Кіріспе

Арнайы фигуралар 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында фигуралы сырғанаудың маңызды бөлігі болды. Міндетті фигуралар сияқты, арнайы фигуралар да бір конькимен мұз үстінде әр түрлі үлгілер салуды қамтиды. Бұл сырғанаушыдан бір аяғымен тұрып, айтарлықтай тепе-теңдік пен бақылауды көрсетуді талап ететін. Егер міндетті фигуралар 8-дік фигурадан алынған стандартты үлгілер болса, арнайы фигуралар сырғанаушылардың өзі жасаған күрделі үлгілер еді. Бұл үлгілерге розалар, жұлдыздар, кресттер және басқа да әсем қисықтар кіретін. Арнайы фигуралардың негізгі элементтері стандартты міндетті фигуралардың элементтері ғана емес, сонымен қатар «мүңкідену», «көздік» және «қиылыс» сияқты пішіндерді де қамтиды. Мұз үстінде күрделі үлгілер салу американдық және британдық фигуралы сырғанау мектептерінің ерекшелігі болды. 20-шы ғасырдың басында бұл, мұздың барлық бетін пайдаланып, музыкамен үйлесетін, көбірек спорттық қозғалыстарды қамтитын «Халықаралық стильдегі» еркін сырғанаумен ығыстырылды. Арнайы фигуралар алғаш рет 1882 жылы Венада өткен бірінші халықаралық фигуралы сырғанау жарысында көрсетілді, онда Теодор Лангер симметриялық төрт нүктелі жұлдыздың әсем үлгісін салды. Фигуралы сырғанау тарихшысы және жазушысы Эллин Кестнбаумның айтуынша, бұл үлгіні орындау үшін қажетті дене қозғалыстары көруге ұнамайтын, дірілдеп, конькидің мұздағы ағысын пайдаланбаған, бірақ Лангер салған үлгі эстетикалық тұрғыдан әдемі болды және үлкен шеберлік пен бақылауды көрсетті. Лангер басқа сырғанаушыларды өздерінің арнайы фигураларын жасауға шабыттандырды, бұл 19-шы ғасырдың соңы мен 1940-шы жылдарға дейін фигуралы сырғанаудың маңызды бөлігіне айналды. Арнайы фигуралар 1908 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында жарыс түрі болды. Бұл жарыста ресейлік Николай Панин жеңіске жетті. Николай Панин осы арнайы фигуралы сырғанаудан алтын медальді жеңіп алды және 1952 жылға дейін жеңіліссіз болды, содан кейін Олимпиада комитеті бұл жарысты орындаудың тым қиындығына байланысты алып тастады. Николай Паниннің бір қарсыласы оның салған күрделі геометриялық үлгіні көрді де, оны қайта жасауға тырысудың орнына жарыстан бас тартты. Арнайы фигуралар 2015 жылы Дүниежүзілік фигуралы спорт қоғамының құрылуымен және қара мұз үстіндегі Дүниежүзілік фигуралы және әсем сырғанау чемпионаты мен фестивалімен қайта жанданды. Қазіргі уақытта Мальта кресі, швейцариялық S, қанатты алмаз кресі, швед кресі және тағы да басқалары сияқты сырғанау өнерпаздары Дүниежүзілік фигуралы және әсем сырғанау чемпионатында арнайы фигуралармен өнер көрсетеді. Дүниежүзілік фигуралы және әсем сырғанау чемпионатының аты 1895 жылы Джордж А. Мейгердің «Фигуралы және әсем сырғанау» атты әдеби шедеврінен шабыттандырылған. Бұл уақытсыз сырғанау әдебиеті кітабы арнайы фигуралар туралы терең білім береді және әлемдегі танымал музейлер, кітап баспалары және ғалымдар тарапынан мәдени маңызды деп есептеледі.