Кіріспе

Уранды ботаникалық іздеу – уран кен орындарын жер бетінде өсіп жатқан өсімдіктерді байқау арқылы немесе геоботаникалық іздеу деп аталатын процесте өсімдік материалының геохимиялық талдауын жүргізу арқылы табу әдісі. Уранды іздеу тарихында, әсіресе Солтүстік Американың Колорадо үстіртінде, кен орындарын анықтау үшін бірнеше әдіс қолданылған. Радиацияны анықтағыштардың, мысалы, Гайгер санағыштары мен сцинтилляциялық санағыштардың қолданылуы – осы әдістердің бірі. Тағы бір кеңінен қолданылатын әдіс – аймақтың геологиялық тарихын білу, мысалы, кен орнына ие болатын геологиялық құрылымды анықтау. АҚШ

АҚШ-та уран кен орындарын табу бойынша жасалған алғашқы күш-жігер кезінде АҚШ Геологиялық қызметі ботаникалық зерттеулер арқылы іздеу жұмыстарын жүргізді. Бұл зерттеулер үш әдіспен айналысты. Әрбір әдіс қызығушылық тудыратын аймақты анықтаудан басталады. Содан кейін бұл аймақ торға бөлінеді, бұл іздеушіге үлгілерді жердегі нақты орналасқан жерлерге картаға түсіруге мүмкіндік береді. Өсімдік морфологиясының өзгеруі

Колорадо үстіртінде кеңінен қолданылмаған бірінші әдіс кен денесінің ішінде немесе оның маңында өсетін өсімдіктердің физиологиялық және морфологиялық өзгерістерін қарастырады. Торлы аймақтағы өсімдіктерді зерттеу жүргізіледі. Қалыпты өсу әдеттері мен қарқындары белгілі қалыпты өсімдіктермен салыстырылады, ал физиологиясы немесе морфологиясы жоғары өзгерген аймақтар одан әрі іздеу үшін ықтимал жерлерді көрсетеді. Бұл әдіс көп уақытты алады және барлық аймақтарда пайдалы емес. Тераң тамырлы өсімдіктер

Екінші әдіс қызығушылық тудыратын аймақтағы терең тамырлы өсімдіктерді зерттеуді пайдаланады. Бұл әдіс жұмыс істейді, себебі өсімдік тамырлары уранды жер бетіне жеткізеді, онда ол өсімдіктің өсу аймақтарында шоғырланады. Жәндік немесе тұз қылқандары әдетте уранды шоғырландырғыштар ретінде қолданылады. Тордағы әрбір аймақтан ағаш бұтақтарының ұштары мен жапырақтарынан үлгілер алынады. Бұл үлгілер талдау үшін зертханаға жіберіледі. Уранның миллионнан бір бөлігінен жоғары (> 1 ppm) концентрациясы бұрғылау немесе қазу арқылы одан әрі зерттеуге болатын аймақтарды көрсетеді. Бұл әдіс кен денесінің 50-70 фут тереңдікке дейінгі мүмкіндігі туралы ақпарат береді және әдетте минералды төсектер кең, жазық жазықтықтар құрайтын аймақтарда жақсы, сондықтан тор үлгісін қолдануға болады. Көрсеткіш өсімдік түрлері

Үшінші әдіс қызығушылық тудыратын аймақтағы көрсеткіш өсімдік түрлерінің шоғырлануын анықтауға бағытталған. Кейбір уран кендерінің құрамында селен сияқты кейбір элементтердің концентрациясы оларды қоршап тұрған тасқа қарағанда жоғары болады. Осы элементтерді шоғырландыратын кейбір өсімдіктер кен денесінің ықтимал орналасқан жері үшін көрсеткіш түрлер ретінде қызмет етеді. Бұл өсімдіктерді картаға түсіру арқылы одан әрі іздеу жұмыстарын жүргізуге тиіс аймақтар туралы ақпарат алуға болады. Мысалы, Колорадо үстірті сияқты аймақтарда Астрагал тұқымдасының әртүрлі түрлері селенді шоғырландырады (A. pattersoni, A. preussi, A. thompsonae). Күкірт пен кальцийдің басқа көрсеткіш өсімдіктері, мысалы, Eriogonum inflatum және Oenothera caespitosa, әсіресе селен көрсеткіштерімен бірге, ықтимал аймақтарды анықтауға көмектеседі.

Басқа өңірлер

Колорадо жазығынан тыс аймақтарда, мысалы Оңтүстік Австралияда немесе Канаданың Саскачеван провинциясында, басқа өсімдіктер табиғатта кездесіп, қолданылуы мүмкін.