Кіріспе

Вирустар туысы

Афтовирус (грекше – ауыздағы көпіршіктер) – пикорнавирустар тұқымдасына жататын вирустық туыс. Афтовирустар тілдік-жарық аяқты жануарларды жұқтырады, және ауыз-ауыз ауруының қоздырғышы – ауыз-ауыз ауруы вирусы (ААВ) оның ішінде. FMDV-ның жеті серотипі бар: A, O, C, SAT 1, SAT 2, SAT 3 және Азия 1, сондай-ақ FMDV емес серотиптер ірі қараның А риниті вирусы (BRAV), ірі қараның B риниті вирусы (BRBV) және жылқының А риниті вирусы (ERAV) кіретін тағы үш түрге жатады.

Геном

Аффовирустар басқа пикорнавирустардан геномының үлкендігімен (7,5–8,5 килобаза) ерекшеленеді. P1 аймағы құрылымдық белоктарды кодтайды. P2 және P3 аймақтары репликациямен байланысты құрылымдық емес белоктарды кодтайды. Геномның көптеген жерлерінде рекомбинация жүзеге асып, аффовирустардағы РНК рекомбинациясы нақты бір жерде ғана емес, жалпы құбылыс екенін көрсетеді.

Патология және экология

Афтовирустар ауыз және тіс ауруын (АТА) тудыратын агенттерді қамтиды, бұл ауру негізінен ірі қара, шошқа, қой және ешкі сияқты малға әсер етеді. АТА алғаш рет 16 ғасырда Италияда табылды. Одан бері көптеген елдер АТА-дан бос деп жарияланғанына қарамастан, аурудың таралуы тоқтамай келеді. Аурудың эндемикалық аймақтарына Африка, Азия және Оңтүстік Америка кіреді. Вирус көбінесе мал азығында сақталады және қоршаған ортада бір айға дейін тірі қалуға қабілетті. Вакцина бар болғанына қарамастан, эндемикалық аймақтарда АТА-ны жою қиын болып келеді. Туыс қонақшылық ерекшеліктері Тінге қабілеттілігі Кіру жолдары Шығару жолдары Көбею орны Құрастыру орны Жұқтыру жолдарыАфтовирусТүйлі мал (мысалы, ірі қара, бизон, қой), шошқа, жылқы. Эпителий: жұмсақ таңдай; эпителий: жұтқыншақ; эпителий: өкпе; эпителий: аяқ; эпителий: ауызКлатринмен қатысты эндоцитозЛизисЦитоплазмаЦитоплазмаТікелей жатыс; сілекей; аэрозоль