Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нигерияның Нигер дельтасындағы бұрынғы соғысшы Асари Докубо (1964 жылы туған), бұрын Мелфорд Докубо Гудхед кіші және көбінесе жай ғана Асари деп аталатын, Нигерияның Нигер дельтасы аймағындағы ижау этносының маңызды саяси тұлғасы. Ол 2001 жылдан бастап біраз уақыт бойы Ижау жастар кеңесінің президенті болды, кейін Нигер дельтасы аймағындағы ең белгілі қарулы топтардың біріне айналған Нигер дельтасы халық ерікті күштерін құрды. Ол халыққа жақын көзқарастары бар мұсылман және үкіметке қарсы тұрысымен жергілікті халықтың белгілі бір бөлігі арасында халық қаһарманына айналды.
Nigerian former Niger Delta militant
Asari Dokubo (born 1964), formerly Melford Dokubo Goodhead Jr. and typically referred to simply as Asari, is a major political figure of the Ijaw ethnic group in the Niger Delta region of Nigeria. He was president of the Ijaw Youth Council for a time beginning in 2001 and later founded the Niger Delta People's Volunteer Force which would become one of the most prominent armed groups operating in the Niger Delta region. He is a Muslim with populist views and an anti government stance that have made him a folk hero amongst certain members of the local population.
Ерте өмір
Асари 1964 жылы Риверс штатының Бугума қаласында сот судьясы және үй шаруасындағы әйел басқаратын орта таптық христиан отбасында дүниеге келді. Оның үлкен отбасы болды, олардың төрт баласы бар еді. Ол Порт-Харкорт қаласында бастауыш және орта білім алды, содан кейін Калабар университетінің құқық факультетіне қабылданды. Алайда, 1990 жылы үш жыл оқығаннан кейін университет басшылығымен туындаған мәселелерге байланысты оқуын тоқтатты. Білімін аяқтауға ол тағы да тырысты, бірақ Нигерияның Крос-Риверс штатындағы Калабар университетіндегідей себептермен Риверс штатының ғылым және технология университетінде де белсенділігіне байланысты оқуын аяқтауға қол жеткізбеді.
Asari was born in 1964 into a middle class Christian family headed by a court judge and a housewife in Buguma, Rivers State, who also had four other children. He received both primary and secondary education in Port Harcourt and was accepted into law school at the University of Calabar but dropped out after only three years in 1990, citing problems with university authorities as his reason for doing so. He made other attempts to complete his education but his activism caused him to quit on his degree at Rivers State University of Science and Technology for reasons similar to those at Calabar, Cross Rivers State, Nigeria.
Белсенділік
Мектепті тастағаннан кейін Асари ислам дінін қабылдап, өзін Мұжахид Докубо Асари деп атауға өтті. 1990 жылдардың көп бөлігін аймақтық саясатқа қатысуға тырысып, 1992 және 1998 жылдары Риверс штатында екі лауазымға кандидат болды, бірақ екеуінде де жеңіліске ұшырады. 1998 жылы Ижау жастар кеңесі (IYC) құрылды, ал Асари, негізгі құрылтайшылардың бірі ретінде, ұйымның вице-президенті болып тағайындалды. Ұйым қараша айында Каиама декларациясын жариялады, онда Нигерия мемлекеті мен аймақтағы мұнай компанияларының отандық жерлерін және өмірлерін бақылаудан айыру туралы ұзақ жылдар бойы сақталған Ижау халқының алаңдаушылығын білдірді. Декларацияда және мұнай компанияларына жолданған хатта олардан жұмысты тоқтату және Ижау аумағынан кету талап етілді. IYC «бостандық, өзін-өзі анықтау және экологиялық әділет үшін бейбіт күресуге» міндеттенді және 28 желтоқсаннан бастап «Климаттық өзгеріс операциясы» деп аталатын тойлау, дұға және тікелей әрекеттер науқанын дайындады. Нигерия үкіметі дереу бұл топқа қарсы шаралар қолданды. Асари 2001 жылы IYC президенті болды және «Қорларды бақылау және кез келген құралдармен өзін-өзі анықтау» бағдарламасын іске асыруға жетекшілік етті. 2004 жылға қарай Асари көпшілік назарынан шықты. Кейін ол Нигер дельтасы халық еріктілері күштерін (NDPVF) құрды, ол Дельта аймағындағы тәртіпсіздіктің маңызды себебіне айналды. NDPVF, әскери топ, негізінен аймақтың мұнай кірісінен үлкен пайда табуды көздеген жергілікті және аймақтық саясаткерлермен қаржыландырылды. NDPVF тез арада Нигер дельтасының мұнай ресурстарын бақылауға тырысқан Нигер дельтасының қауіпсіздік күштері (NDV) деп белгілі қарсыласымен қарулы қақтығысты күшейтті. Шайқастар негізінен Уорриде, содан кейін Нигерияның мұнай астанасы Порт-Харкортта және қаланың оңтүстік-батыс аймақтарында жүрді. Екі топ та мұнайды заңсыз өндірумен («бункерлеу») және жергілікті ресурстарды өндірудің басқа да заңсыз жолдарымен айналысты. NDPVF-тың саяси көзқарастарының өзгеруі оның бұрынғы демеушілерін қаржылық қолдауын тоқтатуға және қарсыласы NDV-ге қаражат аударуға итерді. Асаридің NDPVF Нигерия мемлекетіне қарсы «толыққанды соғыс» жариялады. Асари Биафраның тәуелсіздігі үшін күресетін ешқандай ұйымға жатпайтынын нақты айтқанмен, ол бұрын MASSOB ұйымының Ралф Увазурикесімен бірге шараларға қатысқан. Сондай-ақ ол әртүрлі сұхбаттарында Биафра халықтарының өкілі Ннамди Кануды мақтады.
After dropping out of school, Asari converted to Islam and changed his name to Mujahid Dokubo Asari to reflect this. He spent much of the 1990s attempting to become involved in regional politics, running for two offices in Rivers State in 1992 and 1998 but failing to win on either. In 1998, the Ijaw Youth Council (IYC) was formed and Asari, as a founding member, was appointed to the vice presidency of the organization. The organization issued the Kaiama Declaration in November, expressing long held Ijaw concerns about the loss of control of their homeland and their own lives to the Nigerian state and oil companies operating in the region. The declaration and a letter addressed to oil companies called on them to suspend operations and withdraw from Ijaw territory. The IYC pledged “to struggle peacefully for freedom, self determination and ecological justice,” and prepared a campaign of celebration, prayer, and direct action 'Operation Climate Change' beginning December 28. The Nigerian government responded with an immediate crackdown on the group. Asari became the IYC's president in 2001 and led the group to pursue an agenda of "Resource Control and Self Determination By Every Means Necessary". By 2004, Asari had retreated from public view. He would go on to create the Niger Delta People's Volunteer Force (NDPVF), which would emerge as a major catalyst for unrest in the Delta region. The NDPVF, a militant group, was funded in large part by local and regional politicians who sought great profits from the region's oil revenue. The NDPVF quickly escalated an armed conflict with a rival group, known as the Niger Delta Vigilante (NDV), who were also seeking to control the Delta's oil resources. Combat was concentrated primarily in Warri and subsequently, Nigeria's oil capital Port Harcourt, as well as areas to the city's southwest. Both groups engaged in oil 'bunkering' and other illegal forms of local resource extraction. A change in political ideals by the NDPVF caused the group's former sponsors to withdraw their financial support, and begin funneling funds to the rival NDV. Asari's NDPVF then made a declaration of "all out war" against the Nigerian state. Although Asari has clearly stated that he does not align himself with any particular Biafra independence organization, he has appeared at events in the past with Ralph Uwazurike of MASSOB. He has also in various interviews praised Nnamdi Kanu of the Indigenous People of Biafra.
Дағдарыс және тұтқындалу
NDPVF-тің мұнай ұңғымалары мен құбырларына шабуылдау қаупі аймақтағы компанияларды қызметкерлерінің көп бөлігін Дельтадан шығаруға мәжбүр етті, нәтижесінде мұнай өндірісі күніне 30 000 баррельге дейін төмендеді және мұнай бағасы дүниежүзілік деңгейде айтарлықтай өсті. Осыған байланысты туындаған дағдарыстың салдарынан Нигерия президенті Олусегун Обасанжо Асариді және NDV жетекшісі Атеке Томды Абужаға бейбіт келіссөздерге шақырды, бірақ бұл келіссөздер көбінесе сәтсіз аяқталды. Ол Олусегун Обасанжо үкіметінің заңдылығын мойындаудан бас тартты және туған халқы Ижаудың өзін-өзі анықтау құқығы мен Нигер дельтасының тәуелсіздігін жақтағандықтан, Асари Нигерияның федералдық үкіметі тарапынан тұтқындалды және мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айып тағылды. 2007 жылдың 14 маусымында Асари Нигер дельтасы аймағына бейбітшілік әкелуге тырысатын жаңа президент Умару Яр'Адуаның уәдесіне сәйкес кепілдікпен босатылды.
The threats to attack oil wells and pipelines by the NDPVF caused companies operating in the area to withdraw most of their personnel from the Delta, resulting in a massive drop in oil production of 30,000 barrels per day and pushing up the price of petroleum worldwide significantly. Due to the crisis this precipitated, Nigerian President Olusegun Obasanjo called Asari and the leader of the NDV, Ateke Tom to Abuja for peace talks which were in large part a failure. After his refusal to endorse the legitimacy of the Olusegun Obasanjo government and due to his public support for self determination of his native Ijaw people and independence for the Niger Delta, Asari was arrested and charged with treason by the Nigerian federal government. On 14 June 2007, Asari was released on bail as part of new President Umaru Yar'Adua's pledge to try to bring peace to the Niger Delta region.
Жыл сайынғы 10 млн доллар ақшалай төлем
Нигер дельтасындағы террористік қызметтерді жою мақсатында Ярадуаның кешірім бағдарламасы аясында федералдық үкімет Асари және Нигер дельтасының басқа да террористік көшбасшыларына ірі ақшалай сыйлықтар берді. Асари Абужадан жылына 10 миллион АҚШ доллары көлемінде ақша алып тұрды, бұл федералдық үкіметтің "құбырларды күзету" төлемақысының бір бөлігі болды. Бұл төлемдер Риверс штатындағы құбырларды және каналдарды сақтауға, сондай-ақ соғысшылдар бомбалау, жұмысшыларды және күзетшілерді ұрлау және өлтіру әрекеттерін тоқтатуға бағытталған.
As part of Yar'adua amnesty incentives to eliminate terrorist activities in the Niger Delta, the federal government awarded massive cash rewards to Asari and other terror leaders of the Niger Delta. Asari received an annual cash payment of US$10 million a year from Abuja as part of the federal "pipeline security protection fee" to protect the Rivers State pipelines and creeks that the militants bombed, kidnapped and killed the workers and guards in the areas.
Бенин Республикасының азаматтығы
2013 жылы Докубо Асари Бенин азаматы болып, Нигерияның Нигер дельтасынан өзінің барлық байлығы мен мүлкін шығарып, Бенин Республикасының Котону қаласына көшіп, онда Котонудағы балалар мен студенттер үшін бірнеше мектептер, колледждер және университет салды.
In 2013, Dokubo Asari became a citizen of Benin and moved his wealth and assets out of the Niger Delta, Nigeria and relocated to Cotonou, Benin Republic where he built several schools, colleges and a university for the school children and students in Cotonou.