Кіріспе

Әуе соғысы және Әзірбайжан қарулы күштерінің әуе қорғанысы тармағы 2009 жылдың 11 ақпанында Әуе күштерінің қолбасшысы, генерал-лейтенант Раил Рзаев үйінің алдында белгісіз қарулы шабуылшы тарапынан қанымен сүртілді. Рзаевтың қаза болғанға дейін әуе күштерін жаңғырту мәселесі бойынша АҚШ-пен жақынырақ байланыс орнату туралы келіссөздер жүргізіп жатқаны хабарланды, бұл АҚШ-тан жауынгерлік ұшақтарды сатып алу мүмкіндігін де қамтыды. Оның орнына 2009 жылдың 12 мамырында генерал-майор Алтай Мехтиев Әуе күштерінің қолбасшысы болып тағайындалды.

Құрылымы

Бринстер.net 2004 жылдың қазан айында Әзербайжанның Әуе күштері мен әуе қорғанысы күштері Насосная әуе базасында МиГ-25ПД және оқу үлгілері бар истребитель эскадрильясынан, Кюрдамирде Су-17/24/25, МиГ-21 және L-29/39 ұшақтары бар бомбалаушы авиациялық полктан, Гянджа әуежайында Ил-76 (күмәнді), Аn-12/24 және Ту-134 ұшақтары бар көлік авиациялық эскадрильясынан, Баку Кала әуе базасында Ми-2/8/24 тікұшақтары бар тікұшақ эскадрильясынан, екі ұшақ жөндеу зауытынан және екі әуе қорғанысы зымыраны бөлімінен тұратынын хабарлады. Басқа әуе базаларының ішінде Дольяр әуе базасы бар (Jane's Sentinel операциялық емес деп хабарлайды). 1990 жылы кеңестік кезеңде қалған суық соғыс дәуіріндегі бірнеше нысандар сақталған.

Білім

Әзербайжан жоғары әскери авиация мектебі – Әзербайжан Әуе күштерінің білім беру мекемесі және Әзербайжан Қорғаныс министрлігі білім беру жүйесінің бір бөлігі. 1997 жылы мектеп алғашқы әскери ұшқыштар тобын бітірді. 2015 жылғы 24 желтоқсандағы Президент жарлығымен мектеп таратылып, тиісті факультеттері құрылған Әзербайжан жоғары әскери академиясына қосылды. Әзербайжан ұшқыштары Әзербайжан Әуе күштері мектебінде даярланады, содан кейін өз бөлімшелерінде біліктіліктерін жетілдіреді. Әзербайжан Түркия, АҚШ, Украина және бірқатар басқа НАТО елдерімен тәжірибе алмасады. Түрік Әуе күштері мектебі әскери ұшқыштарды даярлауда маңызды рөл атқарады. Әзербайжан ұшқыштары Украинаның Ұшқыштар даярлау мектебінде де оқытылады.

Инфрақұрылым

АҚШ Әскери-әуе күштері әуеайлақтарын жаңғыртуға ең белсенді қатысушы. Габала ОТГ радарын Ресей ғарыш күштері пайдаланған. Радар станциясының қабылдау радиусы 6000 километрге дейін жететін, және ол Индия мұхитынан зымырандардың ұшырылуын анықтауға арналған. Ресей осы радардың деректерін Әзірбайжанмен бөліскен-бөлмегені белгісіз. 2012 жылдан кейін жабдықтарды бөлшектеп, Ресейге қайтарып берді. 2006 жылы АҚШ Әзірбайжан әскеріне қосымша радар қондырғыларын жеткізді. АҚШ Иран шекарасына жақын Лерик және Грузия шекарасына жақын Агстафа қалаларындағы бір радар стансасын жаңғырту жоспарларын жариялады. Каспий теңізіндегі кемелер қозғалысын бақылау үшін Ресей-Әзірбайжан және Иран-Әзірбайжан шекараларындағы екі радар стансасында бірлескен жұмыс та басталды.

Ұшақ

МиГ-29 Әзербайжан Әскери-әуе күштерінің стандартты ұшағы ретінде белгіленді. 2010 жылдың қыркүйек-қазан айларында Әзербайжан "Роствертолдан" 24 Ми-35М тікұшағын сатып алды. Олардың сегізін 2012 жылдың бірінші тоқсанының соңында, ал тағы төртеуін 2012 жылдың тамызында жеткізіп берді. МиГ-29 ұшақтарының келуімен Әскери-әуе күштері Насосной әуе базасынан ұшып келген МиГ-25 ұшақтарын қызметтен шығарған көрінеді. IISS-тің 2007 жылғы бағалауынша, олардың 26-сы әлі де қолданыста болған; басқа деректер бұрынғыда 38-ге дейін жететінін көрсеткен. Әскери-әуе күштері Чехия мен Украинада өндірілген L-39 оқу-жаттығу ұшақтарын сақтап отыр. Қорғаныс өнеркәсібінің басшысы Явер Жамалов 2011 жылдың соңына дейін барлығы 60 беспілоттік ұшқышсыз аппарат (БҰҰ) өндірілетінін мәлімдеді. 2016 жылы Канададан үш Bell 412 тікұшағы сатып алынды және 2018 жылға қарай бірқатар ұшқыштар осы типте оқытылды. Белгілі бір саны Bell 407 және MD 530 тікұшақтары да алынды, бірақ ұшқыштар әлі оқытылмағандықтан, ешқайсысы да қазіргі уақытта пайдаланылмайды. Су-25 модернизациялау жобасы: Әзербайжан Әскери-әуе күштері қолданатын Су-25 ұшақтарын жаңғырту бойынша келісімге қол қойылды. Бұл жобаның мақсаты – түрік басқарылатын оқ-дәрілердің қару жүйесін және авиаэлектрониканы ұшаққа енгізу.

Апаттар мен оқиғалар

2008 жылдың 29 қаңтары: Әзірбайжан Әскери-әуе күштерінің МиГ-29УБ ұшағы оқу-жаттығу рейсі кезінде Каспий теңізіне құлады. МиГ-29УБ ұшағындағы екі экипаж мүшесі де қаза тапты. 2010 жылдың 3 наурызы: Әзірбайжан Әскери-әуе күштерінің Су-25 ұшағы Әзірбайжанның Товуз аймағында апатқа ұшырап, ұшқыш Фамил Мамедли қаза тапты. 2011 жылдың 3 ақпаны: Әзірбайжанның Әуе және Әуе қорғанысы күштерінің Су-25УБ ұшағы Әзірбайжанның Курдамир аймағында апатқа ұшырады. Екі экипаж мүшесі де жарақат алмады. 2019 жылдың 24 шілдесі: Түнгі оқу-жаттығу ұшуы кезінде Әзірбайжан Әскери-әуе күштерінің МиГ-29 истребителі құсқа соқтығысып, Каспий теңізіне құлады. Ұшқыш, полковник-лейтенант Рашад Атакишиев ұшақта ауыр жарақат алып, Каспий теңізіне құлады. Ұшқыш апатта қаза тапты. 2022 жылдың 28 ақпаны: Украинадағы Львов мемлекеттік ұшақ зауытында жөндеуден өткен кезде үш Әзірбайжан МиГ-29 истребителі ресейлік ракета шабуылынан қирады.

Комиссиялық офицерлер шендері

Комиссия алған офицерлердің шендік белгілері.

Басқа да шендер

Сержанттар мен қатардағы әскери қызметшілердің тараздық белгілері.