Кіріспе

Орландо Коул (16 тамыз 1908 – 25 қаңтар 2010) – американдық виолончель оқытушысы. Ол Дэвид Коул, Линн Харрелл, Джона Ким, Рональд Леонард, Лорн Мунро, Питер Стампф және Марси Розен сияқты ондаған жетекші оркестрлерде екі буынға жеткен солистерді, камералық музыканттарды және бірінші виолончельшілерді тәрбиеледі.

Ерте өмір

Филадельфияда туып өскен, Филадельфия оркестрінің скрипачисі Люциус Коулдың ұлы, 1924 жылы Кёртис музыка институтының алғашқы курсына Феликс Салмондтың шәкірті ретінде қабылданды және 1934 жылы бітірді. Ол 1927 жылы сол кезде «Свастика квартеті» деп аталған топтың негізін қалаушы мүшесі болды. 1932 жылы Адольф Гитлер сайлануға және осы символды қабылдауға (бірақ бұрылып орналастырылған күйінде) аз уақыт қалғанда, жаңадан құрылған квартет мектептің негізін қалаушысы Мэри Луиза Кертистің құрметіне «Кертис Стринг квартеті» деп өз атауын өзгертті. Коул мырза мен композитор оның шығармасымен тығыз жұмыстасты, жазылған сайын бір беттен оқып, 1933 жылы Нью-Йорктің қалалық залында тұсаукесерін өткізгенше бірлесіп жұмыс істеді. Барбер өзінің «Квартет» операсын да жазды, 11-операнда, оның әйгілі адагиосымен, Кертис квартеті үшін. Ансамбль бұл шығарманы бірнеше жыл бойы қолжазбадан орындады, және тек жариялану уақыты келгенде ғана Барбер маңызды өзгерістер енгізуді шешті: бірінші бөлім айтарлықтай қысқартылды, оның кодасы ақырында үшінші бөлімнің финалына айналды, ал бастапқы контрапунктік үшінші бөлім бірінші бөлімнің негізгі тақырыптық материалдарын қайталау үшін толығымен алынып тасталды. Содан бері бірнеше ансамбль бұл түпнұсқалық нұсқаны орындауға тырысты, бірақ Барбердің көп жылдық серігі, оның авторлық құқығының иесі Джан Карло Менотти оған тыйым салды. Барбер Коулға Римнен жіберілген қолжазба партитурасын қоса жіберген хатында композитордың баяу бөлімге деген сенімін білдірді. Квартеттің Кёртис залындағы алғашқы орындалуы да дәлелдеді – адагиодан кейін аудиторияның ықыласы соншалықты болды, ансамбль финалға көшу алдында оны бірден қайта орындауға мәжбүр болды. Сэмюэл Барбер сонымен қатар Кертис Стринг квартеті үшін дауыс пен струнный квартетке арналған «Довер Бич» шығармасын, Мэтью Арнольдтың осы аттас лирикалық өлеңдеріне салып жазды. Дауыстық партияның премьерасы Кертис залында Роуз Бэмптон орындады және осы түрінде жазылды, бірақ композитор мәтіннің еркек кейіпкерін ескере отырып, шығарманың драмалық әсеріне қанағаттанбады, сондықтан Сэмюэл Барбер 1935 жылы жазу үшін өзі орындауды шешті. Алдыңғы шығармасы – «Серенада» да Кертис Стринг квартеті үшін жазылған, бірақ ол композитордың сүйіспеншілігінен тез түсіп, бүгінде сирек орындалады.

Кертис квартеті

Кертистің струн квартеті өз уақытында жаңашыл болды және зор даңққа ие болды: соғысқа дейінгі жылдары Америкадағы ең көрнекті струн квартеті ретінде; АҚШ-та толығымен оқытылған және гастрольдік турларға шыққан алғашқы квартет; және Ұлыбританияның королевасы Георг V-тің жұбайы Мэри Текке арналған жеке орындаумен қоса, Еуропаға гастрольдемеге шыққан алғашқы американдық квартет ретінде. Ансамбль 1936–37 және 1937–38 маусымдарында Ұлыбритания және Еуропа бойынша екі ауқымды және сәтті тур өткізді, және Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін осы турларды жалғастыру жоспарланған еді. Грамофондық жазбалардың әлі де сирек кездесетін және камералық музыканың АҚШ-та толыққанды қалыптаспаған кезінде, Кертистің струн квартеті елшілік қызметін атқарып, мансабында 5000-нан астам концерт берді және өнерлерін алғаш рет тыңдаған қауымдастықтарға үлкен үлес қосты. 1981 жылы Макс Ароновтың қазасына байланысты тарағанға дейін Бродский, Аронов және Коулдың құрылтайшы ядросы сақталды. Квартет 1932 жылы Жаша Бродский, Бенджамин Шарлип, Макс Аронов және Коулдың қатысуымен құрылды, бірақ Шарлип көп ұзамай отставкаға кетіп, олар Чарльз Джаффеді екінші скрипкашы ретінде шақырып алды; осы құраммен көптеген жетістіктерге қол жеткізді. Коулдың басты аспабы, 1739 жылғы Доменико Монтагнананың «Ұйқыдағы сұлу» скрипкасы, 1952 жылы 17 000 долларға сатып алынған сыйлық болды. Осы аспаппен Кертистің струн квартеті Вестминстер рекордс үшін ең танымал жазбаларын жасады, олардың ішінде Дворжактың «Америкалық квартеті» және Сметананың «Менің өмірімнен» квартеті (E минорында); Мендельсонның квартеттері, оп. 12 және 44, № 1; Шуманның квартеттері, оп. 41, № 1 және 3; Дебюсси және Равельдің квартеттері; Франк фортепианолық квинтеті; және Эрне Догнанидің екі шығармасы – Db мажор квартеті және № 2 фортепианолық квинтет. Фортепианомен орындалған екі шығармада Кертистің струн квартетіне ұзақ жылдардан бері досы және әріптесі, пианист Владимир Соколов қосылды.

Оқытушылық мансап

Коул жетпіс бес жыл бойы Кертис музыка институтында сабақ берді, бастапқыда студент кезінде Салмондтың ассистенты болып, кейін өз ұстазынан кейін қызмет етті. Дегенмен, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары мектепте оның қызметінде қысқа үзіліс болды. Квартет мүшелері мектептің белгілі бір мақсаттары мен саясатына наразы болып, камералық және оркестрлік музыканттарды даярлау үшін өз институтын құруға шешім қабылдады. Бұл "Жаңа Музыка мектебі" деп аталды және Кертистен бірнеше блок қашықтықта орналасқан, отыз жылдан астам уақыт бойы маңызды оқу орталығы болып қызмет етті. 1953 жылы Кертистегі қызметіне оралғаннан кейін Коул және квартет мүшелері екі мектепте де бір уақытта сабақ берді. 1981 жылы ансамбльдің альтшісі, сонымен қатар "Жаңа мектептің" директоры болған Макс Аронофф қайтыс болғаннан кейін, мектеп Темпл университетіне қосылды, онда Коул мен Бродский сабақ беруді жалғастырды. Коул бүкіл әлемде шеберлік кластарын өткізді. 2005 жылы ол Кертис институтының құрметті профессоры болып тағайындалды. Ол 2010 жылдың 25 қаңтарында 101 жасында дүниеден өтті.