Такач квартеті: Тарихы мен жетістіктері

Кіріспе

Такач квартеті – Будапешт, Венгрияда құрылған, қазір Колорадо штатының Боулдер қаласында орналасқан скрипкалық квартет.

Тарих

1975 жылы Будапешттегі Музыка академиясының төрт студенті – Габор Такач Наги (бірінші скрипка), Кароли Шранц (екінші скрипка), Габор Ормай (виола) және Андрас Фейер (виолончель) Такач квартетін құрды. Такач Наги, Ормай және Фейер бірнеше ай бойы триомен ойнап жүргенде, сабақтан кейін футбол ойнап жүріп Шранцпен танысты. Ол топқа қосылғанда, трио квартетке айналды. Квартет 1977 жылы Францияның Эвиан-ле-Бен қаласында өткен Халықаралық Струнный квартеттер конкурсында бірінші жүлде мен сыншылар жүлдесін жеңіп алып, халықаралық деңгейде танымал болды. Содан кейін квартет 1979 жылы Портсмут және Бордо конкурстарында алтын медальді, 1978 жылы Будапешт Халықаралық Струнный квартеттер конкурсында және 1981 жылы Братислава конкурсында бірінші жүлдені жеңіп алды. Квартет 1982 жылы Солтүстік Америкада алғашқы гастрольдік сапарына шықты. 1983 жылы топ өздері мен отбасылары үшін АҚШ-қа көшудің дұрыс екенін шешті. Бір әріптесі оларға Боулдердегі Колорадо университетінде квартет ретінде жұмыс істеуге ұсыныс жасады, олар осы ұсынысты қабылдады. 1993 жылы Такач Наги топтан кетіп, оның орнына британдық скрипкашы Эдвард Дусинберр келді. 1994 жылы Ормай өзіне емдеуге келмейтін қатерлі ісік диагнозы қойылғанын білді және оның орнына тағы бір британдық музыкант, виолашы Роджер Тэппинг келді. Осы өзгерістерден кейін квартет сәтті жазбалар сериясын бастады: Бартоктың барлық алты квартетінің циклы (1995 жылы қайтыс болған Ормайдың естелігіне арналған) және сыншылар тарапынан жоғары бағаланған Бетховен квартеттерінің толық циклы, сондай-ақ Сметана мен Бородиннің квартеттері. 2005 жылы Бетховен циклын аяқтағаннан кейін Тэппинг отбасымен көбірек уақыт өткізу үшін топтан зейнеткерлікке шықты. Қазір ол Жаңа Англия консерваториясында камералық музыкадан сабақ береді. Оның орнына американдық виолашы Джеральдин Уолтер тағайындалды. Квартет мүшелері мен сыншылар оның ансамбльге қаншалықты тез сіңіп кеткенін атап өтті. Сондай-ақ 2005 жылы квартет Оңтүстік жағалау орталығында тұрақты әртістерге айналды. 2006 жылы олар Уолтермен бірге Шуберттің «Розамунде» және «Өлім мен қыз» квартеттерін жазды. Бұл Decca лейблінен Hyperion Records лейбліне ауысқаннан кейін олардың алғашқы жазбасы болды. Шранц 2018 жылы квартеттен кетіп, оның орнына Колорадо университетінің профессоры Харуми Роудс келді. 2019 жылы виолашы Уолтер квартеттен кететінін хабарлады. 2020 жылы оның орнына американдық виолашы Ричард О'Нилл келді.

In 1975, four students at the Music Academy in Budapest, Gábor Takács Nagy (first violin), Károly Schranz (second violin), Gábor Ormai (viola), and András Fejér (cello) formed the Takács Quartet. Takács Nagy, Ormai and Fejér had been playing trios together for several months when they met Schranz during a pickup soccer game after classes. With his immediate addition to the group, the trio became a quartet. The quartet first received international attention in 1977, winning the First Prize and the Critics' Prize at the International String Quartet Competition in Évian les Bains, France. After that, the quartet won the Gold Medal at the 1979 Portsmouth and Bordeaux Competitions and First Prizes at the Budapest International String Quartet Competition in 1978 and the Bratislava Competition in 1981. The quartet made its first North American tour in 1982. In 1983, the group decided it would be best for them and their families if they moved to the United States. A colleague offered them a position as quartet in residence at the University of Colorado at Boulder, and they accepted the job. In 1993, Takács Nagy left the group, and the British violinist Edward Dusinberre replaced him. In 1994, Ormai learned that he had incurable cancer, and was replaced by another British musician, violist Roger Tapping. Following these changes, the quartet embarked on a successful series of recordings: a cycle of all six Bartók quartets (dedicated to the memory of Ormai, who died in 1995) and a critically acclaimed complete Beethoven quartet cycle, as well as quartets by Smetana and Borodin. In 2005, following the completion of the Beethoven cycle, Tapping retired from the group to spend more time with his family. He now teaches chamber music at the New England Conservatory. His replacement was Geraldine Walther, an American violist who until then been principal violist of the San Francisco Symphony. The quartet's members and critics remarked on how quickly she fitted into the ensemble. Also in 2005, the quartet became associate artists at the South Bank Centre. In 2006, they released their first recording with Walther, of Schubert's Rosamunde and Death and the Maiden quartets. This was also their first recording with Hyperion Records, after switching from the Decca label. Schranz retired from the quartet in 2018 and was replaced by University of Colorado faculty member Harumi Rhodes. In 2019, violist Walther announced her retirement from the quartet. She was replaced in 2020 by American violist Richard O'Neill.

Таңдалған дискографиясы

Барток: Алты скрипкалық квартет (Decca 289 455 297 2) (1998). «Граммофон» сыйлығының иегері, үздік камералық музыка жазбасы.
Бетховен: Ерте квартеттер: Op. 18, No. 1–6 (Decca 000186402) (2004).
Бетховен: Кейінгі квартеттер: Op. 95; Op. 127; Op. 130; Op. 131; Op. 132; Op. 133; Op. 135 (Decca 000387502) (2005).
Бетховен: «Расумовскийдің» үш квартеті, Op. 59; «Арфа» квартеті, Op. 74 (Decca 470 847 2 3 DH2) (2002). «Гремми» сыйлығының иегері, үздік камералық музыка жазбасы және «Граммофон» сыйлығының иегері, үздік камералық музыка жазбасы.
Бородин: Екінші скрипкалық квартет, ре мажор (Decca 452 239 2).
Брамс: Бірінші және екінші скрипкалық квартеттер, Op. 51 (Decca 425 526 2) (2003).
Брамс: Скрипкалық квартет, Op. 67; фортепианолық квинтет, Op. 34 Андраш Шифпен бірге (Decca 430 529 2).
Шоссон: Фортепиано, скрипка және скрипкалық квартетке арналған концерт, ре мажор, Op. 21 Джошуа Белл және Жан-Ив Тибодетпен (Decca 000444702) (2005).
Дворжак: Скрипкалық квартет, Op. 96 «Америкалық»; скрипкалық квартет, Op. 105; Бес багатель (Decca 47430 077 2).
Дворжак: Ми-бемоль мажордағы скрипкалық квартет, Op. 51; ля мажордағы фортепианолық квинтет, Op. 81 Андреас Хаефлигермен бірге (Decca 289 66197 2) (1999).
Хайдн: Скрипкалық квартеттер, Op. 76, No. 1–3 (Decca 421 360 2).
Хайдн: Скрипкалық квартеттер, Op. 76, No. 4–6 (Decca 425 467 2).
Хайдн: Скрипкалық квартеттер, Op. 77, No. 1 және 2; скрипкалық квартет, Op. 103 (Decca 430 199 2).
Моцарт: до мажордағы скрипкалық квинтет, K. 515; соль минорындағы скрипкалық квинтет, K. 516; до минорындағы адажио және фуга, K. 546 Дьёрдь Паукпен бірге (Decca 430 772 2) (1993).
Шуберт: ля минорындағы скрипкалық квартет, D. 804 «Розамунде»; ре минорындағы скрипкалық квартет, D. 810 «Өлім және қыз» (Decca 436 843 2) (1993).
Шуберт: ля минорындағы скрипкалық квартет, D. 804 «Розамунде»; ре минорындағы скрипкалық квартет, D. 810 «Өлім және қыз» (Hyperion CDA67585) (2006).
Шуберт: до мажордағы скрипкалық квинтет, D. 956 (Миклош Переньимен бірге); до минорындағы квартеттік бөлім, D. 703 (Decca 436 324 2).
Шуберт: соль мажордағы скрипкалық квартет, D. 887; ноктюрн Андреас Хаефлигермен бірге (Decca 452 854 2) (2003).
Сметана: Е минорындағы бірінші скрипкалық квартет «Менің өмірімнен» (Decca 452 239 2) (2003).
Сметана: Е минорындағы бірінші скрипкалық квартет «Менің өмірімнен» және Яначек, бірінші («Кройцер сонатасы») және екінші («Жақын хаттар») скрипкалық квартеттері; Hypérion A67997 (2015).

Bartók: The Six String Quartets (Decca 289 455 297 2) (1998). Gramophone Award Winner, Best Chamber Music Recording
Beethoven: The Early Quartets: Op. 18, Nos. 1–6 (Decca 000186402) (2004)
Beethoven: The Late Quartets: Op. 95; Op. 127; Op. 130; Op. 131; Op. 132; Op. 133; Op. 135 (Decca 000387502) (2005)
Beethoven: The three "Rasumovsky" Quartets, Op. 59; the "Harp" Quartet, Op. 74 (Decca 470 847 2 3 DH2) (2002). Grammy Award Winner, Best Chamber Music Recording & Gramophone Award Winner, Best Chamber Music Recording
Borodin: String Quartet No. 2 in D Major (Decca 452 239 2)
Brahms: String Quartets Op. 51, Nos. 1 and 2 (Decca 425 526 2) (2003)
Brahms: String Quartet, Op. 67; Piano Quintet Op. 34 with András Schiff (Decca 430 529 2)
Chausson: Concert for piano, violin and string quartet in D major, Op. 21 with Joshua Bell and Jean Yves Thibaudet (Decca 000444702) (2005)
Dvořák: String Quartet Op. 96 "American"; String Quartet, Op. 105; Five Bagatelles (Decca 47430 077 2)
Dvořák: String Quartet in E flat Major, Op. 51; Piano Quintet in A Major, Op. 81 with Andreas Haefliger (Decca 289 66197 2) (1999)
Haydn: String Quartets Op. 76, Nos. 1–3 (Decca 421 360 2)
Haydn: String Quartets Op. 76, Nos. 4–6 (Decca 425 467 2)
Haydn: String Quartets Op. 77, Nos. 1 and 2; String Quartet, Op. 103 (Decca 430 199 2)
Mozart: String Quintet in C Major, K. 515; String Quintet in G minor, K. 516; Adagio and Fugue in C minor, K. 546 with György Pauk (Decca 430 772 2) (1993)
Schubert: String Quartet in A minor, D. 804 Rosamunde; String Quartet in D minor D. 810 Death and the Maiden (Decca 436 843 2) (1993)
Schubert: String Quartet in A minor, D. 804 Rosamunde; String Quartet in D minor D. 810 Death and the Maiden (Hyperion CDA67585) (2006)
Schubert: String Quintet in C Major, D. 956 (with Miklós Perényi); Quartettsatz in C minor, D. 703 (Decca 436 324 2)
Schubert: String Quartet in G Major D. 887; Notturno with Andreas Haefliger, (Decca 452 854 2) (2003)
Smetana: String Quartet No. 1 in E minor "From My Life" (Decca 452 239 2) (2003)
Smetana: String Quartet No. 1 in E minor "From My Life" & Janáček, String Quartets No. 1 ("The Kreutzer Sonata") and No. 2 ("Intimate Letters"); Hypérion A67997 (2015)

Концерт рецензиялары

Том Сервис, Уигмор Холлдан жасалған шолу, The Guardian, 30 қараша 1999. Том Сервис, Уигмор Холлдан шолу, Лондон, 2001 жылдың шілдесі. The Guardian, 2001 жылдың 6 шілдесі. Риан Эванс, Бат қаласындағы Ассамблея залынан шолу. The Guardian, 2002 жылдың 13 қарашасы. Риан Эванс, Бристольдегі Сент-Джордж залынан шолу. The Guardian, 2004 жылдың 19 мамыры. Том Сервис, Уигмор Холлдан пікір. The Guardian, 2005 жылдың 10 мамыры. Джордж Холл, Елизавета Холлдан пікір. The Guardian, 2005 жылдың 15 қарашасы. Мартин Кетл, "Queen Elizabeth Hall" залынан жасалған шолу, The Guardian, 26 ақпан 2007.