Германияның B5 федералды тас жолы

Кіріспе

Германиядағы федералды тас жол

Bundesstraße 5 (қысқ. B5) – Германияның федералды автожолы, ол Дания шекарасынан Нейбюльге жақын жерден Франкфурт-на-Одере дейін солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай өтеді. Бұл Берлин мен Гамбург арасында саяхаттайтын жүргізушілерге тікелей бағытты ұсынады. Берлинде B5 мына алаңдар мен көшелерден өтеді: Heerstraße, Theodor Heuss Platz, Kaiserdamm, Straße des 17. Juni, Großer Stern, Unter den Linden, Karl Liebknecht Straße, Alexanderplatz, Karl Marx Allee, Frankfurter Tor және Frankfurter Allee. Гамбургтың солтүстігіндегі бөлігі Bundesautobahn 23 тас жолымен ішінара параллель өтеді.

Тарих

Bundesstraße 5 нөмірленуі 1932 жылғы 17 қаңтарда Веймар республикасындағы қашықтықтан жүретін жолдардың (Fernverkehrsstraßen) нөмірленуімен сәйкес келеді. Fernverkehrsstraße 5 немесе жай ғана 5, Франкфурт-на-Одерден (қазіргі Польшаның DK29) Кроссен-на-Одер арқылы (қазіргі Польшаның DK32), Силезиядағы Грунберг арқылы (қазіргі Польшаның S3), Любен арқылы (қазіргі Польшаның DK36), Пархвиц арқылы (қазіргі Польшаның DK94), Бреслау, Охлау, Бриг, Силезиядағы Оппельн арқылы, Пеискрещам (қазіргі Польшаның DW901), Глейвиц арқылы (қазіргі Польшаның DK88) Жоғарғы Силезиядағы Бейтенге дейін жалғасты. Берлин мен Франкфурт-на-Одер арасындағы жол 1803 жылы аяқталды. Сол жерден Бреслауға дейінгі жол 1817-1819 жылдар аралығында салынды. 1824 жылы жол Бреслаудан Глейвицке дейін ұзартылды. Берлин мен Гамбург арасындағы жол 1827-1830 жылдар аралығында магистральға айналдырылды, оның бөлігі Мекленбург-Шверин ұлы герцогтығын кесіп өтіп, онда алғашқы жобаланған жол болды. Гамбургтің солтүстік-батысындағы жолдар 1850 жылдары салынды. Ицхеодан Бредштедтке дейінгі бөлік 1858 жылы аяқталды. 1934 жылы Fernverkehrsstraßen Reichsstraßen (сөзбе-сөз аударғанда – «рейхтік жолдар») деп аталды, бірақ нөмірлеуі Reichsstraße 5 немесе R 5 болып сақталды. 1945 жылғы тамыздағы Потсдам келісімі бойынша Одер-Нейсе шебінің шығыс жағындағы бөлік Польшаның билігіне өтті және одан кейін Польшаның қашықтықтан жүретін жолдар жүйесінде қайта нөмірленді. 1949 жылы екі жаңа Германия республикасы құрылғаннан кейін R 5 жолы Батыс Германия Федеративтік Республикасы мен Батыс Берлинде Bundesstraße 5 (сөзбе-сөз аударғанда – «федералдық жол») немесе B 5 аталды. Шығыс Германия Демократиялық Республикасында (ШГДР) және Шығыс Берлиндегі бөлігіне бұрынғы атауы Fernverkehrsstraße 5 немесе F 5 қайта берілді. Германияның бөліну кезеңінде F 5 Батыс Берлин мен Батыс Германияның Солтүстік Германиясы арасындағы транзиттік жол (Transitstrecke) ретінде маңызды рөл атқарды. Транзиттік жолаушыларға маршруттан ауысуға рұқсат берілмеді. Шығыс Берлинде F 5 1961 жылғы 13 тамызда Берлин қабырғасының ішіндегі Шығыс Берлиннің бақылау пунктерінің бірі болған Бранденбург қақпасынан өтті, бірақ келесі күні 1989 жылғы 22 желтоқсанға дейін жабылды. F 5 жаңа салынған автобандарға (қазіргі A 19 және A 24) байланысты транзиттік жол ретіндегі қызметін біртіндеп жоғалтты және 1987 жылғы 21 желтоқсанда ШГДР ішіндегі қозғалысқа арналды. 1990 жылғы 3 қазанда Шығыс Берлин, ШГДР және Батыс Берлин Германия Федеративтік Республикасымен біріккеннен кейін F 5 Bundesstraße 5 немесе B 5 деп аталды.

The numbering of Bundesstraße 5 follows the numbering of highways, then called in Fernverkehrsstraßen (literally in ), in the Weimar Republic, issued on 17 January 1932. The Fernverkehrsstraße 5, or simply 5, however, continued from Frankfurt upon Oder (today as Polish DK29) via Crossen upon Oder, (today as Polish DK32) via Grünberg in Silesia, (today as Polish S3) via Lüben, (today as Polish DK36) via Parchwitz, (today as Polish DK94) via Breslau, Ohlau, Brieg, Oppeln in Silesia, Peiskretscham, (today as Polish DW901) via Gleiwitz (today as Polish DK88) to Beuthen in Upper Silesia. The route between Berlin and Frankfurt upon Oder was already completed in 1803. The route from there to Breslau was built between 1817 and 1819. In 1824 the route was extended from Breslau until Gleiwitz. The section between Berlin and Hamburg was upgraded to a highway between 1827 and 1830, with its section crossing the Grand Duchy of Mecklenburg Schwerin representing the first structurally designed road there. The routes Northwest of Hamburg were built in the 1850s. The section from Itzehoe until Bredstedt was finished in 1858. In 1934 the Fernverkehrsstraßen were renamed into Reichsstraßen (literally in ), but the numbering remained Reichsstraße 5 or R 5. By the Agreement of Potsdam in August 1945 the section East of the Oder Neiße Line came under Polish authority and was subsequently renumbered within the Polish system of long distance routes. After the foundation of the two new German republics in 1949 the section of R 5 within the West German Federal Republic of Germany and in West Berlin became Bundesstraße 5 (literally in ) or B 5. The section in the East German Democratic Republic (GDR) and East Berlin was given back its former name Fernverkehrsstraße 5 or F 5. During the division of Germany the F 5 played a crucial role as transit route (Transitstrecke) between West Berlin and West German Northern Germany. Transit passengers were not allowed to deviate from the route. In East Berlin F 5 passed the Brandenburg Gate, which became an East Berlin checkpoint within the Berlin Wall on August 13, 1961, but was closed the very next day until December 22, 1989. F 5 gradually lost its function as transit route to new built autobahns (today's A 19 and A 24) until it was rededicated for intra GDR traffic only on 21 December 1987. After the unification of East Berlin, the GDR and West Berlin with the Federal Republic of Germany on October 3, 1990, the F 5 was named into Bundesstraße 5 or B 5.