Кіріспе

Британдық теңіз бомбалау кемесі

HMS Sulphur британдық Корольдік теңіз флотының 10 зеңбіректі кемесі болды, ол Эдвард Белчердің Американың Тынық мұхитының жағалауын зерттеген кемелердің бірі ретінде танымал.

Кеме тарихы

1826 жылы «Сұлфур» кемесі суға түсіріліп, 1829 жылы лейтенант-полковник Фредерик Ирвин, офицерлер, жолаушылар және 63-ші жаяу әскер полкінің жасағын алып, Суан өзенінің колониясына жеткізді. 1830 жылдың 23 шілдесінде «Сұлфурдан» келген қайықтар мен матростар «Мединаны» Суан өзенінің жанындағы Пармелия рифінен босатып алды. «Медина» иммигранттарды тасымалдау кезінде қағылып қалған болатын. 1835 жылы «Сұлфур» кемесі зерттеу кемесіне айналдырылып, Тынық мұхитына бағытталды. Капитан Фредерик Бичи экспедицияға «Вальпараисодан 63°30' N дейін» Тынық мұхитының жағалауын зерттеуді тапсырды. Алайда, кеме 1836 жылдың 9 маусымында Вальпараисоға жеткен кезде Бичидің денсаулығы нашарлап, экспедицияны басқаруды жалғастыра алмады және Ұлыбританияға қайтып кетті. Генри Келлетт Бичидің орнына өтіп, Панама қаласына аттанды, онда экспедиция жаңа офицерді күтті. Эдвард Белчер 1837 жылдың наурыз айында портқа жаңа офицер ретінде келді және экспедиция өз жұмысын жалғастырып, Орталық Америка Федеративтік Республикасына қарай жүзіп кетті. «Сұлфур» 11 қыркүйекте Ресей Америкасының астанасы – Жаңа Архангелге жетті, онда губернатор Иван Купреянов британдықтарды салтанатты қабылдаумен күтіп алды. Оңтүстікке қарай бағыт алғаннан кейін, «Сұлфур» 3 қазан күні Нутка келісімінің алғашқы орны – Юкоткаға жетті. Жергілікті нуу-ча-нулт басшыларымен кездескеннен кейін британдық кеме Колумбия өзенінің аузына бет бұрды. Құрғақ ауа райы кемені Форт-Ванкуверге барудан алды, сондықтан ол оңтүстікке қарай, Альта-Калифорниядағы Ерба-Буэнаға қарай жүзіп кетті. «Сұлфур» 1839 жылдың 28 шілдесінде Колумбия өзеніне қайта оралды. Форт-Ванкуверді аралағаннан кейін экспедиция оңтүстікке қарай жол тартты және 24 қарашада Сан-Бласқа жетті, онда желтоқсанға дейін болды. Маркиза аралдарына қарай жүзіп бара жатқан «Сұлфур» 1840 жылдың қаңтарында архипелагқа жетті. Ол 1840-1841 жылдар аралығында Бірінші опиум соғысына қатысты. 1841 жылдың 21 шілдесінде HMS «Сұлфур» Гонконг тайфуны кезінде зақымданып, толығымен мачталары сынды. Кеме 1841 жылы Гонконг портын зерттеу үшін пайдаланылды және 1842 жылы Англияға оралды. 1843 жылдан бастап ол порттық қызметтерде қолданылды және 1859 жылдың 20 қарашасында бұзылып, сол кезде теңіз күштерінің тізіміндегі соңғы бомба тасуға арналған кеме болды. Ричард Бринсли Хиндс (1811-1846) 1835-1842 жылдары «Сұлфурда» дәрігер болып қызмет етті. Ол табиғатты зерттеуші болған және зерттеу үшін көптеген өсімдіктер мен теңіз жануарларының үлгілерін жинаған. Ол «Х.М.С. «Сұлфур» саяхатының зоологиясы» (1844) кітабын редакциялады. «Зоология» кітабының 1-ші томына кіріспе сапар туралы толық мәліметтер береді. Гонконг аралының солтүстік жағалауындағы «Сұлфур» арнасы осы кеменің құрметіне аталған.