Кіріспе
Коммунистік лига – 1919 жылы Ұлыбританияда болған шағын, радикалды солшыл ұйым. Оның жарияланған мақсаты жұмысшы табына қарсы барлық заңдар мен өндірістік шараларға қарсы тұрып, соңында барлық билікті өз қолына алып, жұмысшы табының диктатурасын орнату еді.
Тарих
Бірінші дүниежүзілік соғыста одақтастардың жеңісінен және Қазан революциясындағы большевиктердің табысынан кейін британ анархистерінің саны артып, марксистік теорияға қызығушылық танытып, «анархо-марксизм» түрін синтездей бастады. Бұл көптеген солшыл саяси партиялар, соның ішінде Тәуелсіз лейбористік партия (ILP), Социалистік лейбористік партия (SLP) және Британдық социалистік партия (BSP) қатарында парламентаризмге қарсылықтың қайта пайда болуымен тұспа-тұс келді. Бұл процесс анархокоммунистерді парламенттікке қарсы социалистермен бір құрылымда біріктіру әрекетімен аяқталды. Бұл бастаманы 1919 жылы ақпанда британдық коммунистік қозғалысты біріктіру үшін бірлік конференциясын шақыруды ұсынған SLP-дің Лондон филиалы қолға алды. Коммунистік лига 1919 жылы наурыз айында Социалистік Еңбек партиясының Лондон аудандық кеңесі және Лондон мен Шотландияның әртүрлі анархистік топтары, соның ішінде Гай Олдредтің Глазго анархистік тобы құрды. Анархистік «Freedom» газеті құрылтай конференциясы туралы баяндама жариялады, онда Лиганың өзі анархистік ұйым болмағанына қарамастан, оның парламенттікке қарсы бағдарламасы көптеген мүшелері үшін анархизм бағытында үлкен қадам жасады, сонымен қатар Лига мүшелері арасындағы «экономикалық детерминизм» және «пролетариат диктатурасы» сияқты теориялық мәселелер бойынша ертедегі даулар туралы баяндады. Коммунистік лиганың құрылуы 1919 жылы сәуірде Лондон анархистік конференциясында сәтті қабылданды, онда социалистер мен коммунистер арасындағы жаңадан табылған антипарламентаризм анархистердің бұрынғы пропагандалық жұмысына байланысты деп мәлімделді және анархистер мен Коммунистік лиганың тығыз ынтымақтастығын шақырды, бұл ақырында екеуінің арасында бірлескен конференция өткізілді. Анархистердің Лиганы сынға алуы тіпті ұйымның басқарушы органының «Жергілікті делегаттар комитеті» деп орталықсыздандырылуына әкелді, ол «басшы билігі мен кликеизмнің» өсуіне жол бермеу мақсатында, бірден кері шақыруға жататын сайланған делегаттардың анархистік үлгісіне сәйкес келді. Лига жұмысшы тапты «агитациялау, тәрбиелеу және ұйымдастыру» бойынша жұмысшы тапқа кіріп, жұмысшылардың санасын дамыту үшін жұмысшылар комитеттеріне кірді, бұл Лиганың пікірінше, ақыр соңында капитализмді құлатуға әкеледі, ал комитеттер жаңа құрылған коммунистік қоғамды басқаруды қолға алады. Оның ресми органы ретінде Лига «Коммунист» газетін шығара бастады, онда Джордж Роуз былай деп атап өтті: Ұйым келесі айларда тез кеңейіп, көбінесе Лондон мен Шотландияда бірқатар филиалдар құрды. Сондай-ақ, Treherbert-те көмір шахталары жұмысшыларының Оңтүстік Уэльске бөлімшесі құрылды, оны Уэльстің кәсіподақ мүшесі Уильям Майнваринг басқарды, ол Лиганың конституциясының бір бөлімінде келіспеушілігін тіркеп, былай деді: «[Парламенттік дауыс беру] ескірген деп айту көптеген адамдарды бір кездері пайдалы болды деп ойлауға итермелейді». Кейіннен Лига жұмысшы-социалистік федерациясы (WSF) сияқты басқа да антипарламенттік коммунистік топтармен бірігу мақсатында келіссөздерге кірісті, бірақ бұл ұсынысты WSF көшбасшысы Сильвия Панкхерст қабылдамады. Олдредтің ИЛП, СЛП және БСП-мен талқылауды бастау туралы әрекеті де нәтижелі болмады. Олдред 1919 жылдың қазан айында революциялық сәт «практикалық революциялық күш-жігердің платформасында бір-біріне жақындап келе жатқанын» білдіргенімен, парламенттік сайлау мәселесі бойынша әлі де бөлінулер болды. Сайлауларға қатысудың парламенттік ұстанымы мен сайлауды бойкоттаудың парламенттік ұстанымы арасындағы «тактикалық келісімді» табуға тырысқан Коммунистік лига Sinn Féin-нің сайлауды өздерінің үгіт-насихат платформасы ретінде пайдаланудың бас тарту тактикасын еліктеуге шешім қабылдады, бірақ сайланған жағдайда олардың орындықтарын алмауға уәде берді. Пейслиде қосымша сайлау шақырылғанда Коммунистік лига бұл ұсынысты іске асыруға тырысты, ол дауыс беруден бас тартқан SLP кандидатын қолдауға ұсынды. Алайда, жергілікті SLP басшысы Уильям Пол сайлауға қатысу ұсынысынан бас тартып, парламенттікке қарсы қатал ұстанымға келді. «Әрбір дауыс беруді тоқтату – социализмге дауыс беру» деп жариялаған Пол сайлауды бойкотқа шақырды, бұл сайлауда әсіресе лейбористік партияның кандидаты Джон Биггарды нысанаға алды, нәтижесінде либералды кандидат және бұрынғы премьер-министр Х. Х. Асквит жеңіске жетті. 1919 жылдың екінші жартысында Анархистер мен Марксистер арасындағы шиеленістер де күшейіп, құрылтай конференциясынан бері ұйымда болған теориялық айырмашылықтар бойынша қызу пікірталас туды. 1920 жылдың басына қарай бұл шиеленістер толығымен жарылып, Коммунистік лиганың толық тарауына әкелді. Олдред келесі жылы Антипарламенттік Коммунистік Федерацияны құрды, ал Лиганың Степни филиалы Сильвия Панкхерстің Жұмысшы-социалистік федерациясы және Э. Т. Уайтхедтің Еңбек бойкоттаушы партиясымен бірге Коммунистік партияның (Үшінші Интернационалдың британдық бөлімі) құрылысына қатысты.
The Communist League was founded in March 1919 by the London District Council of the Socialist Labour Party and various anarchist groups in London and Scotland, including Guy Aldred's Glasgow Anarchist Group. The anarchist newspaper Freedom published a report on the founding conference in which it noted that, despite the League not being itself a specifically anarchist organization, its anti parliamentary program provided a big step in the direction of anarchism for many of its members, while also reporting on early disputes between the League's members over theoretical issues such as "economic determinism" and the "dictatorship of the proletariat". The establishment of the Communist League was welcomed further in April 1919 at a London anarchist conference, which claimed that the new found anti parliamentarism among socialists and communists was due to anarchists' past propaganda work and called for closer cooperation between anarchists and the Communist League, which eventually resulted in a joint conference being held between the two. Anarchist criticisms of the League even led to the decentralisation of the organization's governing body into a "Local Delegate's Committee", which followed the anarchist model of elected delegates subject to instant recall, with the aim of preventing the rise of "boss domination and cliqueism". The League set about "agitating, educating and organizing" the working class, entering into workers' committees in order to develop their class consciousness, which the League argued would eventually lead to the overthrow of capitalism and the committees then taking over the administration of the newly established communist society. As its official organ, the League began publishing a newspaper, The Communist, in which George Rose remarked that:
The organization quickly expanded over the subsequent months, forming a number of branches mostly in London and Scotland. A South Wales branch was also established by coal miners in Treherbert, led by the Welsh trade unionist William Mainwaring, who registered his disagreement with one particularly section of the League's constitution, stating that: "to say [the parliamentary vote] is obsolete will lead many to suppose that it once was useful." The League later entered into negotiations with the aim of merging with other anti parliamentary communist groups such as the Workers' Socialist Federation (WSF), but this proposal was rejected by the WSF's leader Sylvia Pankhurst. Attempts by Aldred to open discussions with the ILP, the SLP and the BSP did not prove fruitful either. Although Aldred had expressed in an October 1919 article that the revolutionary moment was "drawing closer and closer together on a platform of practical revolutionary effort", divisions still existed over the question of parliamentary elections. In an attempt to find a "tactical compromise" between the parliamentary position of electoral participation and the anti parliamentary position of the election boycott, the Communist League decided to imitate Sinn Féin's abstentionist tactic of using elections as a platform for their propaganda, while pledging not to take their seats if elected. When a by election was called in Paisley, the Communist League attempted to put this proposal into action, offering to support an SLP candidate that stood on an abstentionist platform. However, the local SLP leader William Paul ended up declining the offer to stand entirely and took on the hardline anti parliamentary position. Declaring that "every vote withheld is a vote for socialism", Paul called for an election boycott that particularly targeted the Labour Co op candidate John Biggar, resulting in the victory of the Liberal candidate and former Prime Minister H. H. Asquith. Tensions between the anarchists and the Marxists within the League had also heightened during the latter half of 1919, with fierce debates breaking out over the theoretical differences that had been present in the organization since the founding conference. By the turn of 1920 these tensions completely boiled over, leading to the complete dissolution of the Communist League. Aldred went on to found the Anti Parliamentary Communist Federation the following year, while the Stepney branch of the League took part in the establishment of the Communist Party (British Section of the Third International) along with Sylvia Pankhurst's Workers' Socialist Federation and E. T. Whitehead's Labour Abstentionist Party.