Кіріспе

Джо Ван Холсбик - 17 жастағы бельгиялық студент, ол 2006 жылдың 12 сәуірінде Брюссельдегі Брюссель орталық вокзалында өлтірілді. Ван Холсбик MP3 ойнатқышын ұрлау кезінде өлтіріп, сол күні ауруханада қайтыс болды. Ван Холсбектің кешкі уақыттағы көп адам жиналған теміржол вокзалының бас залында өлтірілуі сол кездегі көптеген бельгиялықтарды шоқтырды, бұл қылмыс пен одан кейінгі тергеу туралы бұқаралық ақпарат құралдарында қызу талқылауға әкелді. Кейіннен Польшадан келген екі қылмыскерді тұтқындады.

Өлтіру

Қылмыс 2006 жылдың 12 сәуірінде сағат 16:30-да Брюссельдің орталық вокзалының толған басты залында орын алды. 17 жасар бельгиялық Жо Ван Холсбик және оның бір досы жасына тең екі жастың қасына келді. Баяндамаларға сәйкес, шабуылшылар алдымен жол сұраған, бірақ кенеттен құрбанның MP3 плеерін алып қашуға тырысқан. Жо Ван Холсбик зорлық-зомбылықсыз қарсылық көрсеткенде, оны екі адамның бірі жеті рет пышақтады. Ван Холсбек ауруханаға жеткізілді, бірақ бірнеше сағаттан кейін ол жарақаттан қайтыс болды. Екі күдікті полиция бөлімінен қашып кетті. Бастапқыда бельгиялық БАҚ-та олар марокколықтар деп қате жарияланды.

Тергеу

Қылмыс Брюссельдің ең көп жүретін жерлерінің бірі - орталыққа қызмет көрсететін үлкен пойыз стансасында, шытырман уақытта болғандықтан, станцияда жүздеген адам болды. Алайда қылмыстың алдын алу немесе күдіктілерді ұстап алу үшін ешкім араласпады. Полиция келесі күні Орталық вокзалдағы мыңдаған жолаушыларды тергеп, қылмыскерлердің кім екенін анықтауға үміттенді. Екі күдікті де (одан басқа, бәлкім, қылмыскердің 24 жасар ағасы) Орталық вокзалдың алдындағы өте айқын бейнекамерада түсірілген. Қылмыстан бір апта өткен соң, 19 сәуірде Брюссель полициясы екі негізгі күдіктілердің суреті мен суреті, сондай-ақ полиция станциясындағы камералардан алынған бейнероликтерін жариялады. HLN сайтының хабарлауынша. Бұл кешіктіру полицияның бұрыннан бар нәсілдік шиеленісті ушықтырмауы немесе Солтүстік Африка қауымына қарсы сиқыршылық аңшылықты тудырмауымен байланысты (бұл күдіктілер алғашқыда соған тиесілі деп саналған), бірақ бұл мемлекеттік прокуратураның растауынан тыс қалды. Қылмысты түсірген NMBS/SNCB қауіпсіздік камераларының сапасы да талқылануға себеп болды. Кейбір зерттеушілердің пікірінше, суреттердің сапасы өте нашар болғандықтан, олар пайдалы бола алмады. Алайда Бельгия билігі бұл пікірді жоққа шығарды. Сонымен қатар, екі күдіктіге қатысты CCTV камерасы түсірілген. Бұл суреттер өте жақсы сапалы болғанмен, жарияланбады. Сондай-ақ, басқа да дереккөздерден алынған бейнероликтер де жарияланды. Бұл суреттер бұрынғы суреттерге қарағанда сапасы жоғары болғандықтан, полиция бұлардан жұртшылықтан жаңа ақпараттар шығады деп үміттенген. Оқиғаға кінәлілердің бірі - 16 жарым жасар поляк 2006 жылдың 25 сәуірінде немесе бір күн бұрын тұтқындалған. Оны орта мектептегі мұғалімдері анықтаған. Екінші қылмыскер де поляк, Бельгиядан қашып кеткен. 17 жасар жігіт, қылмыскер деп саналатын адам, 27 сәуірде Польшаның Сувалки қаласында тұтқындалды. VRT мәліметінше, екі күдікті де рома ұрпағы, бұл олардың Солтүстік Африкадан шыққан деп ойлануының себебін түсіндіреді. Адам Г. 2007 жылы ұсталды. 2008 жылдың қыркүйегінде ол 20 жылға бас бостандығынан айырылды. Бельгия билігі оның жазасының кем дегенде жартысын Польшада өтеп, кем дегенде 10 жыл жазасын өтеп тұруын көздеді, өйткені Польшаның қылмыстық заңы бойынша сотталған қылмыскер жазасының кем дегенде жартысын өтеп отыруы керек. Ал Бельгияның қылмыстық заңына сәйкес жазаның үштен бір бөлігі ғана өтелуі керек.

Реакциялар

Ван Холсбиктің өлтірілуінің сирек кездесетіндігі мен қатыгездігі және тұтқындалуды ұзақ күту әртүрлі қоғам қайраткерлерінің наразылығын және реакциясын тудырды. Қылмыстан төрт күн өткен соң, Бельгияның премьер-министрі Гай Верхофштадт құрбанның отбасына хат арқылы хабарласты, Бельгияның патша отбасы да бір аптадан кейін осылай жасады. Қылмыскерлерді Солтүстік Африкадан келгендер деп қате ойлау, соңғы тұтқындалу алдындағы реакциялардың басым көпшілігін, атап айтқанда, Бельгия парламенті депутаты, Солтүстік Африкадан шыққан, иммигранттар қауымын кінәлілерді іздеуге көмектесуге шақырды. Қылмысқа қатысқан адамның туыстары мен достары оның өлімі саяси партиялардың үгіт-насихат ретінде қолданылмауын сұрады. Көптеген адамдар қастандықтың оңшыл "Вламс Беланг" партиясына қолдауды арттыратынын айтты. Бұл оқиға бельгиялық ақпарат құралдарында бірнеше күн бойы басты тақырыпқа айналды. Бұл қастандықты өзінің Пасхалық мессасында бұрынғы Мехелен Брюссель митрополиті архиепискобы кардинал Даниэльс де атап өтті. Белгиялықтардың көбісі қылмыс болған жерге гүл әкелді, ал интернеттегі петиция арқылы Джоның есіне арналып, MSN пайдаланушыларына экранның символы ретінде гүлді таңдауға мүмкіндік берілді. Сонымен қатар, Интернетте Ван Холсбиктің есіне "қоғамдық орындар мен көліктердегі қауіпсіздікті күшейтуді" және "жас қылмыскерлермен диалогты қайта құруды" сұраған өтініш жазылды. 19 сәуірде иммигранттар ұйымдары ұйымдастырған демонстрацияға қатысушылар өте аз болды. Джо Ван Холсбик 20 сәуірде католиктік ғибадатханада жеке түрде жерленді. VRT хабарлағандай, көптеген иммигранттарды жақсырақ қабылдап алу үшін отбасы "қадимгі католик ғибадатханасының орнына дұға етуді" таңдады. 23 сәуірде Брюссельде бейбіт шеру өтті, оған шамамен 80 000 адам қатысты. Белгия мұсылмандары атқарушы кеңесі (Бельгиядағы ресми ислам ұйымы) қылмыскерлерді өздеріне тапсыруды талап ету үшін Брюссель мешіт қауымдастықтарының одағына қосылудан бас тартты. Оның айтуынша, "жұмыскерлер анықталмаған кезде, мәлімдеме жасаудың пайдасы аз. [ ] Жәбірленушілердің арабтарға ұқсағаны олардың мұсылман екенін білдірмейді. Біздің міндетіміз - қайғырып жүрген отбасыға қолдау көрсету. [Кеңес] жақын күндері Джоның ата-анасына көңіл айту хаттарын жібереді". VRT сайтының хабарлауынша, Антверпендегі имам: "Кісі өлтіргенін білетін адамдар бұл туралы үнсіз қалмай, олардың кім екенін ашуы керек". 2013 жылдың 23 қазанында оның есімі Брюссельдің Харен қаласында орналасқан шағын көшеге берілді.