Кіріспе
Сима Юаньсян (司馬元顯) (382 жылы 20 немесе 22 сәуірде 402 жылы қайтыс болған), Лаңжун (郎君) әдепті аты, ресми түрде Куайджидің мұрагері Чжун (會稽忠世子) атанған, Цзинь әулетінің (266–420) билігі кезінде, дамуы бұзылған туысы Император Анның тұсында қысқа мерзімге регент болды.
Өмір
Сима Юаньсян – Сима Даоцзидің Куайцзи ханзадасының ұлы, император Сяовудың інісі және император Цзяньвэньнің ұлы. 396 жылы император Сяовуды оның қалың әйелі Чжан өлтіргеннен кейін, оның орнын император Ань иеленді, ал императордың ағасы Сима Даоцзи регент болды. Сима Даоцзидің сенімді серіктестері Ван Гуобао (王國寶) және Ван Сюй (王緒), олардың жемқорлық жолдарынан улам, провинциялық шенеуніктер Ван Гонг (王恭) және Инь Чжункан (殷仲堪) ашуын тез тартты. 397 жылы Ван Гонг пен Инь көтеріліс бастады, Ван Гуобао мен Ван Сюйдің өлтірілуін талап етті. Сима Даоцзи Ван Гонг пен Иньнің күшінен қорқып, Ван Гуобао мен Ван Сюйды өлтірді, Ван Гонг пен Инь кері қайтты. Осы кезде Сима Даоцзидің 15 жастағы мұрагері Сима Юаньсян, ақылды және қабілетті деп саналған, Сима Даоцзиге Ван Гонг пен Инь бір күні қайтадан көтерілетінін ескертті. Сима Даоцзи ұлына сенім артып, Сима Юаньсянға жеке күзетшілерін тапсырды. 398 жылы провинциялық лауазымды адам Юй Кай (庾楷), оның иелігінің бір бөлігі Сима Даоцзидің сенімді өкілі Ван Юйға (王愉) берілгеніне риза болмағандықтан, Ван Гонг пен Инді бұл қадамның оларға қарсы екенін сендірді, сондықтан Ван Гонг пен Инь тағы да бүлік шығарды. Сима Даоцзи қорқып, үрейге түсіп, күндерін ішіп-жеп өткізеді, барлық маңызды мәселелерді Сима Юаньсянға тапсырады, ол сол кезде ақылды және қатаң болып көрінді, өзінің ізбасарларын император Мингке ескертті. Көп ұзамай Сима Даоцзи Ван Гонгтың генералы Лю Лаоцзиді (劉牢之) өзіне сатқындық жасауға көндірді, ал Ван Гонг тұтқындалып, өлтірілді. Сима Даоцзи Хуан Сю (桓脩) ұсынысы бойынша Хуан Сюань және Ян Кванцзи (楊佺期) генералдарына Хуан мен Янға негізгі лауазымдарды ұсыну арқылы Ин мен оның арасындағы келіспеушілікке себепші болды. Хуан мен Ян номиналды түрде Иннің одақтастары болып қала бергенімен, Ин әскерлерін қайтарып алуға мәжбүр болды және сол кезден бастап оның өңірі үшке бөлінгендіктен, оның үштен бірі Хуан мен Янға берілді. Сима Даоцзи ұлының болжамы дұрыс деп санайды, осы сәттен бастап оған одан да көп сенді. 398 жылдың соңында Сима Юаньсянның досы Сима Юаньсянның сиқырымен үлкен ізбасар жинаған сиқыршы Сунь Тай (孫泰) орталық үкіметті басып алу үшін жоспар құрғаны ашылды, ал Сима Даоцзи Сима Юаньсянға Сунь Тайды тұзаққа түсіріп, оны өлтіруді бұйырды. Сунь Тайдың немере інісі Сунь Эн Жошан аралына қашып барып, кек алуды жоспарлап отырды. 399 жылы Сима Даоцзи аурумен және алкоголизммен ауырады, ал бір күні Сима Даоцзи мас болған кезде Сима Юаньсян император Аньға Сима Даозиді премьер-министр лауазымынан алып тастап, билікті Сима Юаньсянға беру туралы жарлық шығарды. Ол есін жиғаннан кейін, Сима Даоцзи ұлына ашуланды, бірақ ештеңе істей алмады. Осы кезден бастап Сима Даоцзи титулярлық регент болған кезде, Сима Юаньсян нақты регент болды. Ол стратегиялық сарапшы Чжан Фашунға (張法順) қатты сеніп, көптеген сенімді серіктестерін әкімдікке енгізді. Оның кейбір қабілеттері бар сияқты, бірақ дәстүрлі тарихшылардың айтуынша, ол үкіметтің ақшасын сән-салтанатқа жұмсаған және халықтың ауыртпалықтарына назар аудармаған. 399 жылдың соңында Сунь Эн Цзинь императорлық үкіметінің нақты бақылауында қалған жалғыз провинция – Ян провинциясы (揚州, қазіргі Чжэцзян және оңтүстік Цзянсу) Сима Юаньсянның дұрыс басқаруын көріп, Жошан аралынан үлкен шабуыл жасады, қысқа уақытқа Ян провинциясының барлық бөлігін басып алып, астана Цзянькангқа (қазіргі Нанкин, Цзянсу) қарай алға жылды. Суньнің көтерілісін Лю Лаоцзи тез арада басады, Сунь Жошанға қашып кетеді (бірақ бірнеше жыл бойы қауіп төндіреді), бірақ Ян провинциясы қиратылды. Осыған қарамастан Сима Юаньсянның дүниеқоңыздығы мен менмендігі арта түсті. 400 жылы Сима Юаньсян өзінің ұлы Сима Янжанды (司馬彥璋) Донхай ханзадасы деп атады. 401 жылдың басында генерал Че Инь (車胤), өкімет өкілдерінің Сима Юаньсянның кеудесінен қорқатындығын және оның менмендігіне ренжігенін көрген соң, Сима Даозимен кездесіп, Сима Даозиден ұлын ұстап тұруды өтінді. Бұған жауап ретінде Сима Юаньсян Чеге қауіп төндіріп, Че өзін-өзі өлтірді. 401 жылдың соңында Хуан Сюаньның өсіп келе жатқан күшінен қорқып (ол 399 жылдың соңында Инь Чжункан мен Ян Кванцзиді жеңіп, өлтіріп, олардың жерлерін басып алды және қазір Цзинь территориясының үштен екісін басқарады), Сима Юаньсян Хуанды бас тартқан деп жариялады және Хуанға қарсы шабуыл жасауға бұйрық берді. Алайда, ол көбінесе Лю Лаоцзидің әскеріне тәуелді болды, ал Лю Сима Юаньсянға сенбеді. Бұл арада Хуан шығысқа қарай астанаға қарай алға жылды. Лиу Сима Юаньсянға қарсы шығып, 402 жылдың 18 сәуірінде Хуанмен бірікті. Цзяньканг Хуанның қолына түсті, Сима Юаньсян тұтқындалып, өлімге кесілді, оның барлық маңызды серіктестері мен алты ұлы да осы жазаға ұшырады.