Кіріспе
Аңкоко аралы (ағыл. Ankoko Island) – Венесуэла мен Гайананың шекарасында, Куюни өзенінің және Венаму өзенінің қосылған жерінде орналасқан арал. Аңкоко аралының шекарасы 1905 жылы британдық-венесуэлалық аралас шекара комиссиясы 1899 жылғы 3 қазандағы төрелік шешіміне сәйкес бекітілді. Венесуэлалық комиссарлар Абрахам Тирадо мен Элиас Торо шекараны белгілеу үшін аймақты зерттеді, ал екі британдық геодезистпен бірге барлық қатысушылар келісіп, 1905 жылы шекараға қол қойды. Венесуэла ішінде 1899 жылғы сот шешіміне наразылық білдірілді. 20 ғасырда Венесуэла үкіметі ресми түрде заңды шекараларды жоюға және Испан империясы белгілеген Есекибо өзенінің отарлық шекарасына қайта оралуға тырысты. 1966 жылы, Гайана тәуелсіздік алғаннан кейін бес ай өткен соң, Венесуэла қарулы күштері Аңкоко аралындағы шекараны кесіп өтіп, аралдың Гайана бөлігін басып алды, бұл Женева келісімінде қарастырылған бейбітшілік шартын бұзу болып табылады. Аралдың мәртебесі Женева келісіміне бағынышты, ол 1966 жылдың 17 ақпанында Ұлыбритания, Венесуэла және Британдық Гвиана тараптары қол қойды. Бұл келісімде тараптар шекаралық дауды практикалық, бейбіт және қанағаттанарлық жолмен шешуге келіседі. Гуана-Венесуэла аумақтық дауында Аңкоко аралын өзіне тиесілі деп таластайтын Венесуэла 1966 жылы аралда әскери база құрды, ал Гайана мұны өз егемендік аумағына тікелей басқыншылық және агрессия деп санайды. Келіссөздердің нәтижесіздігі мен Женева келісімі бойынша прогресс болмауына байланысты Бас хатшы мәселенің барлық жайын Халықаралық сотқа (ICJ) жіберді. 2020 жылдың 18 желтоқсанында Халықаралық сот Гайананың дауды шешу жөніндегі өтінімін қабылдады.
Ankoko Island (lang es) is an island located at the confluence of the Cuyuni River and Wenamu River, at , on the border between Venezuela and Guyana. The Ankoko Island border was finalized in 1905 by the British Venezuelan Mixed Boundry Commission, in accordance with the Arbitral Award of 3 October 1899. Venezuelan commissioners Abraham Tirado and Elias Toro surveyed the area of the boundary for demarcation and, along with two British surveyors, all participants agreed and signed off on the border in 1905. Domestically, Venezuelans were vocal in their disappointment with the 1899 ruling. In the 20th century, the government of Venezuela officially sought to abrogate the legal borders and revert to the colonial boundary of the Essequibo river as set by the Spanish Empire. In 1966, five months after Guyana gained independence, the Venezuelan armed forces crossed the boundary on Ankoko Island and has occupied the Guyanese side of the island ever since, in violation of the peace treaty set forth by the Geneva Agreement. The status of the island is subject to the Geneva Agreement, which was signed by the United Kingdom, Venezuela and British Guiana on 17 February 1966. This treaty stipulates that the parties will agree to find a practical, peaceful and satisfactory solution to the border dispute. Venezuela, which claims Ankoko Island as its own in the Guyana–Venezuela territorial dispute, established a military base on the island in 1966, which Guyana claims as an intrusion and aggression on its sovereign territory. Due to a stalemate in talks and lack of progress with the Geneva Agreement, the Secretary General referred the entire matter to the International Court of Justice. On 18 December 2020, the ICJ accepted the case submitted by Guyana to settle the dispute.
Венесуэланың оккупациясы
1966 жылдың ақпан айында Венесуэла, Ұлыбритания және Гайана үкіметтері Эссекибо аумақтық дауын реттеу мақсатында Женева келісіміне қол қойды. Гайана Ұлыбританиядан тәуелсіздік алғаннан кейін бес ай өткен соң, 1966 жылдың қазан айында Венесуэла әскерлері Анкоко аралын басып алды. Венесуэла әскерлері әскери нысандар мен ұшу-қону жолағын жылдам құрылыс жасады. Одан кейін, 1966 жылдың 14 қазанында Гвиананың премьер-министрі және сыртқы істер министрі Форбс Бернхэм Венесуэланың сыртқы істер министріне наразылық хат жолдап, Венесуэла әскерлерін дереу шығаруды және олар салған нысандарды жоюды талап етті. Венесуэла министрі Игнасио Ирибаррен Борхес: «Венесуэла үкіметі аталған наразылықты қабылдамайды, себебі Анакоко аралы толығымен Венесуэла аумағы болып табылады және Венесуэла Республикасы оны әрқашан иеленген» деп жауап берді.