Кіріспе

383 жылы Шығыс Цзинь мен Бұрынғы Цинь арасындағы шайқас

Фэй өзені шайқасы, сондай-ақ Фэйшуй шайқасы деп те аталады, 383 жылдың қысында Қытайда болды. Бұл шайқаста Ди тайпаларының күштерімен басқарылған Бұрынғы Цинь әулеті, Шығыс Цзинь әулетінің сандық артықшылығына қарамастан, шешулі түрде жеңіліске ұшырады. Шайқас болған Фэй өзені қазір жоқ, бірақ ол Хуай өзенінің жанындағы қазіргі Луань, Анхуэй аймағынан ағып өткен деп есептеледі. Бұл шайқас Қытай тарихындағы ең маңызды және шешуші шайқастардың бірі саналады. Шайқастан кейін Бұрынғы Цинь ішкі азаматтық соғысқа ұшырап, оның құлдырауына әкелді, соның нәтижесінде Шығыс Цзинь және одан кейінгі Хань әулеттері Янцзы өзенінің оңтүстігінде сақталды. 383 жылдың мамыр айында Хуан Чонг басқарған 100 мыңдық Цзинь әскері Сянян қаласын қайтаруға тырысты, бірақ 50 мың сарбаздан тұратын Циньнің көмекші жасағы оларды кері шегіндірді. Жауап ретінде Фу Цзянь Цзиньге қарсы жалпы жұмылдыруға бұйрық берді: әрбір 10 еңбекке жарамды ердің 6-сы әскери қызметке алынды және 30 000 элиталық күзетші (羽林郎) жиналды. 383 жылдың тамызында Фу Цзянь өзінің інісі Фу Ронгты (бұл жорылға қарсы болған) 300 мыңдық әскермен алға жіберді. Сол айдың соңында Фу Цзянь 270 000 атты және 600 000 жаяу әскерімен Чанъань қаласынан жорыққа шықты.

Шайқас

383 жылдың қазан айында Фу Рон басқаратын Бұрынғы Цинь әскерлері маңызды Цзинь қаласы Шуянды (壽陽, қазіргі Луань, Аньхой) жаулап алды. Сонымен қатар, шайқастан кейін Цзинь әскерлері Сары өзенге жетіп, Қытайдың орталық аймақтарының көп бөлігін қайта басып алды, бұл Лю Юдің жорықтарына және одан кейін Оңтүстік және Солтүстік династиялар дәуірінің бастауы болды. Бұл шайқас тарихи маңызымен ғана емес, сонымен қатар әскерлерді жаттықтырудың, олардың рухының, адалдығының және ұйымдасқан басшылықтың маңыздылығын көрсеткендіктен де әйгілі. Бұл шайқас 589 жылға дейін Оңтүстік Қытайдың тәуелсіздігін сақтап қалды, одан кейін Солтүстік Қытай қайтадан Хан ұлтының Суй әулеті билігіне көшті.