Кіріспе

Американдық композитор, музыка сыншысы және журналист (1813–1864)

Уильям Генри Фрай (10 тамыз 1813 – 21 желтоқсан 1864) – американдық композитор, музыка сыншысы және журналист. Фрай – АҚШ-та туған және ірі симфониялық оркестр үшін шығарма жазған, сондай-ақ көпшілік алдында қойылған опера жазған алғашқы адам. Ол Американың ірі газеттерінің алғашқы музыка сыншысы болды және өз отандастарын американдық музыканы қолдауға шақырған алғашқы адам еді.

Өмірбаян

Уильям Генри Фрай 1813 жылғы 10 тамызда Филадельфияда дүниеге келді. Оның әкесі, Уильям Фрай, белгілі баспагер болған және Робертс Вокс пен Роберт Уолшпен бірге сол кездегі маңызды американдық газет – National Gazette and Literary Register газетін басқарды, оны 1821 жылдан 1836 жылға дейін Роберт Уолш редакциялаған. Уильям Генридің төрт бауыры болды: Джозеф Риз, Эдвард Планкет, Чарльз және Хорас Фрай. Ол қазіргі Маунт-Сент-Мэри университетінде (Мэриленд штатының Эмитсбург қаласында) білім алды. Әкесіне жұмыс істеу үшін Филадельфияға оралғаннан кейін, ол Наполеон Бонапарттың армиясындағы бұрынғы оркестр жетекшісі және Музыкалық қоры қоғамының оркестрінің музыкалық директоры Леопольд Мейненнен композицияны оқыды. Кейін ол Музыкалық қоры қоғамының хатшысы болды. Фрайдың опералық шығармаларына «Аурелия Весталь», «Леонора» (1838 жылғы «Лион ханым» пьесасы негізінде) және «Париждің Нотр-Дам соборы» (Виктор Гюгоның 1831 жылғы романы негізінде) кіреді. «Леонора» 1845 жылғы тұсаукесерінде және келесі жылы қойылғанда үлкен жетістікке ие болды. «Леонора» американ композиторы жазған алғашқы грандиоз опера болғандықтан да маңызды. Опера Энн Чайльд Сегуинге арналған, ол тұсаукесерде бас рөлді сомдады. Еуропада алты жыл (1846–1852) болғаннан кейін, ол Филадельфияның «Публик Леджер» газетінің, Хорас Грилидің «Нью-Йорк Трибьюн» газетінің және «The Message Bird» (кейін «Нью-Йорк Музыкалық Әлемі және Уақыты» деп аталды) газеттерінің шетелдік тілшісі қызметін атқарды. Фрай Нью-Йорктің Метрополитен залында он бір кеңінен жарияланған лекциялар сериясын оқыды. Онда музыканың тарихы мен теориясы, сондай-ақ американдық классикалық музыканың жағдайы сияқты тақырыптар талқыланды. Операларынан басқа Фрай жеті симфония жазды, олардың әрқайсысы музыкалық емес тақырыптарға ие. Оның 1853 жылғы «Санта Клаус: Рождестволық симфониясы» көрермендер тарапынан жақсы қабылданды, бірақ Фрайдың көптеген қарсы сыншылары оны сынады, бұл он жыл бұрын ғана ойлап табылған саксофонды оркестрде алғаш рет қолдануы мүмкін. Оның 1854 жылғы «Ниагара симфониясы», Луи Жюльеннің оркестрі үшін жазылған, судың шуын шығару үшін он бір литавраны, судың шашырауының дыбысын беру үшін барабандарды және құлайтын судың тастарға шабуылдағандағы хаосын бейнелеу үшін ерекше диссонанстық, хроматикалық төмендеу шкалаларын пайдаланады. Фрайдың басқа да шығармалары, соның ішінде «Леонора» (1858 жылы Нью-Йоркте тұсаукесер) және «Париждің Нотр-Дам соборы» (1864, Филадельфия) партиялық бағыттар бойынша әртүрлі пікірлерге ие болды: консерваторлар Фрайдың музыкасын ұнатпады, ал саяси прогрессивтер оны жоғары бағалады. Оның басқа музыкалық шығармаларына «Макбетке увертюра», «Сынған жүрек», скрипкалық квартеттер және қасиетті хор музыкасы кіреді. 1852 жылдан 1864 жылы қайтыс болғанға дейін Фрай «Нью-Йорк Трибьюн» газетінің музыка сыншысы және саяси редакторы болып қызмет етті.

Өлім

Уильям Генри Фрай 1864 жылдың 21 желтоқсанында Виргин аралдарындағы Сент-Кройда 51 жасында қайтыс болды. Оның өлімі, көрінетін себебі, туберкулезден және шектен тыс шаршаудан болған. Ол Филадельфиядағы Лорел-Хилл зиратында жерленген.

Жазбалар

Журналистік еңбектерінен өзге, Фрай 1858 жылы жарық көрген «Жасанды балық өсіру» деген бір кітап жазған.

Қазіргі заманғы басылымдар

Фрай, Уильям Генри. "Санта Клаус: Рождестволық симфония (1853)". Самат Денисон редакциялаған. Америка музыкасының үш ғасырында: Американың діни және дүниелік музыкасының жинағы, 9-том: Америка оркестрлік музыкасы, 1800–1879. Бостон: Г. К. Холл, 1992 жыл. Бұл басылым үлкен көп томдық жиынтықтың бір бөлігі болып табылады және қазір Филадельфияның тегін кітапханасында сақталатын Флейшер жинағындағы қолжазбаға негізделген "Санта Клаус" симфониясының жаңа көшірмесін қамтиды. Кіріспеде Фрайдың қысқаша өмірбаяны, сондай-ақ симфонияның жазылуы және оның сынға ұшырауы туралы мәліметтер бар. Сондай-ақ, жинаққа Фрайдың замандастарының оркестрлік туындылары кіреді: Филип Траджетта, Чарльз Зейнер, Энтони Филипп Генрих, Джордж Фредерик Бристоу, Дадли Бак және Фрайдың ұстазы Леопольд Мейгнен. Фрай, Уильям Генри. "Рождестволық симфония". Шарль Фернандес концерттік ансамбль үшін нотаға түсірген. Лос-Анджелес: Trone Music, 2013 жыл.