Кіріспе

2006 жылдың 3 наурызында Мохаммед Реза Тахери Азар "дүниежүзіндегі мұсылмандардың өліміне кек алу" және АҚШ үкіметін "жазалау" мақсатымен Чапел-Хиллдегі Солтүстік Каролина университетінің (UNC) аумағында спорттық көлікпен адамдарды қасақана шапты. Көлікпен шабуылдағаннан ешкім қаза таппаса да, тоғыз адам жарақат алды (ешқайсысының жағдайы ауыр емес). Ол шабуылдан кейін көп ұзамай өздігінен полицияға берілді және қамауға алынды. Тахери Азар бірінші дәрежелі кісі өлтіруге талпыныстың тоғыз қылмысын мойындады, ал 2008 жылы екі кісі өлтіруге талпыныс жасағаны үшін 33 жылға бас бостандығынан айырылды. Бір хатында Тахери Азар: "Мен 11 қыркүйектегі терактке қатысқан және докторлық дәрежесін алған Мохамед Атта сияқты өзімнің үлгімнің ізімен жүруді көздедім" деп жазды. Ол тергеушілерге "әлемдегі мұсылмандардың өліміне немесе қанына кек алуды" қалағанын айтты.

Шабуыл кезінде

2006 жылдың 3 наурызында Тахери Азар жалға алынған күміс түсті 2006 жылғы Jeep Grand Cherokee көлігімен университет ауласының ортақ аймағы – студенттік кітапхана, студенттік орталық, асхана және кітапханалардың арасындағы, қозғалысы көп «Шұңқыр» деп аталатын жерден өтті. Бұл орын студенттердің сабаққа баратын және қайтатын, сондай-ақ студенттік ұйымдардың түрлі шараларына қатысушылармен толы танымал жиналатын жер. Көлік құралдары үшін тар сервистік жолдан басқа кіру мүмкін емес болғанмен, шабуыл күні «Шұңқырға» көліктердің жақындауына кедергі жасайтын бөгеттер қойылмаған еді. Куәгерлердің бағалауынша, оның жылдамдығы тоғыз жаяу жүргіншіні қағып, олардың алтауы ауруханаға жеткізіліп емделді де, кейін босатылды. Ал қалған үшеуі емделуден бас тартты.

Шабуылдан кейін

Оқиғадан кейін Тахери Азар жақын маңдағы Плант-роуд көшесіне барып, 911 телефонына қоңырау шалып, өзін билік органдарына тапсырды. Ол жасаған шабуылды сабырмен мойындады. Диспетчерге өзінің қайда екенін хабарлап, тұтқындалуын сұрады. Әрекеттерінің себептерін Каррбородағы пәтеріндегі төсегінде қалдырған хатында жазғанын айтты. Тахери Азар полиция оқиға орнына келген кезде өзін ұстап берді. Кейін сол күні билік өкілдері Тахери Азар тұратын пәтерлер үйін эвакуациялады, содан кейін бұқаралық ақпарат құралдарының тікұшақтары айналып тұрғанда пәтерге кірді. 911 қоңырауында сипатталған хаттан басқа, оның UNC дипломы шкафынан, ал үш ай бұрын киген Каролина көк түсті түлек киімі табылған. 2006 жылғы 6 наурызда Ориндж округінің сот залында пайда болғанда, өзін өзі қорғамақшы екенін және Алланың құдіретін бөлісуге мүмкіндік алатынын айтты. Іс енді жоғары сотқа жіберіледі, онда сот отырысы немесе айып таңдау өтеді. Бастапқыда ФБР тергеуге қатысқан, бірақ оның нақты рөлі белгісіз қалды.

Қылмысты жасаған

Тахери Азар Иранның астанасы Тегеранда туылғанымен, АҚШ азаматы болып табылады. Ол екі жасында АҚШ-қа көшіп келген. Солтүстік Каролина штатының Шарлотта аймағында анасы және кіші, үлкен қарындастарымен бірге өскен. Шарлоттадағы Оңтүстік Мекленбург орта мектебін 2001 жылы бітірді, онда ол әлеуметтік жағынан ұялатын, бірақ үздік оқушы болған. Ол жылдам және қымбат көліктерге құмар болған, ал Оңтүстік Мекленбург орта мектебінің жылнамасында оны «Оңтүстіктің жылдам жүргішсі» деп атаған. 2001 және 2003 жылдар аралығында «артық сигнал беру, қозғалыстың екі қатарының ортасымен жүру және полиция бекетіндегі нұсқауларды орындамау» және «шекті аймақта жылдамдықпен жүру» себептерімен төрт рет айыппұл төлеген. 2001 жылы Солтүстік Каролина университетіне (Chapel Hill) түсіп, психология және философия мамандықтарын оқыған. Бір кезде оқуын тоқтатқан, бірақ келесі семестрде қайта жалғастырған. Университетте жергілікті ауруханаларда ерікті болып жұмыс істеген. 2005 жылдың желтоқсан айында UNC-ді бітірген. Оны білгендер «жылдам оқып үйренетін, ұялатын, бірақ жақсы мінезді» және «агрессивті емес, мейірімді және жайлы» деп сипаттаған. Философия тарихы пәнінде бірге оқыған студент оның «батыс классикалық ой-санасын білуіне» қатты әсерленгенін айтқан. Ол бағаларына мұқият қарайтын және UNC психология клубының президенті болып қысқа уақыт қызмет еткен. Дегенмен, оны білгендердің барлығы да осылай ойлаған жоқ. UNC канцлері Джеймс Мозер оны «толыққанды жалғыз, ішке қарайтын және өзіне бейім» деп сипаттаған. Қарулас мұсылмандар Тахери Азарды «Исламды ұстануда әдепсіз және дәстүрден тыс» және «дәстүрлі түрде діншіл емес» деп сипаттаған. Университеттегі намаз оқығанда ол «Меккеге қарай дұға етпеген және стандартты исламдық тәжірибеге қайшы келетін араб тілінде дұға оқудан бас тартқан». Мұсылман студенті Атиф Мохиуддин Тахери Азардың «араб тіліне қарсы» болғанын және «Ассаламу алейкум» деген стандартты араб сәлемін ешқашан қолданбағанын еске алады.

Салдары

Жергілікті мұсылман басшылары шабуылды және шабуыл жасаған адамның Құранды өз ісімен байланыстыру әрекетін айыптады. UNC канцлері Джеймс Мозер университет қауымдастығына жіберген ішкі электрондық хатында Тахери Азардың шабуылын зорлық актісі деп сипаттады, бірақ оны толыққанды терроризм актісі деп атаудан тартынды. 2006 жылдың 20 наурызында «Құдықты қайтарып алу» атты ресми шара өтті, онда студенттер бір минуттық үнсіздік сақтады. 2008 жылдың 26 тамызында Тахери Азар Ориндж округінің Жоғарғы сотында адам өлтіруге талпыныс жасағаны үшін 26 жыл 2 айдан 33 жылға дейін бас бостандығынан айырылды.