Кіріспе
Peer to peer lending service - Теңдестірілген қарыз беру қызметі.
Prosper Marketplace, Inc. - Сан-Франциско, Калифорния штатында орналасқан қаржы қызметтері компаниясы. Prosper Funding LLC, оның еншілес компанияларының бірі, Prosper.com сайты арқылы жұмыс істейді, онда жеке тұлғалар ақша қарызға алуға, несие картасын ашуға немесе жеке қарыздарға инвестиция салуға мүмкіндік алады.
Шолу
Prosper Marketplace – Американың 23 миллиард доллардан астам қаржыландырылған несиелері бар, өзара несие беру нарығы. Қарыз алушылар Prosper-де жеке несиелерді сұрайды және инвесторлар (жеке немесе институционалдық) несие сұранысына 2000 доллардан 50 000 долларға дейін қаржылай көмек көрсете алады. Инвесторлар қарыз алушының кредиттік тарихы, рейтингі, баллдары және несиенің санатын қарастыра алады. Prosper несиеге қызмет көрсетуді жүзеге асырады, қарыз алушы төлемдерін және пайыздарды несие инвесторларына қайтарады. Prosper несие беру алдында қарыз алушылардың жеке басын тексеріп, таңдаулы жеке деректерін қарастырады және несиеге қызмет көрсетудің барлық кезеңдерін басқарады. Prosper-дің кепілсіз жеке несиелері үш немесе бес жыл ішінде толыққанды өтеледі, алдын ала төлем жасау үшін қосымша төлем алынбайды. Prosper несие алушылардан қаржыландырылған несиелер үшін бір реттік төлем алып және инвесторларға жылдық несиеге қызмет көрсету үшін төлем қабылдау арқылы табыс табады. 2006 жылдан 2009 жылға дейін Prosper өзгермелі ставка моделін қолданды. Prosper eBay стиліндегі онлайн аукциондық нарық ретінде жұмыс істеді, онда несие берушілер мен қарыз алушылар голландиялық аукцион сияқты жүйе арқылы несие мөлшерлемесін анықтады. 2010 жылдың 19 желтоқсанында Prosper SEC-ке жаңа проспект ұсынды, бұл оның бизнес-моделін өзгертті, ол әрбір потенциалды қарыз алушының кредиттік тәуекелін бағалайтын формулаға негізделген, Prosper-дің өзі белгілеген алдын ала белгіленген мөлшерлемелерді пайдаланды. Жаңа тәсіл бойынша несие берушілер енді аукционда бағаны анықтау арқылы несие мөлшерлемесін анықтамайды. Олар Prosper несие бағасын белгілеу алгоритмі қарыз алушының кредиттік есебі мен қаржылық ақпаратын талдағаннан кейін несиеге тағайындалған мөлшерлеме бойынша инвестициялауға баруға немесе бас тартуға құқылы. Қызмет идеясы топтық банктік концепциялардан, мысалы, айналмалы үнемдеу және несие беру қауымдастықтарынан туындаған. Басқа да ынталандыратын идеялар микронесиелеу және микроқаржыландыру концепцияларынан алынған. Prosper өз веб-сайтында нәтижелер туралы статистика жариялайды және барлық нарықтық деректер талдау үшін көпшілікке қолжетімді. Барлық операциялар АҚШ долларында жүзеге асырылады; несие берушілер мен қарыз алушылар АҚШ тұрғындары болуы керек. Prosper-дің 2009 жылғы 1 шілдеден 2011 жылғы 30 қыркүйекке дейінгі кезеңдегі комиссиялардан таза, жылдық 10,69% мөлшеріндегі орташа табысы 2011 жылғы желтоқсанда Ashland Partners & Company LLP компаниясымен тәуелсіз түрде тексерілді. 2016 жылы Prosper Marketplace Prosper Daily мобильді қосымшасын ұсынды. Қолданба тұтынушыларға қаржылық шешімдер қабылдауға көмектесетін құралдарды ұсынады, соның ішінде барлық қаржылық шоттарды бір орында қарауға, бюджет құруға және шығыстарды санаттар бойынша бақылауға, күмәнді төлемдерді анықтауға және ай сайын жаңартылатын тегін кредиттік баллды бақылауға мүмкіндік береді. Prosper 2006 жылғы 5 ақпанда ашылды және оның негізін қалаушылары Крис Ларсен (E loan негізін қалаушысы) және Джон Витчел болды. Prosper BlackRock, Sequoia Capital, Accel Partners, Agilus Ventures, Benchmark Capital, CrossLink Capital, DAG Ventures, Draper Fisher Jurvetson, Fidelity Ventures, Omidyar Network (eBay негізін қалаушы Пьер Омидьярдың инвестициялық құралы), Meritech Capital Partners, TomorrowVentures (Google атқарушы төрағасы Эрик Шмидттің инвестициялық құралы) және QED Investors (Capital One негізін қалаушы Найджел Морристің инвестициялық құралы) қолдауымен жұмыс істейді.
Кредиттік тәуекелді бағалау
Prosper уақыт өте келе болашақ несие алушылар туралы ақпарат көлемін арттырып, сонымен қатар несие саясатына түрлі өзгерістер енгізді. 2008 жылғы "тыныш кезеңіне" және 2009 жылғы SEC тіркелуіне дейін компания болашақ несие берушілері туралы "Кредиттік санаттар" және басқа да кредиттік ақпарат ұсынды. SEC тіркелуінен кейін компания "Prosper рейтингтері" анықтайтын жаңа модельді құрды. Бұған қоса, жаңа несие алушылар FICO 8 бойынша кемінде 640 ұпай жинауы тиіс, ал қайта несие алушылар несие сұрауы үшін 600 ұпай жинауы жеткілікті.
Даму рейтингтері
2009 жылы SEC-те тіркелгеннен бері Prosper компаниясы болашақ қарыз алушылардың кредиттік қабілетін бағалау үшін, компанияның осы қарыз алушының «болжамды шығын деңгейіне» сүйенген «Prosper рейтингісін» ұсынады. Компания мәлімдемесіне сәйкес, бұл көрсеткіш екі баллмен анықталады: (1) ресми кредиттік бюродан алынған кредиттік рейтинг және (2) Prosper жүйесіндегі клиенттердің санына сүйенген Prosper баллы. Prosper рейтингтері, ең төменгі тәуекелден ең жоғары тәуекелге дейін, AA, A, B, C, D, E және HR («Жоғары тәуекел») деп белгіленеді.
Prosper рейтингі Болжамды орташа жылдық шығын деңгейі
AA 0.00–1.99%
A 2.00–3.99%
B 4.00–5.99%
C 6.00–8.99%
D 9.00–11.99%
E 12.00–14.99%
HR 15.00%+
Бизнес-модель
Prosper транзакцияларға негізделген бизнес-модельді пайдаланады, онда компания клиенттерінің транзакцияларынан комиссия алып кіріс табады. Қарыз алғандар қарыз сомасынан бастапқы комиссияны төлейді, ол қарыз алушының Prosper рейтингіне қарай 1,00%-дан 5,00%-ға дейін ауыспайды, ал инвесторлар жылдық 1% қызмет көрсету комиссиясын төлейді.
Екіншілік нарық / сауда-саттық платформасы
Қарыз алушылар Prosper несиелерінің үш немесе бес жылдық белгіленген мерзімі ішінде төлемдерді жүзеге асырғанда, төлемдер инвесторлардың шоттарына таратылады. Бұл ақша кейін жаңа Prosper несиелеріне қайта инвестицияланады немесе Prosper инвесторларының банк шоттарына аудару арқылы Prosper жүйесінен алынып тасталады. Prosper компаниясы Folio Investing компаниясымен ынтымақтастықта банкноттармен сауда жасау үшін екіншілік нарық құрды. Екіншілік нарық платформасы арқылы инвесторлар кез келген уақытта Prosper несиелерін ("ноталарды") сатып алып, сата алды. Дегенмен, Prosper 2016 жылғы 21 желтоқсандағы болашаққа қатысты құжатында Folio Investing компаниясымен арадағы қарым-қатынасы 2016 жылғы 31 қазанда аяқталғанын хабарлады. Осыған байланысты, банкноттарды сатып алғандарға Prosper жаңа екіншілік нарық платформасын құрмаса, олар банкноттарын мерзімі біткенше сақтауға тиіс екені туралы мәлім етілді, бірақ мұндай платформа құрылатынына кепілдік берілмеді. Wells Fargo Prosper-дің банкнот келісімшартында сенімді ретінде тіркелген.
IRA инвесторлық шоттары
2012 жылдың 1 наурызынан бастап Prosper жеке басқарылатын IRA шоттары арқылы салықтан босатылған немесе салық төлемін кейінге шегерілген инвестицияларға мүмкіндік береді. Дәстүрлі IRA, Roth IRA, SEP IRA және 401(k) ролловери Prosper-дің IRA сақтаушы серіктестері Equity Institutional және Millennium Trust арқылы қолдау көрсетіледі. Жеке басқарылатын Prosper IRA шотын ашу үшін қажетті ең төменгі инвестиция көлемі $5,000 құрайды.
Prosper несиелерінің қаржылық құрылымы
2009 жылғы 13 шілдеде инвесторларға ұсынылған проспектіге сәйкес, қайта іске қосылғаннан бері Prosper ноталары Prosper Marketplace-тің міндеттемелері болып табылады, ал бастапқы қарыз алушының емес. Prosper нота иесіне ("инвесторға") негізгі қарыз алушыдан түскен қаражатты төлеуге уәде береді. Prosper-дің "мүше төлемдеріне тәуелді" ноталарын ұстаушылар Prosper Marketplace-тің кепілсіз кредиторлары болып есептеледі және оған қатысты шектеулі құқықтары бар. Проспектте көрсетілгендей, егер Prosper төлемсіз жағдайға түсіп немесе банкроттық жарияласа, Prosper ноталарына инвестиция салғандар негізгі қарыз алушы төлеуді жалғастырған жағдайда да, өздерінің барлық немесе бір бөлігін жоғалтуы мүмкін. Қарыз алушы ұсынған ақпараттың қандай да бір себеппен дұрыс емес екені анықталған жағдайда инвесторлардың құқықтары да "өте" шектеулі. Бұл құрылым SEC-ке тіркелгеннен кейін LendingClub қабылдаған құрылыммен толық сәйкес келеді.
Prosper несие картасы
2022 жылы Forbes Prosper несие картасы туралы жағымсыз пікір білдірді. Forbes пікірінше, "Prosper® Card* арқылы өркендеу күмәнді көрінеді. Сіз ұзақ және сау өмір сүріңіз, бірақ басқа несие картасына өтініш беріңіз."
SEC ережелері
2008 жылдың 24 қарашасында SEC Prosper-ді 1933 жылғы Бағалы қағаздар туралы заңды бұзған деп тапты. Осы фактілердің нәтижесінде SEC Prosper-ге қызметін тоқтату туралы бұйрық берді. Негізінен, өзара несие беру моделінің жаңалығына байланысты, SEC қарастырғаннан кейін барлық өзара несие беру операцияларын бағалы қағаздарды сату ретінде қарастырады және барлық платформалардың SEC-те тіркелуін міндеттейді. 2009 жылдың шілдесінде Prosper, қарыздары үшін ("ноталары") SEC-те тіркелгеннен кейін, несие беру ("инвестициялау") және қарыз алу үшін веб-сайтын қайта ашты. Қайта іске қосылғаннан кейін, қарыздарға ұсыныс жасау құқығы 28 АҚШ штатының және Колумбия округінің тұрғындарына ғана берілді. Қарыз алушылар 47 штаттың кез келгенінде тұруы мүмкін, бірақ үш штаттың (Айова, Мэн және Солтүстік Дакота) тұрғындарына Prosper арқылы қарыз алуға рұқсат жоқ.
Топтық іс-қимыл
2008 жылдың 26 қарашасында Просперге қарсы Калифорния штатының Сан-Франциско округі Жоғарғы сотында топтық сот ісі қозғалды. Бұл талап 2006 жылдың 1 қаңтарынан 2008 жылдың 14 қазанына дейін Prosper онлайн-платформасында несиелік облигацияларды сатып алған барлық сатып алушылардың атынан қойылды және Prosper Калифорния мен федералдық бағалы қағаздар заңнамасын бұза отырып, біліктілік талаптарына жатпайтын және тіркелмеген бағалы қағаздарды ұсынды және сатты деген айыптаулар бар. Сотта топтық іс ретінде қарау, залапты өтеу, мәмілені жою құқығы және адвокаттардың қызмет ақысын төлеу талап етілуде. Prosper-дің сақтандыру компаниясы – Greenwich Insurance Company қорғаныс шығындарын төлеуден бас тартты, себебі бұл мәселелер сақтандыру полисімен қамтылмаған. 2010 жылдың 14 желтоқсанында Калифорния Жоғарғы сотының судьясы Ричард А. Крамер бұл шектеулі мәселе бойынша алдын ала шешім шығарып, Greenwich компаниясы Prosper-ді топтық сот ісінде қорғауға және осыған дейін Prosper-дің төлеген сот шығындарын өтеуге міндетті деп тапты. Бұл шешім сот ісінің өзіне қатысты емес және егер талаптардың кез келгенінің негізділігі дәлелденсе, Prosper сақтандыру төлеміне құқылы болар ма, жоқ па деген мәселені қарастырмады. Алайда, бұл Prosper-ді осы уақытқа дейін туындаған маңызды заңдық шығындардан босатты. Сот ісі 2013 жылдың 19 шілдесінде 10 миллион долларға айырылды, бұл сома үш жыл ішінде бөліп төленді.
Проспекті қолдану
2015 жылдың желтоқсанында ФБР 2015 жылғы Сан-Бернардино шабуылының атысшыларының бірі Сайед Ризуан Фарук қару-жарақ және жарылғыш заттар сатып алу үшін Prosper компаниясынан 28 500 доллар қарыз алғанын мәлімдеді. Бұл мәселе бойынша ФБР, Қаржылық қызметтер комитеті және Калифорния штатының Бизнеске қадағалау департаменті тергеу жүргізді.
Қарыздың орындалуы
Prosper өзінің веб-сайтында нарығы арқылы берілген барлық несиелердің толық ашық деректер базасын сақтайды. Бұл деректер базасы мен барлық нарықтық статистикаға қол жеткізуге болады және уақыт өте келе несиелердің өнімділігін талдау үшін сұраныс жасауға мүмкіндік бар. Күрделі өнімділік сұраныстарын іске қосуға арналған интерфейс қолдау көрсетіледі және инвесторларға (және жалпы жұртшылыққа) кез келген уақыт кезеңінде кез келген несиелер тобының өнімділігін қарауға мүмкіндік береді. Prosper-дің несиелерді қайтармау деңгейі айтарлықтай төмендеді. 6 айдан астам уақытқа созылған және 1 айдан астам кешіктірілген барлық несиелердің үлесі 4%-дан төмендеді. 2010 жылдың 11 тамызына қарай, осы критерийлерге сәйкес келетін 4 ай – Prosper құрылғаннан бергі жылдардағы ең төменгі төлемдер көрсеткіші. TomorrowVentures – Google компаниясының атқарушы төрағасы Эрик Шмидт қаржыландыратын инвестициялық құрал. Bloomberg BusinessWeek 2010 жылдың 11 қарашасында Prosper қосымша қаржыландыру іздеп отырғанын, ал Prosper 2011 жылдың 3 маусымында E сериясында қосымша қаржыландыру алғанын хабарлады. Prosper-дің SEC-ке ұсынған құжатына сәйкес, компания қосымша акцияларды орташа есеппен шамамен 0,738 долларға сату арқылы 17,15 миллион доллар көтеріп алды. E сериялы инвесторлардың қатарында Draper Fisher Jurvetson, Crosslink Capital, Accel Partners, Agilus Ventures және TomorrowVentures болды. 2013 жылдың қаңтарында Prosper Sequoia Capital басшылығымен 20 миллион доллар қаржыландыру алды, содан кейін 2013 жылдың қыркүйегінде Sequoia Capital және BlackRock басшылығымен 25 миллион доллар қаржыландырылды. 2014 жылдың мамырында Prosper Francisco Partners басшылығымен 70 миллион долларлық қаржыландыру турында жариялады. Credit Suisse-дің NEXT қоры 2015 жылдың сәуірінде Prosper-ге 165 миллион доллар инвестициялады. 2017 жылы Prosper FinEX Asia компаниясының жеке капитал бөлімінің басшылығымен G сериялы раундта 50 миллион АҚШ долларын тартты.