Кіріспе

Уэльс ғалымы және педагог (1932–2020) FRS (1977)), сондай-ақ JMT ретінде белгілі,

Ол 1958 жылы Уэльс университетінде, Бангорда жұмысын бастаған кезде қатты күйдегі химияның негізін қалаушылардың бірі болды. Ол дислокациялардың әртүрлі қатты денелердің химиялық, электрондық және экситондық қасиеттеріне әсер ететін әртүрлі жолдарын зерттеді. Ол электрондық микроскопияны химиялық құрал ретінде алғашқылардың бірі болып қолданды, әсіресе көптеген минералдар мен кристалл гидраттардың беткі топографиясынан белсенді ортаның реакциялық қабілетін анықтады. Аберистуит университетінде (1969–1978) ол UV және рентген сәулелі фотоэлектрондық спектроскопияны пайдалана отырып, алмаз, саз минералдары, металдар және интеркалаттардың беткі химиясын зерттеді. Сондай-ақ, ол органикалық молекулалардың кристалдық инженерия саласын бастады. Кембридж университетінің физикалық химия кафедрасының меңгерушісі (1978–1986), кейін химиядан бөлек кафедра ретінде, ол сезімтал бұрышты айналдыратын ЯМР және жоғары ажыратымды электрондық микроскопияны зеолиттер мен басқа да нанокеуекті катализаторлардың құрылымын сипаттау және анықтау үшін пайдаланды. Фуллериан профессоры және Корольдік институттың және Дэви-Фардей зертханасының директоры ретінде ол синхротрон сәулеленуін жасыл химия және таза технология үшін жаңа катализаторларды сипаттау үшін қолданды. Ол Кембридж университетінің Питерхаус магистрі (1993–2002) болды және 1991 жылы "химия және ғылымды насихаттауға қосқан үлесі үшін" рыцарь атағын алды. Оның еңбектерінің ішінде Майкл Фарадей және Корольдік институт: Адам және орын генийі (1991), Гетерогенді катализдің қағидалары мен тәжірибесі (В. Джон Томаспен, 1997, 2014) және Бір орынды гетерогенді катализаторлардың дизайны мен қолданылуы: Жасыл химияға, таза технологияға және тұрақтылыққа үлес (2012) бар. Томас 1954 жылы Уэльс университетінің Суонси колледжінде (кейін Суонси университеті) бакалавр дәрежесін алды.

Кембриджге оралу

Уэльс университетінің проректоры қызметін атқарғаннан кейін (1991–1994), Томас 1993 жылы Кембриджге оралып, университеттің ең көне колледжі – Питерхаус магистрі болды. Ол бұл лауазымға тағайындалған тұңғыш ғалым. Ол "инженерлік процестер арқылы цеолиттердің коммерциялық қолданылуына әкелген гетерогенді катализ ғылымының базасын тереңдеткені үшін" марапатталды. Томас отыздан астам патенттің авторы болды. Ол капролактам (найлон-6-ның бастапқы материалы) және В3 витамині (ниацин) өндірісі үшін бір қадамдық, еріткіш қолданбастан жасалатын процестерді әзірледі. Томас 2020 жылғы 13 қарашада 87 жасында дүние салды.

Марапаттар мен құрметтер

Томас Кардифф университетінде материал химиясы саласындағы құрметті профессор болды. Ол Грейдің қонақ үйінің құрметті мүшесі еді. Томас жиырма үш құрметті диплом алды. Ол он бестен астам шетелдік академиялардың құрметті мүшесі болып сайланды, оның ішінде 2013 жылы – Швеция Корольдік Ғылым академиясы, 1992 жылы – Америка Философиялық қоғамы, 1990 жылы – Америка Өнер және Ғылым академиясы және 1994 жылы – Ресей Ғылым академиясы. Басқа марапаттардың қатарында 2011 жылы Ресей жаратылыстану ғылымдары академиясының Капица алтын медалі бар. 1995 жылы ол Америка химия қоғамының Чикаго бөлімінен Уиллард Гиббс сыйлығын алған 80 жылдағы алғашқы британдық ғалым атанды. 1967 жылы Кордей-Морган сыйлығымен марапатталды. Геохимияға қосқан үлесін ескере отырып, 1995 жылы Халықаралық минералогиялық қауымдастық оның есімімен жаңа минералды – меуригитті атады. Гидратталған калий темір фосфаты меуригит «жапырақты, созылған кристалдардан тұрады, олар шар және жарты шар тәрізді кластерлер мен кедір-бұдыр жабындар құрайды. Түсі кремі сарыдан ақшыл сары және сарғыш қоңырға дейін өзгереді». Оның соңғы жарияланымдарының бірі – «Бір сайтты гетерогенді катализаторлардың дизайны мен қолданылуы: жасыл химияға, таза технологияларға және тұрақтылыққа үлес» (2012). 2003 жылы ол Уэльс мәдениеті мен британдық қоғамдық өмірге қосқан үлесі үшін Симмородионның құрметті қоғамының медалімен марапатталған алғашқы ғалым болды және оның алғашқы кеңесінің мүшесі болды. 2011 жылдан бастап Уэльс үшін ғылыми кеңесші комитетінің мүшесі қызметін атқарды. Ол Ғылым тарихы институтының (Филадельфия) қадағалаушысы және Зевайл Ғылым және технология қаласының (Мысыр) Халықаралық кеңесінің мүшесі болды. Томас 2013 жылы Корольдік инженерлік академиясының құрметті мүшесі болып тағайындалды. 2016 жылдың қазан айында Корольдік қоғам Томасқа «катализдік химиядағы, әсіресе бір сайтты гетерогенді катализаторлардағы новаторлық жұмысы үшін, жасыл химияға, таза технологияларға және тұрақтылыққа үлкен әсер еткені үшін» физикалық ғылымдар бойынша Корольдік медаль табыс етті. Салтанатқа Йорк герцогы, Принц Эндрю, Елизавета II-нің өкілі ретінде қатысты. Сондай-ақ 2016 жылы Ұлыбританияның Катализ орталығы «катализ саласындағы көрнекті профессор сэр Джон Мьюриг Томасқа құрмет білдіретін» жаңа медаль ұсынды.