Кіріспе

Американдық саясаткер (1883–1966)

Генри Фредерик Шрикер (30 тамыз 1883 – 28 желтоқсан 1966) – американдық саясаткер, 1941 жылдан 1945 жылға дейін және 1949 жылдан 1953 жылға дейін АҚШ-тың Индиана штатының 36-шы және 38-ші губернаторы болды. Ол Индиана штатының екі рет қатарынан сайланбаған жалғыз губернаторы, сондай-ақ 1852 жылдан 1977 жылға дейінгі кезеңде бір мерзімнен артық қызмет еткен жалғыз губернаторы. Оның қызмет мерзімі Индиана штатының Бас Ассамблеясының оппозициялық партияның күшті бақылауында болуымен ерекшеленді, олар Ұлы депрессия кезінде губернаторға берілген өкілеттіктерді алып тастауға тырысты. Шрикер бұл әрекетке қарсы штаттық соттарда күресті, және оның билігі айтарлықтай төмендегенімен, Индиана Жоғарғы Соты «Такер против Индианы» ісі бойынша губернатор штаттың бас атқарушы органы екенін және заң шығарушы орган биліктің бөлінуіне кедергі келтіретін заңдар қабылдауға құқылы емес деп шешті.

Отбасы және шыққан тегі

Шрикер 1883 жылғы 30 тамызда Индиана штатының Солтүстік Джадсон қаласында баварлық иммигранттар Фредрик және Магдалена Грей Шрикердің отбасында дүниеге келді. Ол бастауыш мектепке дейін Солтүстік Джадсондағы лютерандық шіркеу мектебінде оқыды, содан кейін мемлекеттік мектепке барып, сегізінші сыныпты аяқтады. Бітірген соң, ол отбасының азық-түлік дүкенінде бухгалтер болып жұмыс істеді. Әке-шешесі оны жергілікті колледжге бухгалтерлік есептен курс алуға жіберді, бұл оның біліміндегі соңғы қадам болды. Тоғыз жыл азық-түлік дүкенінде жұмыс істегеннен кейін, Шрикер заңгер болуды шешті және осы мақсатына жету үшін Индиана штатының Нокстегі Старк округінің кеңсесінде қызметке орналасты. Бір жыл заңды өздігінен оқығаннан кейін, ол адвокаттық емтиханды сәтті тапсырып, өзінің ұстазы Адриан Кортрайтпен бірге Ноксте заңгерлікпен айналыса бастады. 1907 жылы ол "Гамлет" банкінің кассирі болды, ал 1908 жылы "Старк округінің демократы" газетінің иесі, баспашысы және редакторы атанды. Ол қоғамдық өмірге белсенді қатысып, 1912 жылы Старк округіндегі алғашқы скаут отрядын ұйымдастырды және Нокс өрт сөндіру бөлімінің бастығы қызметін атқарды. Осы кезеңде Генри Солтүстік Дакотадан келген, бірақ түпнұсқасы Нокстен шыққан Мод Браун есімді мұғаліммен танысты. 1914 жылы Генри оны Нокске қайта оралуға көндірді, нәтижесінде олар 1914 жылғы 21 қазанда неке қиды. 1919 жылы ол бұрынғы мансабына оралып, Нокстің Бірінші Ұлттық банкінің кассирі болды.

Вице-губернатор

Ол 1936 жылы Сенатқа қайта сайлану үшін үміткер болып ұсынылды, бірақ губернатор Пол В. МакНатт конвенция арқылы оны Индиана штатының вице-губернаторы лауазымына кандидат ретінде тіркегеннен кейін ұсыныстан бас тартты, бұл тізімде М. Клиффорд Таунсенд болды. МакНатт Таунсендке қарағанда әлдеқайда консервативті деп есептелді, ал партия жетекшілері Шрикердің республикалық дауыстарды көптеп тартуға көмектесетініне сенді. Демократтар бақылауындағы Сенат төрағасы ретінде Шрикер Таунсенд қолдаған әлеуметтік қамтамасыздандыру шараларын қабылдауға көмектесті. Вице-губернатор ретінде ол штаттағы ауыл шаруашылығы департаментінің де басшысы болды және фермерлік қоғамдастықтардың басшыларымен кездесу үшін штат бойынша көп уақыт сапар шекті. Оның өкілеттік мерзімінде штаттық партия ішінде дау болды, онда МакНатт пен Фредерик Ван Нюйс тобы президент Франклин Д. Рузвельттің АҚШ Жоғарғы сотын өз адамдарымен толтыру жоспарына қарсы шықты. Рузвельт штаттық партия ісіне араласып, Таунсендтің қолдауымен оның жоспарына кедері келтіріп отырған штат сенаторларын қызметтен шеттетуге тырысты. Шрикер бұл пікірталасқа қатыспады, ақырында МакНатт жеңіске жетті, бірақ ол Капитолийден қашып жүрді. Оның сапарлары төрт жылдық губернаторлық науқанына айналды, өйткені ол штат бойынша қолдау тапты.

Бірінші кезең

1941 жылдың қаңтар айында Шрикер билікке келгеннен кейін Бас Ассамблеямен қақтығыс сөзсіз болды. Ассамблея шақырылғаннан кейін бірден Атқарушылық Ұйымдастыру туралы заңды жойды, губернатордың көптеген мемлекеттік мекемелерге тікелей билігінен және лауазымдарға тағайындау құқығынан айырды, бұл құқық Ассамблеяға қайтарылды. Шрикер актінің күшін жоюды ашық қолдады, өзіне "авторитарлық билік" қажет емес екенін мәлімдеді. Бірақ заңға қол қоюға келгенде, ол оны "елшілік қызметкер" деңгейіне түсіретінін айтып, вето құқығын қолданды. Шрикер Бас Ассамблеяның төтенше сессиясын шақырудан бас тартты. Заң шығарушы орган 1943 жылға дейін қайта жиналмады, сол кезде ол ізбасарлық жүйені реформалау туралы заңды қабылдап, кейбір мекемелерде қолданылып келген лайықтылық жүйесіне көптеген мемлекеттік мекемелерді көшірді. Олар сондай-ақ барлық мемлекеттік қызметкерлердің табысының екі пайызын Демократиялық партияны қолдау үшін төлеуін талап ететін "Екі Пайыздық Қорды" да басып алды. Олар қорды басқару үшін кеңес құрды, осылайша оның екі партия арасында тең бөлінетініне кепілдік берді. Шрикер заңға вето қойды, бірақ заң шығарушы орган оны қайтадан қабылдады. Баспасөзde айтылғандарға қарамастан, Шрикер вице-президенттікке үміткер болуға тырыспады; Демократиялық Ұлттық Конвентте Шрикер басқаратын Индиана делегациясы Пол В. МакНатт немесе Шерман Минтонды Уоллеске немесе оның орнын басуға басты үміткер Гарри С. Трумэнге балама ретінде қолдау табуға тырысты, бірақ сәтсіз аяқталды. МакНатт пен Минтонға қолдау таба алмағаннан кейін, Индиана делегациясы Трумэнды қолдады. Заң бойынша, губернатор ретінде қатарынан сайлануға құқығы болмағандықтан, Шрикер АҚШ Сенатына үміткер болып ұсынылды. Сайлау өте қиын болды, бірақ Шрикер Гомер Э. Кейпхарттан 48,9% дауысқа қарсы 50,2% дауыспен жеңілді. Шрикер мемлекеттік бюджетті ұқыпты жұмсау және оның қолдауының арқасында 115 миллион долларлық артық қормен қызметтен кетті. Алайда, жылдар бойына мемлекеттік тас жолдар жүйесі, мемлекеттік мектептер мен түрмелер назарсыз қалғандықтан қиын жағдайға түсті. Ол 1966 жылдың 28 желтоқсанында қайтыс болды.