Кіріспе

Шотланд суретшісі (1895–1965)

Энн Редпат (1895–1965) – шотланд суретшісі, оның жарқын тұрмыстық натюрморттары ең танымал туындыларының бірі болып саналады.

Өмір

Редпаттың әкесі Шотландия шекарасында твид дизайнымен айналысқан. Ол өзінің және оның түс таңдаулары арасындағы байланысты сезді. "Мен сұр түсті үйлесімде қызыл немесе сары түстің бір нұсқасын қолданамын, әлдеқанда әкем твидіндегідей". Редпаттар Анна шамамен алты жаста болғанда Галашиелден Хавикке көшіп келді. Хавик орта мектебін бітіргеннен кейін 1913 жылы Эдинбург өнер колледжіне түсті. Жоғары білімнен кейінгі оқуы оған 1919 жылы Еуропаға саяхаттауға мүмкіндік берген стипендияны жеңіп алуға көмектесті, ол Брюгге, Париж, Флоренция және Сиена қалаларын аралады. Келесі жылы, 1920 жылы, ол архитектор Джеймс Мичиге тұрмысқа шықты және олар Па-де-Калай қаласына көшіп, онда оның алғашқы екі ұлы дүниеге келді; олардың үлкені суретші және мүсінші Аластер Мичи. 1924 жылы олар Францияның оңтүстігіне көшіп, 1928 жылы үшінші ұлдары дүниеге келді – қазіргі суретші Дэвид Мичи. 1934 жылы ол Хавикке қайта оралды. Редпат көп ұзамай Эдинбургте көрме ұйымдастырды және 1944-1947 жылдары Шотландия әйел суретшілер қоғамының президенті болды. 1947 жылы Шотландия Корольдік академиясы оны өкіл мүше ретінде қабылдады, ал 1952 жылы ол алғашқы әйел суретші академик атанды (мүсінші Филис Боун 1944 жылы сайланған алғашқы әйел академик болды). 1955 жылы ол "Суретші" және "Эдинбург өнер колледжі басқармасының мүшесі" ретіндегі еңбегі үшін OBE орденімен марапатталды. Балалары жетілгеннен кейін және Эдинбургтегі өнер ортасында белсенді қатысқаннан кейін, ол 1940 жылдардың соңында қалаға көшіп келді. 1950-ші және 1960-шы жылдардың басында ол Еуропаға саяхаттап, Испанияда, Канар аралдарында, Корсикада, Бретаньде, Венецияда және басқа да жерлерде сурет салды. Ол тұрған және қонақтарды қабылдаған 7 Лондон көшесі, Эдинбургтегі үйіне ескерткіш тақта орнатылған.

Сурет

Редпат, әдетте, тұрмыстық заттар – орындық, кесе – «екі өлшемді» дизайнға айналған тұрмыстық заттар бейнеленген суреттерімен танымал. Ол өрнектерді күшейту үшін маталарды – басылған үстел жамылғысын, нүктелі шарфты пайдаланды. «Индия кілемшесі», сондай-ақ «Қызыл туфлі» деп те аталатын сурет, осы топтағы суреттердің жақсы мысалы. Матисс әсері осы батыл, тегіс бетті интерьерлік композицияларда айқын көрінеді. Сыншылар суреттегі дизайнға сәйкес келтірілген үстел беттерінде, дәстүрлі перспектива емес, оның шетелге алғашқы сапарында әсер қалдырған ортағасырлық Сиена суреттерінің әсерін көреді. Осы кезде ол шотландиялық протестант ретінде тәрбиеленген жас әйелге беймәлім католик бейнелерінің байлығын ашты, бұл тақырып оның кейінгі туындыларында зерттелді. Ол және оның замандастары кейде «Эдинбург мектебі» деп аталады. Оларды шотланд колористтерінің «мұрагерлері» деп қарастыруға болады: мысалы, Редпаттың «Қызғылт орындық» суреті колористтердің мұрасын көрсетеді. Стипендия алғандықтан Редпат көптеген еуропалық елдерге саяхаттау мүмкіндігіне ие болды, онда ол сәулет және интерьер өнерінен шабыттанды. Франциядағы жылдары (1920–1933) Редпаттың сурет салуы отбасылық міндеттемелермен шектелді, бірақ ол 1921 және 1928 жылдары көрмелерге қатысу үшін жеткілікті жұмыс жасады. Ол сондай-ақ жиһазды гүлдер мен құстардың жарқын өрнектерімен безендірді. («Суреттелген төс суретін қараңыз»). Кейін гүлдердің көптеген суреттері пайда болды: вазаларда немесе жабайы табиғатта гүлдеген. («Мақ егістігі»). Редпат Матисс пен Боннар сияқты суретшілердің күшті ықпалында болды. 1934 жылы Шотландияға оралғаннан кейін ол Хавик маңындағы ауылды суреттеді және көптеген жұмыстарына қарағанда тыныш пейзаждарды суреттеді: мысалы, «Мұздақ таң», «Троу тірмені» (1936). 1940 жылдардың басында «Индия кілемшесі» оның жоғарыда сипатталған еркін, жеке тәсілдерді дамытып жатқанын көрсетті. Бұл стильді бейнелейтін басқа туындылардың ішінде «Мантельпіс» және «Үстелмен натюрморт» бар. 1943 жылы Рут Борчард одан автопортрет сұрады, ол 100 британдық суретшінің автопортреттерінен тұратын жинаққа қосылды. Редпат Борчардқа суретті 1964 жылы жіберді, бірақ оны 1943 жыл деп көрсетті, себебі ол адамдардың оны 20 жылға жас көрсеткенін ойлауын қаламайды. 1951 жылы Редпатпен бірге Испанияға саяхаттаған досы оның сыртқы келбетін былай сипаттады: «Анна королева Викторияға ұқсады; қара шашы ортасынан бөлініп, артында түйілген, бірақ ол түрлі-түсті киім киді!» Портреттегі формальды қатаңдық оның әкесінің басқаша қарапайым твидтеріне жарқын түсті жіптерді енгізгендей, бояумен де жұмсатылды. 1948 жылы салынған «Ментон терезесі», Редпаттың сүйікті суреті, гүлдер, орындық, басылған обои сияқты таныс элементтері бар бай текстуралы бетке ие, бірақ мұнда отырған әйел толық ашық терезенің ішіндегі көрініске қарайды. Көрініс – үйлер мен ағаштармен өрнектелген төбе. Редпат өмірінің соңғы жылдарында саяхаттаған кезде «Ле Туреттер» (1962) сияқты көбірек төбелерді суреттеді, бірақ оның қызығушылығы көбінесе интерьерге қатысты болды. «Венециядағы аула» (1964) – бұл сыртқа қарап, іштен қараған тағы бір көрініс. Кейбір кейінгі туындылары діни ықпалдарды көрсетеді, әсіресе «Сен-Жан капелласы» (1954) және «Венециялық құрбандық үстелі» суреттеріндегі құрбандық үстелдері. Бұл туындылар 1940 жылдардағы туындыларынан гөрі оның жетілген туындыларын жоғары бағалайтын сарапшылар тарапынан жоғары бағаланады.

Көрмелер

Портленд галереясы 2008 жылдың шілде айында Редпаттың туындыларының ірі көрмесін ұйымдастырды.