Кіріспе
Бразилияның экономикалық тарихы әртүрлі экономикалық оқиғаларды қамтиды және Бразилия тарихының барысында Бразилия экономикасындағы өзгерістерді қадағалайды. 16 ғасырда осы аймақты алғаш рет отарлаған Португалия Бразилиямен отарлау келісімін, императорлық меркантильді саясатты жүзеге асырды, бұл келесі үш ғасырдың дамуына ықпал етті. 1822 жылы тәуелсіздікке қол жеткізілді. 15 және 16 ғасырлардағы еуропалық сауда кеңеюі. Алғашқы ірі көлемді колониялық ауыл шаруашылығы кәсіпорны – қант өндірісіне қолайлы жағдайлардың арқасында мүмкіндік туды. Біріншіден, Наполеон соғыстары португал патшалық отбасын 1808 жылы Португалияның Бразилия колониясына қашуға мәжбүр етті, ал қысқа уақытқа колония Португалия империясының орталығы болды. Экспорт төмен болды, ал ішкі экономика төмендеді. Кофе өндірісінің өркендеуі басталған кезде Бразилия отаршылдықтың шектеулерінен арылған еді. Императорлық кезеңде ол зор байлыққа ие болды, кофе плантацияларында шамамен мың құлға иелік етті. 19 ғасырда Бразилияға халықаралық жаппай көші-қон адам капиталын айтарлықтай арттырды, себебі иммигранттардың формалды және бейресми білімі мен даярлығы жоғары болды. Онжылдық 1930 жылғы революциямен басталды, ол жартылай автономиялы мемлекеттер федерациясы – Ескі Республиканы (1889–1930) жойды. Соғыстан кейінгі кезең 1962 жылға дейін импортты алмастыру, әсіресе тұтыну тауарларын алмастыру кезеңі болды, ал негізгі салалар елеулі, бірақ төмен қарқынмен өсті. Осы кезеңде ЖІӨ-нің орташа өсу қарқыны 4,0 пайызға, ал өнеркәсіптің 3,9 пайызға төмендеді. Осы кезеңде ЖІӨ-нің орташа жылдық өсу қарқыны 11,1%-ға дейін өсті, оның ішінде өнеркәсіпте орташа өсім 13,1%-ға жетті. 1970 жылдардың басында экспорт секторының жетістіктері валютаның құнсыздануымен шектелді. Сауда балансы 1974–1976 жылдар аралығында орташа алғанда 3,4 млрд АҚШ доллары көлеміндегі тапшылықтан 1983–1985 жылдар аралығында 10,7 млрд АҚШ доллары көлемінде орташа алғанда артықлыққа көтерілді. Әлемдік пайыздық мөлшерлеменің өсуі Бразилияның төлем балансы проблемасын және сыртқы қарыздың көлемін күрт арттырды. 1979 жылдың соңында Халықаралық валюта қоры енгізген үнемдеу бағдарламасы 1984 жылға дейін жалғасты, бірақ сауданың елеулі артықшылығы тек 1983 жылдан бастап ғана болды, негізінен 1970 жылдардағы импортты алмастыру индустрияландыру бағдарламаларының кешіктірілген нәтижесі және экономикалық құлдырау салдарынан импорттың азаюы. Екі жағдайда да экономиканың қалпына келуі үшін маңызды болды. Қалған екі тұрақтандыру жоспары инфляцияны өте жоғары деңгейден төмендетуге бағытталған жаңаша әрекеттер болды. Бұл саясат соншалықты қатаң болғандықтан, үкімет шетелдік бизнесмендерден компьютерлерді тұрақты түрде тәркілеп отырды, өйткені шетелдік қонақтар отандық пайдаланушыларға компьютерлерді контрабандалық жолмен әкеліп жатыр деп қорқады. Бұл саясат сәтті болып көрінсе де, АҚШ, Еуропа және Жапонияда компьютерлік индустрияның табысты болуына аса маңызды болатын негізгі зерттеулерді қаржыландыруға федералды үкімет сәтсіздікке ұшырады. Бразилиялық компьютер пайдаланушылары осы дәуірде шетелдік компьютерлік дизайндардың сенімді емес, нашар жасалған отандық клондары үшін халықаралық нарықтық бағадан екі-үш есе көп төледі және Бразилия экономикасының жаңғыртылуы мен компьютеризациясын қатты шектеді. Сол кезде дамыған елдердің көпшілігінде компьютерлерді пайдалану 90 пайыздан асты. Бразилияда компьютерлерді пайдалану 12%-ға жуық. Жақындап келе жатқан гиперинфляция мен іс жүзінде банкроттыққа ұшыраған мемлекеттік секторды жеңіп алу үшін жаңа әкімшілік тұрақтандыру жоспарын енгізді, сонымен қатар еркін кәсіпкерлікке шектеулерді жоюға, бәсекелестікті арттыруға, мемлекеттік кәсіпорындарды жекешелендіруге және өнімділікті арттыруға бағытталған реформалар кешенін енгізді. Бразилия 1980-ші жылдардың соңында сол жақтағы жұмысшылар партиясының қолдауымен неолиберализмді қабылдады. Бразилия ескі жабық экономика саясатын тоқтатты, ол импортты алмастыру арқылы индустрияландыруға бағытталған, ашық экономикалық жүйе мен жекешелендірудің пайдасына. Мысалы, тарифтер 1990 жылы 32 пайыздан 1994 жылы 14 пайызға дейін төмендетілді. Нарықтық және сауда реформалары баға тұрақтылығына және капиталдың жылдам ағынына әкелді, бірақ табыс теңсіздігі мен кедейлік деңгейін өзгертпеді. Бастапқыда жаңа әкімдіктің бағдарламаларының біразы ғана сәтті жүзеге асты.
The economic history of Brazil covers various economic events and traces the changes in the Brazilian economy over the course of the history of Brazil. Portugal, which first colonized the area in the 16th century, enforced a colonial pact with Brazil, an imperial mercantile policy, which drove development for the subsequent three centuries. Independence was achieved in 1822. European commercial expansion of the fifteenth and sixteenth centuries. Sugar production, the first large scale colonial agricultural enterprise, was made possible by a series of favorable conditions. First, the Napoleonic Wars forced the Portuguese royal family to flee to Portugal's colony of Brazil in 1808, and for a short period the colony became the seat of the Portuguese empire. Exports remained low, and the domestic economy was depressed. When the coffee surge began, Brazil was already free from the limitations of colonialism. Negro, he possessed one of the greatest fortunes of the imperial period, getting to own, on their coffee plantations, approximately one thousand slaves.]] The cultivation of coffee farther away from ports required the construction of railroads, first around Rio de Janeiro and into the Paraíba Valley, and later into the fertile highlands of São Paulo. International mass immigration to Brazil during the 19th century caused a significant human capital increase because of the immigrants' superior formal and informal education and training. The decade started with the 1930 revolution, which abolished the Old Republic (1889–1930), a federation of semi autonomous states. The postwar period to 1962 was a phase of intense import substitution, especially of consumer goods, with basic industries growing at significant but lower rates. The average rate of growth of GDP in the period declined to 4.0 percent and that of industry to 3.9 percent. In that period, the average annual rate of growth of GDP jumped to 11.1%, led by industry with a 13.1% average. In the early 1970s, the performance of the export sector was undermined by an overvalued currency. The balance of trade moved from an average deficit of US$3.4 billion in the 1974–76 period to an average surplus of US$10.7 billion in the 1983–85 period. The rise in world interest rates sharply increased Brazil's balance of payments problem and the size of the foreign debt. The austerity program imposed by the International Monetary Fund in late 1979 continued until 1984, but substantial trade surpluses were obtained only from 1983 on, largely as a delayed result of the import substitution industrialization programs of the 1970s and the reduction in imports brought about by economic decline. Both were essential for an economic recovery. The two other stabilization plans amounted to renewed attempts at bringing inflation down from very high levels. The policy was so strict that the government regularly seized personal computers from foreign businesspersons who were visiting for ordinary business trips, because of the fear that foreign visitors were smuggling PCs to domestic users. Although this policy was superficially successful, the federal government failed to fund the basic research that was essential to the success of computer industries in the United States, Europe, and Japan. Brazilian computer users in this era frequently paid two or three times the international market price for unreliable, poorly designed domestic clones of foreign computer designs, and had severely limited the modernization and computerization of Brazil's economy. By that point in time, computer usage in most economic sectors in most developed countries was exceeding 90 percent. In Brazil, computer usage by businesses was around 12 percent. Facing imminent hyperinflation and a virtually bankrupt public sector, the new administration introduced a stabilization plan, together with a set of reforms, aimed at removing restrictions on free enterprise, increasing competition, privatizing public enterprises, and boosting productivity. Brazil adopted neoliberalism in the late 1980s, with support from the workers party on the left. Brazil ended the old policy of closed economies with development focused through import substitution industrialization, in favor of a more open economic system and privatization. For example, tariff rates were cut from 32 percent in 1990 to 14 percent in 1994. The market reforms and trade reforms resulted in price stability and faster inflow of capital, but did not change levels of income inequality and poverty. At first few of the new administration's programs succeeded.
2010 жылдардағы экономикалық құлдырау
Алдыңғы онжылдықтың соңында өркендеген Бразилия экономикасы қысқаруды бастан өткерді. 2011 және 2015 жылдар аралығында реалдың құны АҚШ долларына шаққанда 1,55 реалдан 4,0 реалға дейін түсті. Елдің көптеген негізгі экспорт тауарларының бағасы сұраныстың төмендеуіне байланысты құлдырады, ал 2015 жылы экономиканың АҚШ долларымен есептегенде 25%-ға дейін қысқаруы күтілуде.
2020 жылдар
Бразилия – әлемдегі бесінші ірі мемлекет және Латын Америкасының ең ірі экономикасы. Оңшыл президент Жаир Болсонарудың (1 қаңтар 2019 жылдан 31 желтоқсан 2022 жылға дейін) өкілеттігі кезінде Бразилияда жекешелендіру реформалары жүргізілді, соның ішінде мемлекеттік мұнай компаниясын жекешелендіру жоспарлары да болды. 2022 жылдың қазан айында өткен сайлауда солшыл Жұмысшы партиясының (ПТ) бұрынғы президенті Луис Инасио "Лула" Да Силва, қазіргі президент Болсонаруды жеңіп шықты, оның жекешелендіру реформалары кері қайтарылатыны күтілуде. Дегенмен, орталық-оң оппозиция парламентте үлкен үлеске ие болып қалды.