Кіріспе
Филиппиннің орталық бөлігіндегі жағымсыз карма тұжырымы. Габа (Себуано: ) немесе габаа – Филиппиннің көптеген аймақтарындағы, әсіресе Висай аймағындағы халық үшін адам емес және құдайлық емес, дереу келтірілетін жазалау ұғымы. Бұл – теріс карманың бір түрі, көбінесе адамның жасаған қателіктері немесе бұзушылықтары салдарынан болатын жаман әсер ретінде қарастырылады. Кейіннен бұл сөз Филиппиннің көптеген жергілікті тілдерінде Библияны аударғанда "құдайдың жазасы" немесе "құдайдың ашуы" деген мағынада қолданылды. Сондай-ақ, "немезис" деп те аударылады. Габаға қарама-қарсы грасия, испан тілінде "мәрхамат" деген мағынаны білдіреді, ол Көктемнен келген нығметтерге қатысты. Ағылшын тіліндегі "габа" сөзіне ең жақын немесе ең дұрыс сипаттайтын сөз – "comeuppance".
Gabà (Cebuano: ) or gabaa, for the people in many parts of the Philippines particularly among Visayans, is the concept of a non human and non divine, imminent retribution. A sort of negative karma, it is generally seen as an evil effect on a person because of their wrongdoings or transgressions. The word has later been recycled for translating "divine retribution" or "divine fury" in the translations of the Bible to many local languages in the Philippines. It is also translated as nemesis. The opposite of gaba is grasya, literally grace in Spanish, which pertains to blessings from Heaven. The English word which is closest to or best describes the word gabà is comeuppance.
Габа және пангимароот
Габа – пангимарооттан (күнәға) ерекшеленеді, онда зардап шеккен адам қылмыскерге қарсы қарғыс айтады. Пангимароотта күнәкарға жамандық тигізуді тілейді; ал габада, тілек болмаса да, күнәкарға жамандық тигізілгеніне көз жеткізіледі. Кейде Себуандықтар "Габаан ка гьод!" деп угроза айтады, бірақ мұны габаны тілеу деп қабылдамайды, бұл тек қылмыскерге ешкімнің одан аман қалмайтынының ескертуі ғана. Кейде күнәкарлар да пиджин испан тілінде "Пуйра габа!" (Fuera gabà) деп одан құтылуды сұрайды.
Әлеуметтік әсерлері
Кейбір әлеуметтанушылар габаның цебуандықтардың бейжайлығының себебінің бірі екеніне сендіреді: олар оған сенгендіктен, зұлымдықтарға қарсы сөйлемейді. Бұл құлқына ұшырағандарға болашақта осы зұлымдықтардың жазасын тартатынына үміт сыйлайды.
Танымал мәдениетте
Габа тұжырымдамасы 2022 жылғы ирланд-филиппин қорқыныш фильмі «Nocebo»-да маңызды орын алады, онда Себуаналық Оңго өзінің қызы тер төгілетін тігіс фабрикасындағы өрттен қаза болғанына кек ретінде еуропалық сән дизайнерін қарғыс арқылы жазалайды.