Пруссиялық бағбан және ландшафт сәулетшісі Петер Йозеф Ленне
Peter Joseph Lenné
Петер Йозеф Ленне – прусский садовник, ландшафтный архитектор. Создатель парков Потсдама и Берлина в стиле неоклассицизма, объекты Всемирного наследия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пруссиялық бағбан және ландшафт сәулетшісі
Prussian gardener and landscape architect
Петр Иосиф Ленне (Кіші) (1789 жылдың 29 қыркүйегі – 1866 жылдың 23 қаңтары) – пруссиялық бағбан және ландшафт сәулетшісі. Потсдам мен Берлиндегі Пруссия патшалық сарайлары мен парктерінің бас директоры ретінде оның еңбектері 19 ғасырдағы неміс бағдарламалық дизайнының неоклассикалық стильде дамуына үлкен үлес қосты. Ағылшын пейзаждық бағының қағидалары бойынша жоспарланған оның парктері қазір Әлемдік мұра орындары болып саналады.
Peter Joseph Lenné (the Younger) (29 September 1789 – 23 January 1866) was a Prussian gardener and landscape architect. As director general of the Royal Prussian palaces and parks in Potsdam and Berlin, his work shaped the development of 19th century German garden design in the Neoclassical style. Laid out according to the principles of the English landscape garden, his parks are now World Heritage Sites.
Өмір жолы және шығармашылығы
Ленне Кёльн электоратының бір бөлігі болған Бонн қаласында, сот және университет бағбаны Пётр Иосиф Ленне Үлкеннің (1756–1821) және оның әйелі Анна Катарина Потгитердің (сондай-ақ Потгеттер), Рейнберг қаласының мэрінің қызы болып дүниеге келді. Ленне әулеті Лиеж князь-епископтығынан шыққан. Шамамен 1665 жылы Пётр Иосифтің атасы Августин Ле Нёй Бавария архиепископы Максимилиан Генрихтің сарай бағбаны ретінде Боннға жақын Поппельсдорфқа қоныстанған.
Lenné was born in Bonn, then part of the Electorate of Cologne, the son of the court and university gardener Peter Joseph Lenné the Elder (1756–1821), and his wife, Anna Catharina Potgieter (also Potgeter), daughter of the mayor of Rheinberg. The Lenné family originated from the Prince Bishopric of Liège. Circa 1665, Peter Joseph's ancestor Augustin Le Neu had settled in Poppelsdorf near Bonn as court gardener of Archbishop Elector Maximilian Henry of Bavaria.
Балалық шағы мен дамуы
Абитур дәрежесін алғаннан кейін Питер Жозеф Ленне отбасылық дәстүрді жалғастыруға шешім қабылдады. 1808 жылы ол Брюль қаласындағы Аугустбург және Фалькенлуст сарайларының сарай бағбаны, өзінің ағасы Йозеф Клеменс Вейхеден бағбандық өнерін үйренуге кірісті. Әкесінің ықпалымен ол университетте ботаника курстарын да тыңдады. 1809-1812 жылдар аралығында әкесі Леннеге Франция, Швейцария және Оңтүстік Германияға жасаған көптеген оқу сапарларына қаржы жұмсады. 1811 жылы ол сол кезде Еуропадағы ең танымал бағбан-архитекторлардың бірі болған Габриэль Туэнмен Парижде ұзақ стажировкасын аяқтады. Осының арқасында ол ландшафт дизайны шебері атанды. Осы сапарлардың бірінде Ленне Мюнхендегі ағылшын бағының авторы, ландшафт дизайнері Фридрих Людвиг фон Скеллмен танысты, ол Ленненің жұмысына ұзаққа соққан үлкен әсер етті.
Having obtained his Abitur degree, Peter Joseph Lenné decided to adopt the family tradition. He began his apprenticeship as a gardener in 1808 with his uncle, Josef Clemens Weyhe, court gardener at the electoral Augustusburg and Falkenlust Palaces, Brühl. At the instigation of his father, he also took university courses in botany. From 1809 to 1812, his father paid for Lenné's many study trips to France, Switzerland, and Southern Germany. In 1811, he completed a long internship in Paris with Gabriel Thouin, who was then one of the most famous garden architects in Europe. This made him a master landscaper. On another of these trips, Lenné made the acquaintance of the creator of the English Garden in Munich, the landscape gardener Friedrich Ludwig von Sckell, who would have a lasting influence on Lenné's work.
Бағбанның көмекшісі
1812 жылы Ленне әкесімен бірге Кобленцке келді, онда префект Жюль Доазан оны бақтар директоры етіп тағайындады. Сол жылы Ленне Шёнбрунн сарайында жұмыс істеді және 1814 жылға дейін сонда қалды. Кейін ол Кобленцке қайтып оралды, онда 1815 жылға дейін жеке бақшаларға тапсырыстар алды. Қаланың бекіністерін кеңейту оған бақтарды қосып, оны көркейту жоспарын ұсынуға мүмкіндік берді; бірақ, қаражат жетіспеуіне байланысты бұл жоспар іске аспады. 1816 жылы ол пруссиялық орман шаруашылығының маманы Георг Людвиг Хартиг пен генерал граф фон Хаккенің ұсынысымен Потсдамға оралды. Ол Сансусидегі сарай бақтарының директорының көмекшісі қызметін атқаратын болды. Өмірін Потсдам мен Берлинге арнаса да, Ленне Рейн өңіріне деген құрметін сақтап, Кобленцті одан әрі көркейтуге үлес қосты, әсіресе ол 1861 жылға дейін басқарған Рейнлагенді. Рейн мен Мозельдегі жұмысына деген сүйіспеншілігі оны өзінің атымен аталатын Ленне үйін салуға итерді, онда ол өмірінің соңғы жылдарын өткізуді армандады; алайда, өлімі осы арманына жете алмады. Ленненің соңғы тыныс алатын жері Потсдамдағы Борнштедт зиратында. Петер Жозеф Ленненің бюсттері Бонн ботаникалық бағында, Рейн өзенінің жағасында (Alter Zoll), оның өзі жобалаған Петзов ландшафттық паркінде, Фельдафинг паркінде, Сансуси паркінде және Кобленцтегі Кайзерин Августа алаңдарында (Раухтың бюстінің көшірмесі) орналасқан. Жақында Бад-Хомбург мүсіншісі Отто Вебер Хартль жаңа бюст жасады.
In 1812, Lenné followed his father to Koblenz, where he had been named Director of the Gardens by the Prefect Jules Doazan. Later in that year, Lenné became active at Schloss Schönbrunn, where he would remain until 1814. He then returned to Koblenz, where he was given private garden commissions until 1815. Extensions to the city's fortifications gave him an opportunity to propose a plan for its beautification by the addition of gardens; however, this was not carried out because of lack of funds. In 1816, he returned to Potsdam at the suggestion of Prussian forestry official Georg Ludwig Hartig and General Graf von Hacke. There he received the position of Assistant Gardener to the Court Garden Director at Sanssouci. Despite centering his life around Potsdam and Berlin, Lenné remained attached to his Rhenish homeland and contributed to the further beautification of Koblenz, particularly in the Rheinanlagen, which was under his management until 1861. His love of his work on the Rhine and Mosel made him decide to build the residence named for him, the Lenné Haus, in which he wished to spend the evening of his life; however, the manner of his death did not allow this. Lenné's last resting place is at the Bornstedt Cemetery in Potsdam. Busts of Peter Joseph Lenné are located at the Botanical Garden, Bonn, on the bank of the Rhine (Alter Zoll), in the Landschaftspark Petzow that he himself designed, in Feldafing Park, in Park Sanssouci, and in the Kaiserin Augusta Anlagen in Koblenz (copy of a bust by Rauch). A recent bust was finished by Bad Homburg sculptor Otto Weber Hartl.