Кіріспе

Дубрис, сондай-ақ Portus Dubris және Dubrae деп аталады, қазіргі Дувр, Кент, Англиядағы Рим Британиясының порты болған. Еуропа құрлығына ең жақын нүкте және Дур өзенінің сағасы болғандықтан, Дувр орны канал арқылы жүретін порт үшін өте қолайлы болды. Дур өзені қазір қаланың көп бөлігінде жабылып қалған. Рим дәуірінде ол маңызды әскери, сауда және канал арқылы жүретін порты болып өсті, сондай-ақ Ртутупиамен (Ричбороу Рим бекінісі) бірге, кейін Уотлинг көшесі деп аталған жолдың екі бастапқы нүктесінің бірі болды. Ол бастапқыда Classis Britannica, ал кейіннен Саксон жағалауындағы бекіністе орналасқан әскерлермен нығайтылып, гарнизонмен қамтамасыз етілді.

Юлий Цезарь

55 жылы Ұлыбританияны жаулап алуға жасаған алғашқы тырабында Юлий Цезарь бастапқыда Дубриске қонуға тырысты, оның табиғи портын Волузен қолайлы қону орны деп анықтаған болуы мүмкін. Бірақ ол жағалауға жеткенде, британиялықтардың көпшілігі жоғарыдағы төбелерге және Довердің ақ жартастарына жиналды, бұл оны сол жерге қонбауға мәжбүр етті, себебі жартастар "жағалауға соншалықты жақын болғандықтан, олардан тікелей соққылар жасауға болар еді" қонғандарға. Ол "сағат тоғызынша" (шамамен сағат 15:00) түңгіштей тұрып, екінші порттан келетін көлік кемелерін күтті, сондай-ақ соғыс кеңесін өткізді. Одан кейін өзінің қолбасшыларына дербес әрекет етуге бұйрық беріп, флотилияны шамамен жеті шақырымға жағалау бойымен ашық жағажайға жеткізді.

Классис Британика бекінісі

Британ суларындағы рим флотының басты мақсаты – Галлиядан Британияға соққан жолдарды қорғау және Британиядағы құрлық әскерін қолдау болды, Британияны басып алудан қорғау емес. Сондықтан оның негізгі порты Дувр емес, Гезориак (Булонь) қаласында орналасқан. Дегенмен, оның Британияның өзінде Рутупиа және Дубрис қалаларында шағын базалары болды.

Маяктар

Римдіктер Доверді жаулап алғаннан кейін көп ұзамай Доверде екі маяк салынды, олардың әрқайсысы "Фарос" деп аталды. Олардың салыну мерзімі туралы ұсыныстар 50 жылға (43 жылғы шапқыш шабуылдан кейін жеті жыл), 80 жылға немесе (құрылыста сол кездегі қаладағы мансиодағы плиткалармен бірдей плиткалар болғандықтан) шамамен 138 жылға дейін жетеді, бірақ жалпы пікір біздің заманымыздың 1-ші ғасырына қатысты. Маяктар екі биіктікте (Шығыс және Батыс биіктіктері) орналастырылды және Булоньде Калигуланың сәтсіз шабуылы үшін салынған Ордер мұнарасының үлгісімен салынды. Шығыс биіктігіндегісі әлі де Довер қамалының аумағында, бастапқы биіктігіне жақын 80 фут (24 метр) биіктікте тұр және жанындағы Сент-Мэри де Кастро шіркеуінің қоңырау мұнарасы ретінде пайдаланылуға бейімделген. Бұл римдік Фарос 1974 жылдан бері І санаттағы ескерткіш болып саналады. Батыс маяқтың қалған аз бөлігі Бредденстон немесе Ібілістің шешіндісі деп аталады, ол Бреддонның жақын маңдағы жоғалған ауылының құрметіне аталған, Довердің Батыс биіктігіндегі Drop Redoubt ішінде орналасқан. Ол 18 ғасырдағы құрылыс жұмыстарымен жабылып, 1860 жылдардағы жаңа жұмыстар кезінде қайта ашылды және ол Синк Портс Лорд Уорденінің тағайындалуының дәстүрлі орны болды.

Бағасы

Өзінің шарықталу кезінде Дубрис маңызды сауда орталығы болды, Рутупиадан кейін Англия мен материк арасындағы негізгі римдік портына айналды. Рутупиамен бірге, ол Уотлинг көшесінің – римдіктердің Кентербериге, содан кейін Лондонға дейін созылған жолының бастапқы нүктелерінің бірі еді.

Римдік боялған үй

1970 жылдары жаңа A256 / York Street айналма жолының құрылысы кезінде римдік қалдықтар табылды және сегіз апталық қазба жұмыстары жүргізілді. Археологтар қазіргі кезде "Римдік боялған үй" деп аталатын римдік мансио тауып алды. Бұл мансио, үкімет шенеуніктері үшін арналған қонақ үй, шамамен 200 жылы салынған. Оны 1970 жылы Кент археологиялық құтқару бөлімі тапты. Британиядағы римдік суреттерінің ең жақсы мысалдарының бірі (боялған гипстен астам, Альп тауларынан солтүстікке қарай табылған ең кең ауқымды) болғандықтан, ол "Британияның көмілген Помпеиі" деп аталды. Қызыл немесе жасыл түсті төменгі жақтаудың үстінде әлі де көп түсті панельдердің сәулеттік схемасы көрінеді. Бағаналар сахнаның үстіндегі тіреулерге орналасқан, нақты 3D эффектін тудырады. 28 панелдің бөліктері сақталған, әрқайсысында Римнің шарап құдайы Бахусқа байланысты мотивтер бейнеленген. Осы Бахус байланысы, сондай-ақ ғимараттың моншаларға, порты мен бекініске жақын орналасуы, кейбіреулер Боялған үйдің бұрынғыда әйелдер үйі болғанын болжайды. Дегенмен, бұл толыққанды жанама дәлел ғана (әйелдер үйлеріндегі фрескалар, Помпейдегідей, көбінесе ашық сипатта болады, ал Бахус мотивтері қарапайым тұрғын үйлерде де жиі кездеседі), сондықтан көптеген ғалымдар бөлмелердің осы қызметті атқару үшін тым кішкентай деп санайды және оның мансио статусын қолдайды. Боялған үйдің басқа да ерекшеліктеріне Дувердің әшекей тастары, гипокауст жүйесін көруге мүмкіндік беретін ортағасырлық еденге жасалған ойық, және жақын маңдағы Сент-Мартин-ле-Гранд шіркеуінен табылған ортағасырлық қаңқа жатады, мұражайды іске қосуға көмектесетін еріктілер оны "Фред" деп лақап берген.

Саксон жағалауындағы бекініс

Дубристің сарайы 270 жылы Саксон жағалауы бекінісін салу үшін бұзылды. Бұл бұзу сарайды және оның қабырға суреттерін әдеттегіден жақсы сақтап қалды, себебі қабырғалардың негізі бекіністің қоршауының ішінде қалды.

Көрінетін қалдықтар

Қалдықтардың шағын бөлігі қазір Довер кітапханасы мен ашу орталығында (бұрынғы White Cliffs Experience) сұраныс бойынша көрініс тапқан, ал Рынок алаңынан тыс жердегі әлеуметтік орын Римдік кемежайының орнында салынған және осылай аталады. Ең кең және көпшілікке қолжетімді қалдықтар Римдік суреттелген үйінде сақталған, онда мансионың, Саксон жағалауындағы бекіністің және Classis Britannica бекінісінің бөліктерін көруге болады.

1980 жылдардағы қазба жұмыстары

Қалалық кеңес бұл жерде автотұрақ салуды жоспарлаған болатын, бірақ Брайан Филп басқарған Кент археологиялық құтқару бөлімі (KARU) римдік ескерткіштерді таба бастады. Кеңес пен құрылысшылармен ұзақ және қиын келісімдерден кейін қазба жұмыстарын жалғастыруға рұқсат берілді. KARU бұл жерде ескерткіштерді қорғайтын жабық ғимарат салды, ал автотұрақ басқа жерде салынды. Мұражай автотұрақтан бұрын аяқталды. Содан бері мыңдаған адам, тіпті Король-ана да келді және арнайы дайындалған қонақ кітабына қол қойды. Филп жинақтау жұмыстарын жалғастырып, мектеп оқушыларына, туристерге және ғалымдарға дәріс оқуда. Бұл жерде өте маңызды шыны ыдыс сияқты басқа да артефакттар сақталады, соңғы жылдары олар академиялық зерттеулерге тақырып болды. Осы ескерткіштердің үстіндегі жабық ғимарат әлі де тұр. Ол сол кездегіден бері көбінесе өзгермеген, бірақ қазір қаржыландыру жетіспеушілігінен қауіп төндіреді. Жергілікті тұрғындардың көптегені бұл орынның қалған бөлігімен біріктірілгенде жақсырақ көрсетілуі мүмкін еді дейді, бірақ оның орнына жаңа айналма жолдың астында көбінесе қайта көмілді. Айналма жол ескерткіштерді және Ақ жартастар тәжірибесін қорғау үшін арнайы жасалған. Бұның бәрін, соның ішінде Филп өзі де сынады, ол: «Өткенін жойған елдердің болашағы болмайды» деді.