Фрэнк Куш: Американ футбол жаттықтырушысының өмірі мен мансабы

Кіріспе

Футболшы және жаттықтырушы (1929–2017)

Франк Джозеф Куш (20 қаңтар 1929 – 22 маусым 2017) – американдық футболшы және жаттықтырушы. Ойыншы ретінде ол 1952 жылы Мичиган штатының «Спартан» командасы сапында қорғаныс шебушісі ретінде «All American» құрметті аталымын алды. 1958 жылдан 1979 жылға дейін Аризона мемлекеттік университетінің бас жаттықтырушысы болды, нәтижесі 176 жеңіс, 54 жеңіліс және 1 тең түс. Ол Аризонаның ыстығындағы қатал жаттығу әдістерімен танымал болды және 1980 жылы сотқа қатысып, бағдарламасы NCAA санкцияларының күдігі астында қалды. Куш 1981 жылы Канада футбол лигасының (CFL) «Гамильтон Тайгер Кэтс», 1982–1984 жылдары Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Балтимор» және «Индианаполис Колтс», ал 1985 жылы АҚШ футбол лигасының (USFL) «Аризона Outlaws» командаларының бас жаттықтырушысы болды. Куш 1995 жылы жаттықтырушы ретінде Колледж футболының Даңқ залына енгізілді.

Ерте өмір және ойыншы

Куш Пенсильвания штатының Виндбер қаласында дүниеге келген. 1950-1952 жылдары Мичиган мемлекеттік университетінде 5'7", 160 фунт салмақтағы қорғаныс шебуші ретінде үш жыл ойнады. 1952 жылы ол «Барлық Америкалық» атанымына ие болды және Спартан командасының соңғы маусымында ұлттық чемпионатты жеңіп алуына көмектесті.

Колледж жаттықтырушылық мансабы

АҚШ Армиясында қызметтен кейін Куш Форт-Беннинг футбол командасын жаттықтырғанда бірінші лейтенант шеніне көтерілді. Ол бұрынғы «Спартан» командасының жаттықтырушысы Дэн Девайн басқаратын Аризона мемлекеттік колледжінде көмекші жаттықтырушы болып жұмысқа орналасты. 1958 жылы Девайн Миссури университетінің бас жаттықтырушысы болу үшін кеткен соң, Куш 22 жылға жуық атқаратын лауазымға көтерілді. Аризона штатындағы қызмет кезеңінде Куш физикалық жағынан дайындығымен көзге түсетін жаттықтырушылардың бірі ретінде танылды. Ол ойыншыларын физикалық және психологиялық тұрғыдан қаталдықпен тәрбиеледі. Аризона шөлінің ыстығындағы күнделікті футбол жаттығулары туралы аңыз әлі де айтылады. Бір жаттығу «Шеңбердегі бұқа» деп аталды. Ойыншылар шеңбер құрайды, ал Куш бір ойыншыны ортаға қояды. Ол содан кейін форма нөмірін атап, сыбызғысын үрлейді. Аталған ойыншы ортадағы ойыншыға шабуыл жасайды, екеуі Куш сыбызғысын қайта үрлегенге дейін толық байланыста болады. Ең жақсы күш көрсеткен ойыншы шеңберге қайта оралады, ал «жаман ойнаған» ойыншы Куш тоқтатуға шешім қабылдағанға дейін ортада қалады. Тағы бір жаттығуда тек орта, квотербек және екі жүгіруші шабуылда тұрады, басқа шабуылдаушылар болмайды, және олар қорғанысқа қарсы жүгіру ойындарын ойнайды. Куш ойын кезінде алатын жарақатқа дайындалу үшін жүгірушіні қайта-қайта қорғанысқа шабуылдайтын. Куштың ең танымал мотивациялық тәсілі «Куш тауы» деп аталды. Куш тауы – Пейсон қаласының жанындағы «Сан-Девилз» командасының жаттығу лагері «Тонтозона» лагерінің жанындағы тік төбе. Онда көптеген үлкен тастар, кактустар және Аризона күннен қорғаныш жоқ. Егер Куш ойыншыға тәртіп қажет деп ойласа, ол сол төбеге бірнеше рет жүгіріп-түсуге мәжбүрлейді. Шөлдегі ұзақ мансабында Куш 176–54–1 есебін көрсетті, тек бір маусымда жеңіліске ұшырады. Алғашқы он бір жылында ол екі рет конференция чемпионы атанды және бес рет күміс жүлдегер болды. Бұл жетістік оны 1969 жылдың 4 қаңтарында Питтсбург университетінің бас жаттықтырушысы лауазымына қабылдануына әкелді. Алайда, бес күннен кейін Куш шешімін өзгертті және Аризона штатына оралды. Куштың оралуы «Сан-Девилз» футбол тарихындағы есімдері қалып қоятын кезеңді бастады. «Сан-Девилз» 1969 жылдан 1973 жылға дейін бес рет қатарынан Батыс Атлетика Конференциясы чемпионатында жеңіске жетті, бұл уақытта конференция ойындарында 50–6 есебін көрсетті. Осы кезеңде Аризона штаты 1970 жылғы Персик Боулінде және Фиеста Боулінің алғашқы үш турнирінде жеңіске жетті. 1974 жылы команда 7–5 есебіне түсіп, келесі жылы 12–0 есебімен қайтадан билікке келді, Фиеста Боулда Небраска Корнхаскерсін 17–14 есебімен жеңіп, керемет маусымды аяқтады. Бұл ойында Куштың ұлы Дэнни ойын жеңімпазымен қоса үш алаңнан гол соқты. Осы кезеңде АСУ екі рет Ұлттық чемпионатқа үміткер деп дауыс берді (оқу орны мойындамады), біреуі 1970 жылы, екіншісі 1975 жылы. 1970 жылы АСУ рейтингтік жүйе бойынша №1 орын алды (1935–1984). 1975 жылы АСУ AP және жаттықтырушылар рейтингінде 2-орынға ие болды. Алайда, Sporting News АСУ-ны 1975 жылғы колледж футболында №1 команда деп атады. Ұлттық чемпионат қоры да сол жылы АСУ-ны елдегі №1 команда деп таныды. 1976 жылы команда 4–7 есебіне құлдырады, бірақ келесі жылы 9–3 есебімен тағы бір қайта оралды. Сол жылы Фиеста Боулда «Сан-Девилз» Куш басшылығымен алғаш рет боул ойынында жеңіліске ұшырады, Пенсильвания штатына 42–30 есебімен есе жіберді. «Сан-Девилз» 1978 жылы Тынық мұхиты 10 конференциясына көшті. Куш командасы бір сәт те жібермеді, тағы да 9–3 есебімен аяқтап, Гарден Стейт Боулда Ратгерсті жеңді. Бұл жеңіс Куштың мансабындағы соңғы жарқын сәттердің бірі болды, өйткені келесі жылы оны қозғалыс және жанжал бас жаттықтырушы лауазымынан алып тастады. Куш алаңнан тыс жерлерде де белсенді болды. Бас жаттықтырушы болғаннан кейін көп ұзамай ол Аризона штатының университет мәртебесіне көтерілуіне бағытталған референдумды өткізуге көмектесті. Көп жылдар өткен соң, ол Аризона университетінің қызметкерлері Аризона штатының университет болуына қатаң қарсы болғанын еске алды; олар U of A штаттағы жалғыз университет болуы керек деп сенді – бұл Кушты таң қалдырған аргумент, өйткені ол айтқандай, «Бұл білімді адамдар болуы керек».

After a stint in the United States Army, where Kush rose to the rank of first lieutenant as he coached the Fort Benning football team, he accepted an assistant coaching position at what was then Arizona State College under former assistant Spartan coach Dan Devine. When Devine left in 1958 to become the head coach at the University of Missouri, Kush was promoted to the position, which he would hold for the next 22 years. During his time at Arizona State, Kush earned a reputation as one of the most physically demanding coaches in the game. He was notorious for abusing his players both physically and mentally. His daily football practices in the heat of the Arizona desert remain the stuff of legend. One drill was known as "Bull in the Ring." Players form a circle and Kush would put a player in the center. He would then call out a uniform number and blow his whistle. That player called would charge the player in the middle and the two would engage in padded full contact until Kush blew the whistle again. Whichever of the two players gave the best effort would go back to the circle, while the player "dogging it" would remain until Kush decided he could quit. Another drill consisted of having only a center, quarterback, and two running backs line up on offense, with no other offensive lineman, and run running plays against the entire defense. Kush would run a running back into the line time and time again so he could get used to the punishment he would likely take in games. The most famous of Kush's motivational techniques was called "Mount Kush." Mount Kush was a steep hill near Camp Tontozona, the Sun Devils' training camp near Payson. It featured several large rocks, cacti, and no shade from the Arizona sun. If Kush felt a player especially needed discipline, that player would have to run up and down that hill numerous times. During his lengthy career in the desert, Kush compiled a record of 176–54–1, with only one losing season. In his first eleven years, he captured two conference titles and finished runnerup five times. That success led to him accepting the head coaching job at the University of Pittsburgh on January 4, 1969. However, just five days later, Kush had a change of heart and returned to Arizona State. Kush's return would begin a memorable era in Sun Devil football history. The Sun Devils won five consecutive Western Athletic Conference championships from 1969 to 1973, going 50–6 in conference play during this time. During this time, Arizona State won the 1970 Peach Bowl and the first three editions of the Fiesta Bowl. In 1974, the team dropped to 7–5, but bounced back with authority the following year when they went 12–0, capping the year with a thrilling 17–14 win over the Nebraska Cornhuskers in the Fiesta Bowl, a game in which Kush's son, Danny, kicked three field goals, including the game winner. During this era ASU was voted as National Championships twice (unclaimed by the university), one in 1970 and another in 1975. ASU was ranked #1 in 1970 by the Poling System (1935 1984). In 1975, ASU was ranked 2nd place in both the AP and Coaches rankings. However, Sporting News Ranked ASU as the #1 team in College Football for the 1975 season. The National Championship Foundation also recognized ASU as the #1 ranked team in the nation the same year. A down year in 1976 saw the team fall to 4–7, but another comeback resulted the next year with a 9–3 mark. In that year's Fiesta Bowl, the Sun Devils lost a bowl game for the only time under Kush's leadership, with a 42–30 defeat to Penn State. The Sun Devils moved to the Pacific 10 Conference for 1978. Kush's team didn't miss a beat, once again finishing 9–3 and defeating Rutgers in the Garden State Bowl. That win would be one of the final highlights of Kush's tenure as controversy and scandal the next year toppled him from his head coaching position. Kush was very active off the field as well. Not long after becoming head coach, he helped lead the drive for the referendum that elevated Arizona State to university status. Years later, he recalled that officials at the University of Arizona were adamantly opposed to Arizona State becoming a university; they believed U of A should be the only university in the state–an argument that befuddled Kush, since as he put it, "These are supposed to be educated people."

Аризона штатынан босату

1979 жылдың қыркүйегінде бұрынғы Sun Devil ойыншысы Кевин Рутледж Куш пен оның командасын психикалық және физикалық зорлық-зомбылыққа ұшыратқан деп айыптап, мектепке қарсы 1,1 миллион долларлық талап арыз берді. Ең ауыр айып – Куш 1978 жылғы 28 қазанда Вашингтон Хаскистерге қарсы өткен ойындағы нашар тепкіш соққыдан кейін Рутледждің бетіне соққы бергені. Келесі бірнеше аптада Рутледждің әкесінің сақтандыру кеңсесі өртенді және отбасының адвокаты екі өлім туралы хабарлама алғанда, жанкүйерлер ахуалды ушықтыра бастады. 1979 жылғы 13 қазанда Куш Рутледждің айыптаулары бойынша мектеп жүргізіп жатқан ішкі тергеуге араласуы үшін бас жаттықтырушы лауазымынан босатылды. Атлетика директоры Фред Миллер Куш ойыншылар мен жаттықтырушыларды үнсіздік сақтауға мәжбүрлеуге тырысқанын айтты. Бұл шешім команданың Вашингтонға қарсы ойынына үш сағат қалғанда қабылданды. Кушқа ойынға жаттықтырушы ретінде қатысуға рұқсат берілді, ал Sun Devils алтыншы орындағы Huskies командасын 12–7 есебімен эмоционалды түрде жеңіп алды, бұл шешімге ашуланған жанкүйерлердің ықпалы болды. Ойын аяқталғаннан кейін Кушты командаластары алаңнан көтеріп әкетті. Бұл жеңіс Кушқа 1982 жылы Балтимор Колтс оны жұмысқа алғанда АҚШ-қа оралуға көмектесті. Куштің жаттығу лагеріндегі тактикасы қатал болды, тіпті сол кезде жаттықтырушылар ойыншыларды қатыгездікпен қараған заманда да. Сегіз жыл НФЛ-де тәжірибесі бар қорғаушы Кен Хафф 1982 жылғы Колтс жаттығу лагерінен кейін журналистке: "Мен бұрын НФЛ лагерінде осы деңгейде соққы алған емеспін. Мысалы, бір күні біз жеке-жеке тосқауылдастық, содан кейін жартылай сызықты тосқауылдастық, содан кейін пас беруді тосқауылдастық, содан кейін 11-ге 11 тосқауылдастық. Бұл ерекше күн болды, бірақ лагерьдің қаталдығын көрсетті." ААУ түлегі, жаңадан келген квотербек Майк Пейджл Колтс командасындағы Куштің режимі Аризона штатындағы шөлдегі жаттығу лагерлерімен салыстыруға келмейтінін мәлімдеді: "Бұл оған қарағанда ештеңе емес. Сол жерде күніне үш рет жаттығулар болатын, соңында тек өлуді қалағансың." 1983 жылдың жазында жаттығу лагерінде екінші курс студенті Холден Смит командадан шығарылғаннан кейін Кушқа тамыр сырасын құйды; Куш Смиттен бекер уақыт өткізгені үшін айыптағаннан кейін бүкіл командаға жаттығуды қайта жасауға бұйрық берді. Смит өзінің жарақат алғанын мәлімдеді. Колтс сол маусымда 7–9 есебін көрсетті, содан кейін маусымнан тыс уақытта Куштың Финикске көшуді келіссөздер арқылы жүзеге асыруды қалағандығына қарамастан, Индианаполиске көшті. 1984 жылы өткен он бес ойында төрт жеңіске ие болғаннан кейін Куш 13 желтоқсанда, маусымның соңғы ойынына бірнеше күн қалғанда, жұмысынан кетті. Достары мен отбасысына жақын болуды қалаған Куш АҚШ Футбол лигасының Аризона аутлауз командасымен үш жылдық келісімшартқа қол қойды. Алайда, лига 1986 жылдың тамызында таратылды, Куш Outlaws иесі Билл Татаммен жеке қызмет көрсету келісімшарты бойынша жұмыс істеп, жергілікті жастар футбол лигасының жаңадан бастаушыларына көмек көрсетті, әзілдеп: "Мен елдегі ең жоғары жалақы алатын Поп Уорнер жаттықтырушысымын." Куш өзінің тәртіптік беделін Аризона Бойз Ранч директоры ретінде пайдаланды, бұл мекеме жас қылмыскерлерді түзетуге арналған.

In September 1979 former Sun Devil punter Kevin Rutledge filed a $1.1 million lawsuit against the school, accusing Kush and his staff of mental and physical harassment that forced him to transfer. The most dramatic charge was that Kush had punched Rutledge in the mouth after a bad punt in the October 28, 1978, game against the Washington Huskies. During the next few weeks, overzealous fans turned things ugly when the insurance office of Rutledge's father suffered a fire and the family's attorney received two death threats. On October 13, 1979, Kush was fired as head coach for interfering with the school's internal investigation into Rutledge's allegations. Athletic director Fred Miller cited Kush's alleged attempts to pressure players and coaches into keeping quiet. The decision came just three hours before the team's home game against Washington. Kush was allowed to coach the game, with the Sun Devils pulling off an emotional 12–7 upset of the sixth ranked Huskies, fueled by the angry crowd incensed by the decision. After the game ended, Kush was carried off the field by his team. That performance helped Kush return to the United States when the Baltimore Colts hired him in 1982. Kush's training camp tactics were brutal, even in an era when coaches tended to run roughshod over players. Eight year NFL veteran guard Ken Huff told a journalist shortly after the Colts' 1982 training camp: "There's more hitting than I've ever done in an NFL camp. For example, one day we did live one on one blocking, then we did live half line blocking, then live pass blocking, then live 11 on 11 blocking. That was an unusual day, but it was representative of the toughness of this camp." Rookie quarterback Mike Pagel, an ASU alumnus, contended that Kush's regimen with the Colts paled to his training camps in the desert at Arizona State: "This is nothing compared to that. There, we'd have three a days, and at the end, all you'd want to do is die." Controversy continued when during training camp in the summer of 1983, second year receiver Holden Smith poured root beer over Kush after having been cut from the team; Kush had ordered the entire squad to re run a drill after accusing Smith of loafing. Smith contended that he was injured. The Colts improved that season to a 7–9 record, then moved to Indianapolis during the off season, much to the disappointment of Kush who had wanted the team to negotiate a move to Phoenix. After just four wins in fifteen games in 1984, Kush quit on December 13, just days before the final game of the season. Citing a desire to be closer to friends and family, Kush accepted a three year contract with the United States Football League's Arizona Outlaws. However, the league folded in August 1986, with Kush then living off his personal services contract with Outlaws owner Bill Tatham by offering assistance to beginners in a local youth football league, joking, "I'm the highest paid Pop Warner coach in the country." Kush also used his disciplinarian image to serve as director of the Arizona Boys Ranch, a facility used to reform juvenile offenders.

Тренерлік қызметтен кейінгі өмір

1995 жылы Куш Колледж футболының Даңқ залына енгізілді. Аризонадағы жігіттер ранчосындағы қызметінің нәтижесінде, бір жылдан кейін ол Аризона штатына бейресми жақсы ниет елшісі ретінде қайта шақырылды. 1996 жылдың 21 қыркүйегінде университет Франк Куш күнін өткізіп, оның құрметіне Sun Devil стадионындағы ойын алаңына «Фрэнк Куш алаңы» деген ат берілді. Куш басшылығымен Аризона штатының ұлттық деңгейде танымалдылығы артып, стадионның сыйымдылығы оның қызмет ету кезеңінде екі еседен астамға өсті – 1958 жылы ашылғанда 30 000 орыннан (Куш бас бапкер болған жыл) 70 311 орынға дейін жетті. Сол күні Аризона штаты сол кездегі бірінші орындағы Небраска құрамасын 19:0 есебімен жеңіп, Корнхаскерлерге екі маусымнан бергі алғашқы жеңілістің дәмін таттырды. Ойын алаңына көрсетілген құрметпен қатар, стадион сыртында қоладан жасалған мүсіні орнатылды. 2000 жылдың 26 шілдесінде Куш Аризона штатының атлетика директорының көмекшісі болып тағайындалды және атлетика бөлімі үшін қаржы жинаумен айналысты. 2017 жылдың 22 маусымында 88 жасында дүние салды.

NFL

Команда Жыл Регулярлық маусым Плей-оффЖеңісЖеңілісТең ойынЖеңіс %ОрынЖеңісЖеңілісЖеңіс %НәтижесіBAL0810.014-ші АФК-даBAL79043.84-ші АФК Шығыс тобындаIND411026.74-ші АФК Шығыс тобындаBAL/IND жалпы1128127.5Жалпы1128127.5