Кіріспе

Құс түрі. Сары қарны бар сискин (Spinus xanthogastrus) – қарға тәрізділер (Fringillidae) тұқымдасына жататын кішкентай сайрақ. Ол Коста-Рикадан оңтүстікке қарай, Оңтүстік Эквадорға, Боливияның орталық бөлігіне және Солтүстік-Батыс Венесуэланың таулы аймақтарына көбейеді.

Сипаттама

Сары қарны сискин - 10,5 см ұзындығы және 12 г салмағы бар кішкентай құс. Еркегі сары қарны, құйрығының қабырғалары мен қанаттарындағы дақтары ашық сары болса, қалғаны толығымен қара. Месісінің жоғарғы жағы қара-зәйтүн түсті, ал төменгі жағы ақшыл сары, қарнындағы түс жарықтап тұрады. Оның құйрығы мен қанаттары қара, ал қанаттарының негізгі бөліктері мен құйрығының қабырғалары ашық сары. Жастар месісіне ұқсайды, бірақ жоғарғы қауырсындарында ақшыл шеттері және кішкентай сары қанат және құйрық дақтары болады. Бұл құстың әні жағымды шаттырған қылық, ал дауысы өткір. Перудің оңтүстік-шығысынан Боливияның орталық бөлігіне дейін кездесетін S. x. stejnegeri түршесі, атаулы S. x. xanthogastrus түршесінен ірілеу және мүсіні ұзын. Еркектерінде ірі сары қанат дақтары және бүйірлерінде кеңірек қара түс бар. Бұл түршедегі месілері солтүстік құстарға қарағанда қараңғырақ. Сары қарны сискин, сырттай ұқсас кіші алтын қанатқа (Spinus psaltria) қарағанда көбінесе орман құсы және соңғы түрінің түсі ақшыл, қанатында ақ дақтары бар және әні әуелі музыкалы.

Мінез-құлық және экология

Сарықарны сискин 800–3000 м биіктіктегі тау емен ормандарында көбейеді. Ұясы – кішкентай ағаштың тығыз жапырақтарында 2,4–3,7 м биіктікте орналасқан тамыршалар, қабық және лишайлардан құралған шағын тостаған тәрізді. Сәуір-мамыр айларында екі-үш жасылтым ақ жұмыртқа салады, оларды аналығы басып шығарады. Бұл түр көшпелі емес, бірақ көбейтілмейтін кезде өзінің ареалында көшіп-қонып жүреді. Кейбір аймақтарда, мысалы, Коста-Риканың орталық бөлігінде, сарықарны сискин клеткалық құстар саудасы үшін аяусыз қудаланды. Оның әлі де кең таралған жерлерінде, қашық немесе қорғалған аумақтарда, 30 құсқа дейінгі топтар ағаш басында шағын жәндіктер мен емен гүлдерін іздейді немесе тұқымдар үшін кең жайлауларға түседі. Еркектері әлеуметтік түрде ән шырқай алады.