Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чжао ханзадасы және Цзинь әулетінің узурпаторы (301 жылы қайтыс болды)
Prince of Zhao and Jin Dynasty usurper (died 301)
Сима Лун (250 жылға дейін туған – 301 жылдың 5 маусымында уланды), әдеби есімі Цзий (子彛), Чжао ханзадасы атағын алды және 301 жылдың 3 ақпанынан 31 мамырына дейін Цзинь әулетін узурпациялады. Ұзаққа солмаған билігіне байланысты оны әдетте Цзинь императорларының тізіміне қоспайды және тарихшылар оны көбінесе узурпатор деп еске алады. Ол Сегіз ханзада соғысымен байланысты сегіз ханзаданың үшіншісі болды.
Sima Lun (born before 250 – poisoned June 5, 301), courtesy name Ziyi (子彛), was titled the Prince of Zhao and the usurper of the Jin Dynasty from February 3 to May 31, 301. He is usually not counted in the list of Jin emperors due to his brief reign, and was often mentioned by historians as an usurper. He was the third of the eight princes commonly associated with the War of the Eight Princes.
Ерте мансап
Сима Идің тоғызыншы және кіші ұлы ретінде Сима Лун әкесі және ағайынды ағалары Сима Ши мен Сима Чжаоның Цао Вэй регенттіктері кезінде бірқатар маңызды емес лауазымдарды иеленді. Шамамен 250 жылдың ақпан немесе наурыз айларында ол Анле ауылының маркизі болып тағайындалды, ал 264 жылы Сима Чжао Чжоудың бес феодалдық дәрежесін орнатқанда оның феодалы Донг'ан виконты болып өзгертілді және ол Кеңес беруші және ескерту айтушы Грандей ретінде тағайындалды.
As Sima Yi's ninth and youngest son, Sima Lun held a number of minor titles during the Cao Wei regencies of his father and half brothers Sima Shi and Sima Zhao. Around February or March 250, he was enfeoffed as Marquis of Anle Village, and when Sima Zhao established the Five Feudal Ranks of Zhou in 264, his fief was changed to Viscount of Dong'an, and he was designated Remonstrating and Consulting Grandee
Оның немере інісі Сима Ян 266 жылдың 8 ақпанында Цзинь әулетін император У ретінде құрғаннан кейін, Сима Лун келесі күні Лангье округінің ханзадасы болып тағайындалды. Ол немере інісінің билігі кезінде кейде генерал және губернатор болып қызмет етті, бірақ көзге түспеді; бірнеше рет ол қылмыстар жасады деп айыпталды, мысалы, императорлық жұмсақтарды тоналауға ниеттенген жұмысшыларға жалақы төлеу үшін кавалерия командирі Лю Цзиді жібергенде, бірақ әр жолы император У оны кешірді. 277 жылдың 5 қазанында оның княздығы Чжаоға көшірілді. Император Хуэйдің билігінің басында Сима Лун Цин (秦州, қазіргі Шығыс Ганьсу) және Йонг (雍州, қазіргі Орталық және Солтүстік Шэньси) провинцияларының әскери басқаруын жүзеге асырды, бірақ оның дұрыс басқармауы Ди және Цян тайпаларының Ди басшысы Цы Ваннян басшылығымен көтеріліске шығуына себеп болды. Оның бас стратегі Сунь Сяо тұтқындалды және бастапқыда өлім жазасына кесілді, бірақ аман қалды. Сима Лун мен Сунь астана Луоянға қайта шақырылды, онда ол Император Хуэйдің император қызы Цзя Наньфэнге жағымды сөздер айтып, оның сеніміне ілікті. Содан кейін Лун жоғары лауазым сұрады, бірақ Императрица Цзяның кеңесшілері Чжан Хуа мен Пэй Вэй оның өтінішін қабылдамады.
After his nephew Sima Yan established the Jin Dynasty as Emperor Wu on 8 February 266, Sima Lun was named the Prince of Langye Commandery the next day. He served as a general and governor at times during his nephew's reign, but was undistinguished; several times he was accused of crimes, such as when sending Cavalier Commander Liu Ji to pay laborers wanting to rob imperial furs, but each time Emperor Wu pardoned him of them. On 5 October 277, his principality was moved to Zhao. During the early reign of Emperor Hui, Sima Lun was in charge of the military command of Qin (秦州, modern eastern Gansu) and Yong (雍州, modern central and northern Shaanxi) Provinces, but his misgovernance contributed to conditions where the Di and the Qiang rebelled under the Di chief Qi Wannian. His chief strategist Sun Xiu was arrested and initially set to be executed, but was spared. Sima Lun and Sun were recalled to the capital Luoyang, where he flattered Empress Hui's empress Jia Nanfeng and became trusted by her. Lun then requested a high level office, but was rebuffed by Empress Jia's advisors Zhang Hua and Pei Wei.
Регент ретінде
Императрица Цзя қызғаныштан мұрагер принц Сима Ю-ды (оның баласы емес, күйеуінің қалың әйелі Кси Цзюдан туған) тақтан түсірді. 299 жылы оны құлатып, мұрагер ханзаданы қайта орнату үшін құпия жоспар жасалды. Сима Лунды да осы құпия жоспарға қатысуға көндірді, бірақ Сунь Сяудың оған өзгеше ойы болды: ол императрица Цзяны елден қуылған мұрагер ханзаданы өлтіруге итермелеп, содан кейін оның құлатылуына себеп ретінде сол өлтіруді пайдалануы керек еді. Сима Лун бұл жоспарды қабылдап, оны 300 жылдың сәуір айында мұрагер ханзаданы өлтіруге көндірді. Одан кейін ол оған қарсы төңкеріс жариялап, тұтқынға алды, оның руын және жақтастарын (Жан мен Пейді қоса алғанда) қырды. Сосын оны өзіне-өзі қол жұмсауға мәжбүрледі. Сима Лун дамуы тоқтап қалған император Хуэйдің регенті болды, бірақ император Хуэйден ақылдырақ емес деп есептелді. Шын мәніндегі билік Сунь Сяоның қолында болды. Сунь Сяоның ықпалымен ол император Хуэйді тақтан түсіріп, 301 жылдың ақпан айында өзін император деп жариялады. Император Хуэйге зейнеткер император атағын беріп, үй қамауына алды. Император Хуэйдің немересі, мұрагер ханзада Сима Цзан (司馬臧) өлім жазасына кесілді.
Empress Jia, in jealousy, deposed the crown prince Sima Yu (born not of her, but of her husband's concubine Consort Xie Jiu). In 299, there was a conspiracy to overthrow her and restore the crown prince. Sima Lun was persuaded to join the conspiracy, but Sun Xiu had another plan for him: he should encourage Empress Jia to assassinate the crown prince in exile, and then use the assassination as the excuse to overthrow her. Sima Lun accepted this plan and persuaded her to assassinate the crown prince, which she did in April 300. He then declared a coup against her and arrested her, slaughtering her clan and her associates (including Zhang and Pei). He then forced her to commit suicide. Sima Lun then became regent for the developmentally disabled Emperor Hui, but was described as being not particularly more intelligent than Emperor Hui. Even though he carried the regent title, true power was in Sun Xiu's hands. Under Sun Xiu's persuasion, he deposed Emperor Hui and declared himself emperor in February 301, offering Emperor Hui the honorific title of retired emperor but putting him under house arrest. Emperor Hui's grandson, the crown prince Sima Zang (司馬臧), was executed.
Император ретінде
Бұл билікті тартып алу кеңінен ашу тудырды. Өзін билікке ие деп санағандардың ашуын басу үшін Сима Лун көптеген адамдарға құрмет көрсетті. Әсіресе Сунь өзінің қалауынша жарлықтар шығарды. Үш тәуелсіз күшті ханзадаға күдікпен қарады: Сима Цзионг – Ци ханзадасы (Император Хуэйдің туысы және Император Хуэйдің әкесі, Ци ханзадасының ұлы), Сима Инг – Чэнду ханзадасы (Император Хуэйдің інісі) және Сима Ён – Хецзянь ханзадасы (Император Хуэйдің атасының немересі, Сима Фу – Анпин ханзадасының шөбересі), олардың әрқайсысының күшті тәуелсіз әскери құрамалары болды. Сима Цзионг Император Хуэйдің билігін қайта орнату үшін көтеріліс жариялады. Ци ханзадасы Сима Ай (Император Хуэйдің інісі) және Синье герцогы Сима Син (Император Хуэйдің атасының ұлы) барлығы Сима Цзионгты қолдады. Сима Ён бастапқыда өзінің генералы Чжан Фанды (張方) Сима Лунды қолдауға жіберді, бірақ кейін Сима Цзионг пен Сима Ингтің күшті армиялары бар екенін естіп, көтерілісшілерге қосылды. Сима Лунның әскерлері Сима Цзионг пен Сима Ингтің әскерлерінен жеңіліске ұшырады. Өзін үш ай император деп жариялағаннан кейін, Сима Лун Луоян қаласындағы шенеуніктер тарапынан тұтқындалды, олар көтерілісшілерге қосылып, оны тақты Император Хуэйге қайтару туралы жарлық шығаруға мәжбүр етті. Содан кейін Сима Лун өзін-өзі өлтіруге мәжбүр болды. Сунь және Сима Лунның басқа да жақтастары, сондай-ақ Сима Лунның барлық ұлдары жазаланды.
The act of usurpation brought widespread anger. In order to appease those who might be angry at his usurpation, Sima Lun rewarded many people with honors. Sun, in particular, was issuing edicts based on his own whims. Suspecting three autonomous key princes—Sima Jiong the Prince of Qi (Emperor Hui's cousin and the son of Emperor Hui's uncle, Prince You of Qi), Sima Ying the Prince of Chengdu (Emperor Hui's brother), and Sima Yong the Prince of Hejian (the grandson of Emperor Hui's great granduncle Sima Fu the Prince of Anping), each of whom had strong independent military commands—Sun sent his trusted subordinates to be their assistants. Prince Jiong refused and declared a rebellion to restore Emperor Hui. Prince Ying, Sima Ai the Prince of Changshan (Emperor Hui's brother), and Sima Xin (司馬歆) the Duke of Xinye (the son of a granduncle of Emperor Hui) all declared support for Prince Jiong. Prince Yong initially sent his general Zhang Fang (張方) with intent to support Sima Lun, but then heard that Princes Jiong and Ying had great forces, and so declared for the rebels instead. Sima Lun's forces were easily defeated by Princes Jiong and Ying's forces, and after declaring himself emperor for three months, Sima Lun was captured by officials in Luoyang who declared for the rebellion as well and forced him to issue an edict returning the throne to Emperor Hui. Sima Lun was then forced to commit suicide. Sun and other associates of Sima Lun were executed, as were all of Sima Lun's sons.