Кіріспе

Құрып кеткен динозаврлар туысы

Cumnoria – өсімдіктермен қоректенетін игуанодонт динозаврлар туысы. Бұл Юра кезеңінің соңында (Киммеридги эпохасында), қазіргі Ұлыбританияның Оксфордшир аймағында өмір сүрген базальды игуанодонт.

Сипаттама

Құмнорияның голотипі – шағын, екі аяқты, жіңішке денелі, шамамен 3,5 метр (11,4 фут) ұзындығындағы жануар. Бұл үлгінің барлық омыртқалары мен қабырғаларының толық біріспеуіне байланысты оны жас даму сатысындағы жануар деп санайды. 1880 жылы Прествич осы табылған жердің геологиялық стратиграфиясы туралы мақала жариялады. Сол жылы Джон Уитакер Хулк бұл түрді Iguanodon prestwichii деп атады, бұл атау Прествичті құрметтеу мақсатында берілген. 1888 жылы Гарри Говьер Сили бұл таксон жаңа және жекелеген туыс топты білдіреді деген қорытындыға келді және оны табылған ауылдың атымен – Cumnoria деп атады. Оның типтік түрі Iguanodon prestwichii осылайша Cumnoria prestwichii болып қайта жіктемеленді, бірақ Сили эпитетін prestwichi деп жазды. Дегенмен, бұл туыс топ тез арада қолданудан шығарылды: 1889 жылы Ричард Лидеккер бұл түрді Camptosaurus prestwichii деп атады. Бұл пікір бір ғасырдан астам уақыт бойы қабылданды. 1980 жылы Питер Гальтон бұл түрдің алғашқы заманауи сипаттамасын жасады. 1998 жылы Дэвид Норман Силидің бастапқы туыс топтық айырмашылығының дұрыс екенін тұжырымдады. 2008 жылы Даррен Найш және Дэвид Мартилл осы тұжырымды қолдады. 2010 және 2011 жылдары Эндрю Т. Макдональд жүргізген кладистік талдаулар Кумнорияның Камптозаврдан өзгеше филогенетикалық орны бар екенін көрсетті, осылайша бұл тұжырымды растады. Алайда, 2015 жылы Утеодон мен Кумнория Камптозаврмен синонимдестірілді, бірақ олар жеке түрлер ретінде сақталды. Мейдмент және басқалар (2023) Кумнорияның Камптозаврдан ерекшеленетінін көрсетті, бірақ 2015 жылғы зерттеуге ешқандай түсініктеме бермеді.

Жіктеу

Камптозавр prestwichii дәстүрлі түрде Камптозаврлар тұқымдасына жатқызылған. Жаңа талдаулар нәтижесінде McDonald Cumnoria Styracosterna-ның базалық мүшесі ретінде анықталды, ол Camptosaurus dispar-ға қарағанда, одан да дамыған ("жетілген") игуанодонтиандармен жақын туыс. Осылайша, Cumnoria ең ерте белгілі стиракостерн болып табылады. Maidment және авторлар тобы (2023) Cumnoria-ны анкилополексиялық емес игуанодонт ретінде қарастырды, бұл төменде көрсетілген. Авторлар атап көрсетеді, голотиптің жас екендігі оның филогенетикалық орнына әсер етпейді, себебі орнитоподтардың деректер жиынтығы әдетте өсудегі өзгерістерге сезімтал емес.