Кіріспе

Сэр Роджер Марк Джоуэлл, CBE (26 наурыз 1942 – 25 желтоқсан 2011) – британдық әлеуметтік статистик және ғалым. Ол қазіргі уақытта Ұлттық әлеуметтік зерттеулер орталығы деп белгілі болған Әлеуметтік және қоғамдық жоспарлау зерттеулерін, сондай-ақ Сити университетіндегі Салыстырмалы әлеуметтік сараптамалар орталығын құрды. Ол Ұлыбританияның бірнеше маңызды әлеуметтік сараптамаларын құруға, ең әйгілісі – Британдық әлеуметтік көзқарастар және Британдық сайлау сараптамаларын дамытуда жетекші рөл атқарды. Халықаралық әлеуметтік сараптама бағдарламасы мен Еуропалық әлеуметтік сараптама арқылы сенімді салыстырмалы зерттеулерді дамытуға зор үлес қосты.

Ерте өмір

Роджер Марк Джоуэлл 1942 жылы 26 наурызда Оңтүстік Африкада, Эмили Катцененленбоген мен Джек Джоуэллдің екінші ұлы болып дүниеге келді. Жастық шағында ол солшыл саясатқа белсенді қатысып, Кейптаун қаласының Студенттік өкілдер кеңесінің президенті және Оңтүстік Африка студенттерінің ұлттық одағының вице-президенті болды. "1964 жылы Кейптаун университетін бітірген соң, мен Ұлыбританияға келдім – бастапқыда өмірім туралы кеңірек көзқарас алу үшін. Менің кетуім қажет болмағанмен, Студенттік одақтың президенті ретінде студенттік саясатқа және апартеидке қарсы күреске белсенді түрде қатыстым. Сол кезде студенттер сот қуғынынан көбінесе қорғалған. Бірақ кейін жағдай өзгерді, мен Ұлыбританияға келгеннен кейін бірнеше ай өткен соң жақын достарымның көптегені тұтқындалғанын естідім. Мен сол кезде қайтып бару қауіпсіз емес екенін түсіндім. Британдық паспортымды алғаннан кейін, мен жиі қайта орала алдым."

Ғылыми мансап

Ұлыбританияда Джоуэл апартеидке қарсы күресте және Лейбористік партияда белсенділік танытты, Камденде алдермен болды. Ол Марк Абрамстың жетекшілігімен Research Services Limited компаниясында ғылыми мансабын бастады. 1969 жылы Джеральд Хоинвиллмен бірге Лондон негізделген Әлеуметтік және қоғамдық жоспарлау зерттеулерін құрды, ол кейіннен Ұлттық әлеуметтік зерттеулер орталығына айналды. Ол ұйымды 30 жылдан астам уақыт бойы басқарды. Әлеуметтік және қоғамдық жоспарлау зерттеулерінде Джоуэлл ұзақ мерзімді Британдық әлеуметтік көзқарастар зерттеулер сериясын құрды және оның алғашқы он тоғыз жылдық есептерінің авторы және редакторы ретінде жақыннан қатысты. Ол 1983 жылдан 2000 жылға дейін Британдық сайлау зерттеуіне басшылық етті және 1984 жылдан 1989 жылға дейін Халықаралық әлеуметтік зерттеу бағдарламасын құрды. Оның жоғары сапалы салыстырмалы зерттеулерге деген қызығушылығы артып, 2002 жылы Макс Кааземен бірге және жетекші халықаралық сарапшылар тобымен бірлесіп Еуропалық әлеуметтік зерттеуді құрды.

Академиялық өмірі

2003 жылы Джоуэлл Лондон қалалық университетінде (қазіргі Лондон университеті) салыстырмалы әлеуметтік сауалнамалар орталығының ғылыми-зерттеу профессоры және негізін қалаушы директоры болды. Ол өмірінің соңына дейін Еуропалық әлеуметтік сауалнаманың орталық үйлестіруші тобын басқарды. Бұл амбициялық 34 елді қамтыған салыстырмалы зерттеудің сәттілігі 2005 жылы мойындалды, ол бірлескен ғылыми зерттеулер саласындағы Декарт сыйлығымен марапатталды. Әлеуметтік ғылымдар жобасы Еуропаның ең бағалы ғылыми сыйлығын алғаш рет жеңіп алды. Джоуэлл көптеген дәрістер оқыды және жариялымдар жасады.

Әлеуметтік ғылымдар қауымдастығы

Ол әлеуметтік ғылымдар қауымдастығына маңызды үлес қосты. 1978 жылы ол Әлеуметтік зерттеулер қауымдастығын құруды бастады. 1980 жылдары Халықаралық статистика институты арқылы кәсіби этика кодексін әзірлеуде белсенді рөл атқарды, оның білім беруші емес, нұсқау беруші болмауын қатыстырып талап етті. 2008 жылы ол Ұлыбритания Статистика органы басқармасы төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ол ресми статистиканы жариялауды ілгерілету және қорғау мәселелері бойынша кеңес берді.

Жеке өмір

1970 жылы ол психиатриялық әлеуметтік жұмыскер және Лондонның Камден қалалық кеңесінің мүшесі Тесса Палмерге Лондондағы Хэмпстедте үйленді. Кейін ол Тони Блэр мен Гордон Браун үкіметтерінде парламент депутаты және министр болды. Олар 1977 жылы ажырасты. 1979 жылы Камденде Нигхат (Ранни) Гиланиге үйленді. Олардың Марко және Адам есімді екі ұлы бар, және 1995 жылы ажырасты. 1996 жылы ол Нюфилд қорының директоры болған Шарон Уизерспунға үйленді, ол бұрын Глостерширдегі Дин орманындағы SCPR-де әріптесі болған. Джоуэллдің үлкен ағасы – адвокат сэр Джеффри Джоуэлл, ол да Ұлыбританияға қоныстанды.