталады.

Құс

Басқа Sphingidae-лер сияқты, C. amyntor да "көшпенді" фазадан өтеді, онда ол тамақтануын тоқтатып, қуыршақтану үшін топыраққа кіреді. Қуыршақтану алдында, дернəуіз қатты қысқарады, содан кейін күмілгіш қабығын түсіріп, оны көбелек дернəуізінен ажыратады.

Суреті

Ересектегі қарағай шілтісінің жалпы түсі сұрғылт қоңыр, ал алдыңғы қанаттарында толқын тәрізді өрнектер бар. Алдыңғы қанаттардың жоғарғы ортасында, басқа Ceratomia түрлеріндегідей, кішкентай ақ дақ болады. Артқы қанаттары қараңғы сұр түсті, ал жақын жиегінен қараңғы жолақ өтеді. Алдыңғы және артқы қанаттардың сыртқы ұштары ақ-қоңыр-ақ өрнекпен сызылған. Көкірекшенің ұшынан ішекке дейін бойлай үш үзілісқан қара жолақ жүреді. Мұртшалары қатаң және сым тәрізді, ұштарында иілгіш болады. Кейбір мысалдардың басы мен қанаттарында жарқын ақ дақтар болады және басқа C. amyntor-дан ерекше көзге түседі.