Кіріспе

Шуды реттеу – ұлттық, штаттық немесе провинциялық және муниципалдық деңгейдегі үкіметтер бекіткен дыбыс таралуына қатысты заңдар мен нұсқауларды қамтиды. 1972 жылы АҚШ-тағы «Шуды бақылау туралы» заң қабылданғаннан кейін, жергілікті және штаттық үкіметтер одан әрі ережелерді қабылдады. Шуды реттеу шудың мөлшерін, ұзақтығын және шудың көзін шектейді. Әдетте, ол күнің белгілі бір уақытына шектеулер қояды. Ұлыбритания мен Жапония 1960 және 1967 жылдары ұлттық заңдар қабылдағанмен, бұл заңдар қоршаған ортадағы шудың жалпы өсуіне, ұшақтар мен автокөліктердің шу деңгейіне сандық шектеулер қоюға немесе жергілікті билік органдарына толық нұсқаулар беруге толыққанды немесе орындауға жарамды емес еді. Тыныштық сағаттары – күндіз немесе түнде қажетсіз немесе мазалайтын шуға қатаң шектеулер қойылған уақыт. Олар юрисдикциялар мен аймақтар бойынша өзгеше болуы мүмкін, бірақ әдетте түнде, мысалы, 23:00 мен 07:00 аралығында, тұрғындардың ұйқысына кедергі келтірмеу үшін белгіленеді. Күннің әртүрлі уақыттарын ескеретін шуды өлшеудің кейбір стандарттары – американдық күндізгі-түндегі орташа шу деңгейі (Ldn) стандарты немесе еуропалық күндізгі-кешкі-түндегі шу деңгейі (Lden) стандарты. Кейбір юрисдикцияларда демалыс күндері немесе белгілі бір мерекелерде шуға қатысты кеңейтілген шектеулер де болуы мүмкін. Өнеркәсіптік немесе түнгі ойын-сауық орындары шектеулерден босатылуы немесе олар аз болуы мүмкін, ал жекеменшік мекемелер, қонақүйлер мен университеттер өз қонақтарына қосымша шектеулер қоюы мүмкін.

АҚШ-тың бастапқы заңнамасы

1960 жылдары және одан бұрын, азаматтардың зиянды дыбыс деңгейінен қорғалуға құқығы бар екенін санаған адамдар аз болды. Көптеген шаралар белгілі бір тас жол немесе әуежайға қарсы ұйымдастырылған азаматтар топтарынан тұрды, ал кейде зиян келтіру туралы сот процесі туындады. 1969 жылы Ұлттық қоршаған ортаны қорғау туралы заң (NEPA) және 1972 жылы Шу ластануын азайту және бақылау туралы заң (NCA) қабылданғаннан кейін АҚШ-тағы жағдай тез өзгерді. NCA-ның қабылдануы, тарихи тұрғыдан ұйымдасқан азаматтардың алаңдаушылығының болмауына байланысты, ерекше жағдай болды. Дегенмен, АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) Конгресс алдында 30 миллион америкалықтың есту қабілетін жоғалтуға жеткілікті деңгейдегі кәсіби емес шуға ұшырағанын және 44 миллион америкалықтың ұшақтар немесе тас жолдардың шуынан әсерленген үйлерде тұратынын куәландырды. NEPA барлық федералды қаржыландырылатын ірі жобалардың шу ластануын қоса алғанда, барлық физикалық қоршаған ортаға тигізетін әсерлерін талдауын талап етеді, ал NCA EPA-ға шу эмиссиясы бойынша ережелерді қабылдауды тапсырды. Көптеген қалалық ережелерде түнде, әдетте сағат 21:00-ден 7:00-ге дейін, үй-жай шекарасынан тысқары дыбысқа рұқсат етілмейді, ал күндіз жоғары дыбыс деңгейімен шектеледі; алайда, оның орындалуы біркелкі емес. Көптеген муниципалитеттер шағымдарға жауап бермейді. Тіпті муниципалитетте орындау кеңсесі болған жағдайда да, сотқа берудің қымбаттығына байланысты ол тек ескерту беруге дайын болуы мүмкін. Бұл ережеден ерекше жағдай – Орегон штатының Портленд қаласы, ол азаматтарын қорғау үшін белсенді шаралар қолданды, айыппұлдар бір құқық бұзушылық үшін 5000 долларға дейін жетеді және бір күні бірнеше рет шақыру мүмкіндігі бар. 1970 жылғы Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау туралы заңға сәйкес, жұмыс берушілер өз қызметкерлеріне қауіпсіз және денсаулыққа пайдалы жұмыс орындарын қамтамасыз етуге жауапты. OSHA-ның міндеті – стандарттарды белгілеу және орындау, сондай-ақ оқыту, білім беру және көмек көрсету арқылы Америка жұмыс істейтін ерлер мен әйелдер үшін осы жағдайларды қамтамасыз ету. Осы Заң Ұлттық еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау институтын (NIOSH) еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау стандарттарын ұсынумен жүктейді. NIOSH ұсынылған стандарттарды реттеуші органдарға (оның ішінде OSHA) және еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау саласындағы басқа да тұлғаларға, мысалы, Ұсынылатын стандартқа сәйкес кәсіптік шуға ұшырау критерийлері сияқты критерийлер құжаттарын жариялау және тарату арқылы жеткізеді.

АҚШ-тың алғашқы заңдарына байланысты іс-шаралар

Бастапқыда бұл заңдар көлік бағдарламаларын жан-жақты зерттеуге, сондай-ақ АҚШ-тағы федералды қаржыландырылатын тұрғын үй бағдарламаларына елеулі әсер етті. Олар штаттар мен қалаларға жоспарлау және жерді бөлу шешімдерінде қоршаған ортаның шу деңгейін ескеруге серпін берді және федералдық деңгейден төмен көптеген заңдар қабылдануына әкелді. Шуды бақылау қажеттілігі туралы хабардарлық артып келе жатты. Шындығында, 1973 жылы АҚШ-та 60 мың тұрғын арасында жүргізілген сауалнамада халықтың 60 пайызы көше шуының «мазасыздық тудыратын, зиянды немесе қауіпті» әсер ететінін айтқан. Бұл тенденция 1970-ші жылдар бойы АҚШ-та күшті жалғасты, нәтижесінде штаттардың жартысы мен жүздеген қалалар маңызды шуды бақылау заңдарын қабылдады. Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) барлық федералдық шуды бақылау шараларын Шуды азайту және бақылау жөніндегі кеңсесі арқылы үйлестірді. EPA 1982 жылы шуды реттеудің негізгі жауапкершілігін мемлекеттік және жергілікті органдарға беру мақсатында федералдық шуды бақылау саясатының аясында кеңсеге қаржыландыруды тоқтатты. Дегенмен, 1972 жылғы Шуды бақылау туралы заң мен 1978 жылғы «Тыныш қоғамдастықтар» заңы Конгресс тарапынан күшін жойған жоқ және бүгінгі күнге дейін қолданыста, бірақ іс жүзінде қаржыландырылмаған. Федералдық авиация басқармасы (FAA) жеке азаматтық ұшақтардың шығаратын максималды шу деңгейін шектеу арқылы ұшақ шуын реттейді, олардың белгілі бір шу сертификаттау стандарттарына сәйкес келуін талап етеді. Бұл стандарттар максималды шу деңгейі талаптарының өзгеруін «саты» белгісімен анықтайды. АҚШ-тың шу стандарттары Федералдық ережелер жинағының (CFR) 14-тарауының 36-бөлімінде – Ұшақ түрлерінің шу стандарттары және әуеге лайықтылығының сертификаты (14 CFR Part 36) – сипатталған. FAA сондай-ақ авиация қауымдастығымен бірлесіп ұшақ шуын бақылау бағдарламасын жүзеге асырады. Федералдық тас жолдар басқармасы (FHWA) 1970 жылғы Федералдық көмек тас жолы туралы заңда белгіленген талаптарға сәйкес тас жол шуын бақылау үшін шу ережелерін әзірледі. Ережеде әртүрлі жерді пайдалану түрлері үшін көлік шуының деңгейіне қатысты талаптар көрсетілген, сондай-ақ тас жол және құрылыс шуын азайту процедуралары сипатталған. Бұл ретте, кейбір штаттар өздері әрекет етуді жалғастырды. Калифорния штаттары өз қалаларынан «Бас жоспардың шу элементін» құруды талап ететін амбициялық жоспарды іске асырды, ол жерді жоспарлау шешімдеріне шудың әсерін азайту бойынша нұсқаулар береді. АҚШ-тың көптеген қалаларында да шу туралы ережелер бар, онда мүліктің шекарасынан өтуге рұқсат етілген дыбыс деңгейі көрсетілген. Бұл ережелерді жергілікті полиция органдары күшімен орындауға болады.

Жапония

Жапония шындығында алғашқы ұлттық шуды бақылау заңын қабылдады, бірақ оның ауқымы АҚШ заңына қарағанда әлдеқайда тар болды, көбінесе жұмыс орындарындағы және құрылыстағы шуға қатысты.

Еуропа және Азия

Еуропаның бірнеше елі АҚШ-тың ұлттық шуды бақылау заңының үлгісін алды: Нидерланды (1979), Франция (1985), Испания (1993) және Дания (1994). Кейбір жағдайларда заңмен бекітілмеген жаңалықтар заң талаптарынан асып түсетін тыныш өнімдерге алып келді (мысалы, гибридтік көліктер немесе кір жуу машиналарынң ең озық технологиясы). Қоршаған ортадағы шу – Еуропалық директива 2002/49/EC-нің 10.1-бабында арнайы түрде анықталған.

АҚШ пен Еуропадағы жергілікті шу туралы ереже

Жергілікті ережелер негізінен құрылыс шуына, жеке тұлғалар пайдаланатын қуатты жабдықтарға және тұрғын үйлерге таралатын, бөгетсіз өндірістік шуға бағытталған. АҚШ-тың мыңдаған қалалары шуды бақылауға уәкілділік берілген қызметкерлер мен полицияға шу туралы шағымдарды тергеп, бұзушылық тудырған шу көзін тоқтату және айыппұл салу құқығын беру үшін шу ережелерін жасады. Қоғамның бір міндеті – өзінің азаматтарын қоршаған ортаның зиянды әсерлерінен қорғау. Шу осы факторлардың бірі. Шудың адамдарға тигізетін әсері дәлелденген, оны үш түрге бөлуге болады. Бірінші түрі – адам денсаулығына тікелей және кері әсер ететін физикалық әсер. Есту қабілетінің жоғалуы және дене мүшелерінің дірілдеуі осыған мысал. Екінші түрі – адам денсаулығына кері әсер ететін физиологиялық әсер; қан қысымының көтерілуі және жалпы стресс жағдайы осыған жатады. Үшінші түрі – адамның әл-ауқатына кері әсер ететін психологиялық әсер; алаңдату, наразылық және шағымдар осыған мысалдар. Қоғамның шуды бақылауға құқығының заңдық негізі осы зиянды денсаулық және әл-ауқат әсерлеріне ғана байланысты. Шу ережесінің денсаулық пен әл-ауқатқа қатысты екенін көрсетуге мүмкіндік болса, сотта оның конституциялық тұрғыда қорғалуы оңайырақ. Төменде шудың танылған әсерлерінің қысқа тізімі келтірілген, оларды шу ережесін қабылдау себебі ретінде қарастыруға болады. Жұмысқа байланысты емес шуға шамадан тыс әсер ету, мемлекеттік және жеке меншіктерде есту қабілетінің төмендеуі, мемлекеттік және жеке меншіктерде сөйлеуге кедергі келтіру, мемлекеттік және жеке меншіктерде дыбыстық бұрмалау және көбінесе жеке меншіктерде ұйқыға кедергі келтіру.

Құрама Штаттардағы кейбір құқықтық мәселелер

Қоғамдық шуға қатысты ережелердің заңдылығын, тиімділігін және күшіне енуін анықтайтын бірнеше маңызды мәселелер бар.

Алдын ала алу

Федералды үкімет шуды реттеудің белгілі бір салаларына қатысты алдын ала шешім қабылдады. Бұл ережелер АҚШ Федералды ережелер кодексінде, EPA Noise Abatement Programs бойынша 201-ден 205-ке және 211-ге дейінгі бөлімдерде қамтылған; олар теміржолдарды, мемлекетаралық саудамен айналысатын автокөліктерді, құрылыс техникасын және автокөлік құралдарын қамтиды. Олар өнімдерге міндетті түрде таңба салуды талап етеді және шуды бақылау құрылғыларына араласуға тыйым салады. Жергілікті билік федералды ережелерден асып кетпес шектеулерді қабылдау арқылы жергілікті заңды орындауды жүзеге асыра алады. Олар белгілі бір аймақтарда, мысалы, тұрғын үйлерде көлік құралдарын пайдалануды шектеу және коменданттық сағат енгізе алады. Мемлекетаралық автокөлік тасымалдаушыларға немесе теміржолдарға қатысты кез келген шектеулердің мақсаты шуды бақылау болмауы тиіс. Штаттар Конституциямен берілген полициялық өкілеттіктерге ие. Олар федералды ережелерден асып кетпес ережелерді қабылдауға құқылы, сондай-ақ жергілікті жарлықтарға басымдық бере алады. Калифорния және Нью-Джерси штаттарында жергілікті биліктерге сәйкес келуі тиіс кең ауқымды шу туралы кодекстер бар. Көптеген штаттар жергілікті жарлықтардың штат кодексінен асып кетпеуін талап етеді, кодекс болсын болмасын. Атыс полигондарын шуды реттеуден немесе сот процестерінен қорғау және ауылшаруашылық аймақтарын жақын орналасқан тұрғын үйлерден туындаған зиянды сот процестерінен қорғайтын фермерлік заңдар сияқты кең таралған алдын алу шараларының бірі бар.

Артық кеңістік

Жоғарғы соттың бір ісінде сот мектептегі ауызша наразылықты реттейтін қалалық ереже ерекшелігі конституциялық тұрғыдан бұлыңғыр емес, жеткілікті ескерту береді, және тәуелсіздікке ұрынуға шақыру емес, демек, сөз бостандығына шектеу қойылғанына қарамастан, тым кең емес деген шешім қабылдады.

Қиындықтар

Шау-шуға қатысты заңнама қоғамдық шуды реттеуге де, сондай-ақ шудың зиянын азайту мақсатымен жеке тұлғалардың сотқа жүгінуіне де қолданылады.

Атқарушылық

Субъективті шу ережесін жазу кезінде жоғарыда айтылған қарсылықтарды еңсеру үшін сақтық таныту қажет. Объективті шу ережесін жазу кезінде дыбыс деңгейлерінің физикалық тұрғыдан іске асырылатынына көз жеткізу керек. Мысалы, автомобильдің максималды дыбыс деңгейін 40 дБ(A) немесе тұрғын аймағындағы максималды дыбыс деңгейін 30 дБ(A) деп белгілеу, осы ереженің орындалуын күмәнді етеді.

АҚШ-та қолданылатын кейбір анықтамалар

Көптеген қауымдастықтарда оларға ғана тән анықтамалар бар, мысалы, моторлық көліктерді және дыбыс деңгейі мен дыбыс деңгейін өлшеуді анықтайтын анықтамалар. Шуға қатысты қолдануды нақтырақ ету үшін қосылған кейбір анықтамалар төменде тізілген.

Құрылыс

Бұл ереже субъективті иммиссияны бақылау және объективті эмиссияны бақылау болып табылады. Әдетте, күн сайын және кейде демалыс күндері кешкі сағаттарда жұмыс тоқтатылады. Субъективті аспект – көршілес аумақта шудың бұзылуын болдырмау. Объективті аспект – белгілі бір машиналардың дыбыс деңгейін бақылау. Жұмыс орнында шудың төрт негізгі көзі бар: (1) ауа компрессорлары сияқты үздіксіз жұмыс істейтін жабдықтардан тікелей таралатын дыбыс; (2) соққыш сияқты жабдықтардан таралатын үзіліссіз дыбыс; (3) резервтік дабылдар; (4) жүк көліктері сияқты жүк таситын жабдықтар. Ауа компрессорларының шуы CFR 204 регламентімен, ал резервтік дабылдар CFR 1926 регламентімен реттеледі. Бостон, МА (16–26.4 тармақ) жұмыс күндері таңғы 7-ден кешкі 6-ға дейін құрылыс жүргізуге рұқсат береді. Мэдисон, ВИ (24.08 тарау) дыбыс деңгейін 50 фут қашықтықта 88 дБ(A) дейін шектейді. Майами, ФЛ (36 6 тармақ) апта ішінде сағат 18:00-ден 8:00-ге дейін және жексенбі күні кез келген уақытта пайда болатын шуды шудың бұзылуы деп есептейді. Даллас, ТХ (30 2 (9) тармақ) тұрғын аймақтарында жұмыс күндері таңғы 7-ден кешкі 7-ге дейін, сенбі және мереке күндері таңғы 9-дан кешкі 7-ге дейін құрылыс салуға рұқсат береді, ал жексенбіде құрылыс салуға тыйым салады. Альбукерки, Нью-Мексико (9 9 8 тармақ) күрделірек бақылау жүргізеді. Ол шуға сезімтал объектілердің (тұрғын үйлерді қоса алғанда) 500 фут қашықтығында құрылыс және бұзу жұмыстарын жүргізуге тыйым салады, егер жабдықтың дыбысты басқару құрылғылары бастапқы жабдықтың тиімділігінен төмен болса және шуды азайту шаралары қолданылмаса, егер деңгейлер 90 дБ-дан (салмақтау көрсетілмеген) немесе үш күн бойы күндіз 80 дБ-дан жоғары болса.

Үй және коммерциялық электр құралдар

Бұл ереже – субъективті шуды бақылау шарасы, кешкі сағаттарда жұмыс істеуге тыйым салумен бірге. Ол тұрғын үйлерде де, тұрғын үйлерге жапсарлас коммерциялық аймақтарда да қолданылады. Портленд, ОР (18.10.030 тақырыбы) осы құралдарды басқарудың бірнеше тәсілін ұсынады. Олар сыртқы және ішкі қолдану үшін меншік шекарасында әртүрлі максималды деңгейлер белгілейді. Түнде жұмыс істеуге тыйым салынған, ал 5 атты құралдар жоғары қуатты құралдардан бөлек қарастырылады. Мэдисон, ВИ (24.08 тарауы) атты қуатқа қатысты ұқсас шектеулерге ие. Альбукерки, НМ (9 9 7 тақырыбы) құралдарды тұрғын үйлер мен шуға сезімтал аймақтардан кемінде 500 фут қашықтықта орналастыруды талап етеді. Даллас, ТХ (30 2 бөлімі) күндізгі уақытта газонды күтіп ұстау құралдарын қолданудан босатады. Грин Бэй, ВИ (II тармақ – 27.201) қарды тазалау құралдарын қолданудан босатады.

Жарылғыш заттар, атыс қарулары, импульстік көздер және ұқсас құрылғылар

Бұл ереже – белгілі бір уақытта шуға қатысты субъективті бақылау. Ол құрылыс жұмыстарына немесе оқ ату полигондарына қатысы жоқ импульстік дыбыс көздері үшін қолданылады. Көптеген қауымдастықтар дыбыстың сипатына түзетулер енгізілген, рұқсат етілген ең жоғары шу деңгейі критерийін пайдаланады (төменде қараңыз). Иллинойс штаты жерді пайдалану аймақтарына және уақыттың үш санаттарына сәйкес жарылыс деңгейін белгілейді. Портленд, ОР (18.10.010 бөлімі, F тармағы) таңғы 7-ден кешкі 10-ға дейін 100 дБ (жойқын) және кешкі 10-нан таңғы 7-ге дейін 80 дБ (жойқын) деңгейімен шектейді.

Фракинг операциялары

Гидравликалық жару операциялары учаскеде дыбыс пен көлік құралдарының дыбысын тудырады, оны бақылау үшін бірнеше шаралар қажет. Федералды заң кейбір учаскелік машиналардың деңгейін реттейді. Қоршаған аудандарға субъективті немесе объективті дыбыс деңгейін бақылау қолданылуы мүмкін. Рұқсат етілген максималды дыбыс деңгейлеріне қараңыз. Көлік құралдарының дыбысы көбінесе учаскеден тыс шығады, сондықтан көлік шуына қатысты ережелер қолданылады. Қоғамдық жолда көлік құралдарының қозғалысы. Нью-Йорк штаты мұндай операцияларға штаттық тыйым салды. Баффало, Нью-Йорк және Питтсбург, Пенсильвания қалалары да тыйым салды. Колорадо штаты фрекингті тоқтатуға бағытталған көптеген шараларды қабылдады.

Жерлеу рәсімі

Бұл - жерлеу рәсімдерін айналдыратын артық айқай-шу мен наразылықты азайтуға бағытталған субъективті шектеу шарасы. Ол анық естілетін терминді пайдаланады, сондай-ақ қашықтық өлшемдерін де қосады. Кейбір топтар, әсіресе шетелдік соғыстарға қатысуға қарсы шығушылар, жерлеу рәсімдерін, әсіресе қаза тапқан әскери қызметкерлердің жерлеу рәсімдерін тоқтату және пикетке шығуды міндет деп санайды. Бұл шара Конституциямен қорғалған сөз бостандығына кедері келтірмеуі керек. Иллинойс штатының (720 ILCS 5/26 6) заңы осы оқиғаның шудан өзге де көптеген жақтарын қамтитын толыққанды ережеге ие. Олар "ашық естілетін" деген сөзді қолданбады, ол "естілетін" деген сөзден де шектеулі. Юта штатының (76-9-108-тарау) заңы бұзғыш әрекеттерді 200 футтан (60 метрден) астам қашықтықта шектейді.

Жүк тиеу және түсіру операциялары

Бұл ереже – субъективті иммиссиялық бақылау, түнгі уақытта жұмыс істеуге шектеу қойылады. Коммерциялық объектілердегі жұмыстар көршілес тұрғын аймақтарға әсер етуі мүмкін. Лос-Анджелес, Калифорния (114.03-тармақ) мұндай жұмыстарға 22:00-ден 7:00-ге дейін коменданттық сағат белгілейді, бірақ бұл ереже тек жұмыс орны тұрғын үйден 200 фут (шамамен 60 метр) қашықтықта болған жағдайда ғана қолданылады. Чикаго, Иллинойс (11 4 2830-тармақ) егер шу тудырмаса, түнгі жұмыстарға рұқсат береді. Хэммонд, Индиана (6.2.6-бөлім) кешкі 19:00-ден таңғы 7:00-ге дейін шу тудыруға тыйым салады.

Дыбыс қысымының рұқсат етілген ең жоғары деңгейлері

Бұл ереже объективті шуды бақылау болып табылады. Ол мүліктің шекарасында немесе одан тыс жердегі дыбыс деңгейін және оның тік жалғасын өлшеуді талап етеді. Мұндай ережені іске асырудың бірнеше әдісі бар: ол ешқандай шектен асып түсуге рұқсат бермеуі мүмкін немесе өлшеу кезеңінің белгілі бір пайызында ғана шектен асып түсуге рұқсат беруі мүмкін. Ол өлшеу әдісінің дереу, мысалы dB(A) болуын немесе уақыт бойынша орташа есептелгенін, мысалы, энергияға тең деңгейді (Leq) талап етуі мүмкін. Бұл 55 дБ(A) сияқты белгілі бір шекті деңгей болуы мүмкін немесе қоршаған ортаның дыбысына қатысты деңгей, мысалы, қоршаған ортадан 5 дБ(A) жоғары болуы мүмкін. Ол жиілік спектрін өлшеуді, мысалы, бір октавалық диапазондарды немесе A салмағын, мысалы, dB(A) талап етуі мүмкін. Ол тұрғын үй, коммерциялық немесе өнеркәсіптік сияқты аймақтарға сәйкес әртүрлі ең жоғары деңгейлерді анықтауы мүмкін. Ол күннің уақытына немесе апта күніне байланысты әртүрлі шекті деңгейлерді, мысалы, түнгі уақытта немесе демалыс күндері төмендетілген шекті деңгейлерді белгілеуі мүмкін. Ол дыбыстың сипатына байланысты, мысалы, үздіксіз немесе импульстік дыбысқа байланысты ең жоғары деңгейлерді төмендетуді талап етуі мүмкін. Ол дыбыс көздерінің белгілі бір түрлерін, мысалы, оқ ату полигондарын, шаруашылық техникасын, авариялық жабдықтарды, теміржолдарды немесе лицензияланған қызметтерді босатуы мүмкін. Көптеген шу туралы ережелерде екі уақыт кезеңі үшін ең жоғары деңгейлер белгіленеді: күндіз (7:00-ден 22:00-ге дейін) және түнде (22:00-ден 7:00-ге дейін). Сан-Диего (9.25-бап) үш кезеңді белгілейді: күндіз (7:00-ден 19:00-ге дейін), кеш (19:00-ден 22:00-ге дейін) және түн (22:00-ден 7:00-ге дейін) және өнеркәсіптік аймақтарды уақыт бойынша шектеулерден босатады. Сиэтл, Вашингтон штаты (25.08-тарау) екі уақыт кезеңін белгілейді, бірақ демалыс және мереке күндері таңғы 7:00-ден 9:00-ға дейін өзгертеді. Бірнеше штаттарда жерді пайдалануға рұқсат етілген ең жоғары дыбыс деңгейі dB(A) бірлігімен белгіленеді. Көбінесе күндізгі және түнгі кезеңдер және үш пайдалану санаты бар: тұрғын үй, коммерциялық және өнеркәсіптік. Вашингтон штаты (70.107-тарау) dB(A) бірлігімен ең жоғары деңгейлерді белгілейді, бірақ егер дыбыс сағат ішінде 15 минутқа созылса, 5 дБ(A) жоғары деңгейге рұқсат береді немесе сағат ішінде 5 минутқа созылса, 10 дБ(A) жоғары деңгейге рұқсат береді. Көптеген қалаларда белгілі бір деңгейлер бар, олар қысқа мерзімге артық деңгейлерге рұқсат береді (мысалы, Даллас, Техас штаты, 30-тарау), ал басқалары Leq қолданады (Линкольн, Небраска штаты, 8.24-тарау). Лос-Анджелес, Калифорния штаты (XI-тарау) белгілі бір, бірақ болжамды ортамен салыстырмалы деңгейді қолданады. Нью-Йорк қаласы, Нью-Йорк штаты (19-тарау) Leq өлшеуін бір сағаттан астам уақыт бойы жүргізуді талап етеді. Атланта, Джорджия штаты мүліктің шекарасындағы импульстік дыбысты 100 дБ(C) дейін шектейді, ал көпшілігі таза тонды және импульстік дыбыстар үшін ең жоғары деңгейді 5 дБ-ға төмендетеді.

Автокөліктерді немесе моторлы қайықтарды жөндеу және сынау

Бұл ереже – белгілі бір уақытта үйге кіруді шектеумен субъективті иммиссиялық бақылау. Егер жұмыс тұрғын үй аймағында жүргізілсе, жөндеуге қатысты «Үй құралдары» ережесі қолданылуы мүмкін, бірақ бұл ереже кез келген жөндеудің сынақ кезеңінде де қолданылады. Лос-Анджелес, Калифорния (114.01-тарма) бұл бұзушылықты үш тәсілмен қарастырады. Біріншісі – тұрғын үй аудандарында кешкі сағат 8-ден таңғы 8-ге дейін шуға қатысты ережелерді қолдану. Екіншісі – түнгі сағат 8-ден таңғы 8-ге дейін тұрғын үй аудандарында 150 метрден астам қашықтықта анық естілуі. Үшіншісі – қоршаған ортаның шу деңгейінен 5 дБ-ға артық болуы. Hammond, IN (6.2.7-бөлім) осы әрекетті кез келген уақытта шу бұзушылық ретінде тыйым салады.

Дыбыстық кедергілерге тыйым салынады

Бұл ереже субъективті иммиссиялық бақылау болып табылады. Бұл ереже жалпы сипатта, себебі ол тыңдаушыға алаңдату тудыратын, өлшеуге қатысқан немесе қатыспаған барлық жағдайларды қамтиды. Бұл ереженің артықшылығы шу туралы қағидаларда көзделмеген жағдайларды қамтуы және оны одан нақты ережелерге қосымша қолдану мүмкіндігі болып табылады. Алайда, кемшілігі – ол алдын ала ескерту бермеуі мүмкін, реттеуші тарапынан тәуелсіз шешімдерге әкелуі немесе тыңдаушының негізсіз талаптарына рұқсат беруі мүмкін.

Шуға сезімтал аймақтар

Бұл ереже субъективті иммиссиялық бақылау болып табылады. Ол ауруханалар, мектептер және басқа да шуға сезімтал орындардың маңындағы стационарлық және көлік шу көздерінің деңгейін азайту үшін қолданылады. Алдын ала ескерту үшін көрінетін белгілер орнатылуы керек. Тізім өте кең болуы мүмкін. Мысалы, егер тізімде шіркеулер болса және қалада олар көп болса, белгілерді орнату, талаптарға сәйкестік және оларды сақтау қиындық тудыруы мүмкін. Қазіргі заманғы ауруханаларда тікұшақтың шуы ескерілмейді.

Қоғамдық ойын-сауық орындары

Бұл ереже объективті иммиссияны бақылау болып табылады. Ол дыбыс көзінің орналасқан жерін реттейді, ал «Дыбыс шығару құрылғылары» бөлімі дыбысты жасайтын құрылғыларды реттейді. Ол айналасындағы қоғамдағы міндетті емес тыңдаушылардың қабылдаған дыбыс деңгейін, сондай-ақ ерікті тыңдаушылардың қабылдаған дыбыс деңгейін реттеуге мүмкіндік береді. Егер соңғы жайт ескерілсе, ішкі шу деңгейін шектеу көбінесе қоғамға шудың тигізетін зиянын азайтады. Лос-Анджелесте (2-бап, 112.06-тармақ) ескерту белгілері талап етіледі және әдетте отыратын жерлерде шу деңгейі 95 дБ(A) дейін шектеледі. Сиэтл, Вашингтон штаты (25.08.501-тармақ) дыбыстың түннің 10-нан таңның 7-сіне дейін тұрғын үй ішінде анық естілуі жағдайында, оның шығарылуын бұзушылық деп есептейді; бұл жағдайда дыбыс деңгейін өлшеуге арналған құралдың қажеттілігінен бас тартады. Чикаго, Иллинойс штаты (11 4 2805-тармақ) тұрғын үй ішіндегі қабылданатын дыбыс деңгейін 55 дБ(A) дейін шектейді, бірақ егер қоршаған ортадағы шу одан жоғары болса, шекті деңгей 65 дБ(A) құрайды. Егер сыртта болса, шешімді шекара сызығынан 100 фут қашықтықтағы әңгімелесу деңгейіне сәйкес келуі керек. Егер ғимарат шекара сызығынан 20 фут қашықтықта орналасқан болса, рұқсат етілген деңгей 84 дБ(A) болады! Чикагоның екі шешімі де кешкі 10-нан таңғы 8-ге дейін қолданылады. Солт-Лейк қалалық денсаулық сақтау департаменті, Юта штаты (4.5.11-тармақ. (vii)) нормативтік құжатта 95 дБ(A) деңгейін, ал басқа жағдайларда 100 дБ(A) деңгейін белгілейді. Сондай-ақ, олар «ЕСКЕРТУ: ОСЫ ҒИМАРАТТАҒЫ ДЫБЫС ДЕҢГЕЙІ ЕССТУ ҚАБІЛЕТІҢІЗДІ ТҰРАҚТЫ ЗІЯН КЕЛТІРУІ МҮМКІН» деген ескерту белгісін орнатуға міндетті. Есту қабілетін қорғау құралдары қолжетімді. Анкоридж, Аляска штаты (15.70.060-тармақ. B.12) кез келген клиент үшін ең жоғары деңгейді 90 дБ(A) деп белгілейді.

Қозғалтқышсыз көлік құралдары немесе қозғалтқыштар

Бұл ереже – субъективті иммиссиялық бақылау, тәулік уақытын шектеумен бірге. Ол жеке және мемлекеттік меншіктердегі модельдік ұшақтардың шуын реттеу үшін қолданылды. Ол әуеде, суда және құрлықтағы пилотсыз көліктерге қатысты. Ол модельдік көліктер мен толық өлшемді пилотсыз көліктер арасында ешқандай айырма жасамайды. Бұл ереже олардың қозғалтқыштарына да қолданылады. Көптеген ережелер жеке пилотсыз көліктерге қатысты, әдетте олар жергілікті ашық алаптармен шектелген. Микрофондармен, камералармен және GPS құрылғыларымен жабдықталған дрондердің пайда болуы жеке және мемлекеттік меншіктерде коммерциялық пайдалануға мүмкіндік берді. Дронды пайдалануға қатысты федералдық ережелер қабылдануы мүмкін болғандықтан, осы ережеде бұл айырмашылықты көрсету маңызды. Солт-Лейк қаласының денсаулық сақтау департаменті (4.5.15-тармақ) кешкі сағат 10-нан таңғы 7-ге дейін немесе шу тудырған жағдайда, тұрғын үйден 800 фут қашықтықта әрекет етуді шектейді. Атланта, Джорджия штаты (74 136(b)-тармақ) жұмыс күндері сағат 22:00-ден 7:00-ге дейін немесе демалыс және мереке күндері сағат 22:00-ден 10:00-ге дейін кез келген дыбыс көзі үшін тұрғын үй мүлкінің шекарасынан немесе қоғамдық мүліктен анық естілетін дыбыс деңгейіне қатысты критерийлерді қолданады.

Пропанды оқ

Бұл ереже – белгілі бір уақытта келуді шектеумен субъективті қорғау шарасы. Пропанды оқ жануарлар мен құстарды коммерциялық егінге зиян келтіруден сақтап тұру үшін қолданылады. Үлкен егістіктерде олар көптеп, үнемі белгілі интервалдармен оқ атуға пайдаланылады. Дыбыс деңгейі шағын артиллериялық зеңбіректің оқ атуымен салыстырылады. Ережеде белгілі бір аумақта рұқсат етілген оқтардың саны мен әр оқ үшін сағат сайынғы оқ ату жиілігін шектеу туралы талаптар болуы мүмкін. АҚШ-тың көптеген штаттарында зиянды сот талаптарын шектейтін «Ферма құқығы туралы» заң бар. Флорида штаты өз заңының мақсаты егіс алқаптарында жүргізілетін орынды шаруашылық қызметін зиянды сот процестерінен қорғау екенін мәлімдеді. Олар сондай-ақ шуды ескермей, шаруашылықтың кеңеюін шектейтін бөлімді қосты. Ферфакс округі, Вирджиния штаты (105 4 4 және 108 5 1 тармақтары) шаруашылық қызметінен жерді пайдалану ережелерін сақтауды және қажетсіз шуды тыйым салуды талап етеді. Британдық Колумбия Ауыл шаруашылығы министрлігі (Фермалық шу туралы құжат) оқтарды пайдалану бойынша жан-жақты ережелерді әзірледі.

Аудио жүйелері

Бұл ереже субъективті иммиссиялық бақылау болып табылады. Онда анық естілетін шарт немесе комендант сағаты болуы мүмкін. Ол негізінен сөйлеуді, сондай-ақ музыканы мақсатты түрде тарату үшін дыбыс жүйесін пайдаланатын коммерциялық объектілерге қолданылады. Көптеген қалаларда осы мәселеге қатысты ережелер бар. Лейквуд, КО (9.52.06 және 09.52.160 тармақтары) реттеу құралы ретінде анық естілетін дыбыстарды пайдаланды және сағат 22:00-ден 7:00-ге дейін қоңыраулар мен кемерлерді (chimes) дыбыстауға тыйым салады. Шарлотта, NC (15 69(a)(4) тармағы) деңгейді 50 фут қашықтықта сағат 9:00-дан 21:00-ге дейін 60 дБ(A) және басқа уақытта 50 дБ(A) деңгейімен шектейді. Индианаполис, ИН (391 505 тармағы) ұшақтардан хабар тарату мәселесін қарастырады. Коннектикут штаты (22a 69 1.7 тармағы) діни объектілердегі қоңыраулар, каррильондар мен кемерлерді (chimes) босатады.

Дыбысты жаңғырту құрылғылары

Бұл ереже субъективті иммиссиялық бақылау болып табылады. Онда сандық деңгей немесе жақсы естілетін шарт және комендант сағаты болуы мүмкін. Ол дыбыс туындаған кез келген жерге емес, нақты дыбыс көздеріне қолданылады. Көбінесе күшейтілген дыбыс көздеріне қолданылады. Ескі ережелерде теледидар, граммофон сияқты бірнеше заттар тізілген. Атауын жоғарыда көрсетілгендей өзгерту нақты мәселені шешеді және жаңа дыбыс шығару құрылғыларын пайдалануға мүмкіндік береді. Көптеген қалаларда осы құрылғыларға арналған ережелер бар; көптегендері жақсы естілуін критерий ретінде пайдаланады, мысалы Омаха, NE (17 3-тарау) және Буффало, NY (293 4-тарау).

Стадиондар мен ашық ауада өтетін музыка фестивальдері

Бұл ереже субъективті немесе объективті иммиссияны бақылаумен, сондай-ақ коменданттық сағатпен бірге қолданылуы мүмкін. Субъективті аспекті жергілікті тұрғындарға шудың тигізетін зиянына қатысты. Объективті аспекті жергілікті тұрғындар еститін дыбыс деңгейін шектеуге арналған. Иллинойс штатының (Қоршаған ортаны қорғау заңы 415.25) бойынша, белгілі бір стадиондар, фестивальдер, шерулер мен көше жәрмеңкелерінен шешілім алынады. Колорадо Спрингс қаласының (CO, 9.8.101-бөлім) заңнамасында да осыған ұқсас ерекшеліктер қарастырылған, бірақ тұрғын үйлерде дыбыс деңгейі 80 дБ(A) дейін шектеледі.

Авариялық сигнал берудің стационарлық құрылғылары

Бұл ереже – шығарындыларды бақылау құралы, оған қосылмаған құрылғылардың тізімімен бірге. Ол төтенше дабылдарды сынауға рұқсат етілген уақыт кезеңін шектейтін таласты қамти алады. Сонымен қатар, ол ұрылар мен өрт дабылының іске қосылу уақытын шектейтін таласты да қамти алады. Чикаго, Иллинойс штаты (Бөлім 11 4 2815) сынау үшін жұмсалатын уақытты сағат 9-дан 17-ге дейін 4 минутқа дейін шектейді. Орегон штатының (467-тарау) заңнамасы төтенше жағдай көлігі тоқтаған кезде дыбыс шығаруға тыйым салады.

Қауіпсіздікке жатпайтын, төтенше жағдайға жатпайтын стационарлық сигнал беру құрылғылары

Бұл ереже – шығарындыларды бақылау құралы болып табылады, ол дабылдың іске қосылу уақытын шектейді және оның іске қосылуын күнің белгілі бір уақытына немесе аптаның белгілі бір күніне қатайды. Лос-Анджелес, Калифорния штатында егер сигнал 200 футтан немесе одан да жоғары қашықтықта естілетін болса, дабыл беруге тыйым салынады. Чикаго, Иллинойс штаты (Section 11 4 2820) бойынша, егер дабылдың дыбысы сағат ішінде 5 минуттан аспаса, ол тұрғын үйлерде шу көзі деп есептеледі; бу сыбызғыларына бұл талап қолданылмайды. Альбукерки, Нью-Мексико штаты (Section 9 9 12) жер шекарасындағы қоршаған орта деңгейінен 5 дБ артық дыбыс деңгейін шектейді, сондай-ақ түнде естілетін максималды рұқсат етілген деңгейді де қолданады.

Көшедегі сату

Бұл ереже – субъективті тыныштық режимі, кешкі комендант сағатымен бірге. Бостон, Массачусетс штаты (Бөлім 16–2.2) мектептер мен шіркеулердің жанында "тәртіпсіздік тудыру" болған жағдайда көшеде сатуға тыйым салады. Хаммонд, Индиана штаты (6.2.4-бөлім) кешкі 6-дан таңғы 9-ға дейін комендант сағатын белгілейді.

Құқық бұзушылық

Бұл ереже дыбысты күшейтуге арналған құрылғыларды өзгертуге тыйым салады. Бұл ереже мұндай құрылғылардың саудаға сатылуына да кедерес келтіруі мүмкін. Көптеген штаттар мен жергілікті қауымдастықтарда шуды азайту құрылғыларын өзгертуге тыйым салынған, олар тұрған жерде де, қозғалып бара жатқанда да. Солт-Лейк округінің денсаулық сақтау департаменті (4.5.10-тармақ) дыбыс деңгейін арттыратын құрылғыларды өзгертуге және шу деңгейін көрсететін таңбаларды бұрмалауға тыйым салады. "Жеткілікті дыбыс жабдықтары" тармағын төменде қараңыз.

Дилдеу

Бұл ереже – субъективті эмиссияны бақылау болып табылады. Дірілден туындаған шудың бұзылуы үш түрге бөлінеді. Біріншісі – дірілдегі беттермен тікес жанасу, екіншісі – естілу арқылы, ал үшіншісі – айналасындағы заттардың қозғалысын сезу. Дірілді объективті түрде реттеу қиын болғандықтан, бұл ереже Дірілді қабылдау шегін пайдаланады. Темір жолдан туындаған діріл федералды заңмен (CFR 201) реттеледі. Чикаго, Иллинойс (Section 11 4 2910) қабылдау шегі әдісін қолданады. Даллас, Техас төмен жиілікті дірілді өлшеуді талап етеді. Мэриленд штаты шудың анықтамасына дыбыс пен естілмейтін жиіліктегі дірілдерді де қосады.

Жел турбиналары

Жел турбиналарының тудыратын шуы, ұшақ пернелеріне ұқсас, қанаттардың айналуынан пайда болады. Айналу жылдамдығы төмен болғандықтан, жиілігі де төмен, бірақ көптеген турбиналардың үлкен өлшемдері, әсіресе желдің күшті соққан аймақтарында, мазасыздық тудыратын шу деңгейлеріне әкелуі мүмкін. Көптеген жағдайларда жергілікті басқару тиімді жерді жоспарлау арқылы жүзеге асырылады. Нью-Гэмпшир штатының (LXIV тарау, 674:63 бөлім) заңнамасы, дауылдар сияқты ерекше жағдайларды ескере отырып, жергілікті жердің шекарасында өлшенгенде шу деңгейінің шегін 55 дБ деп белгілейді. Зерттеулер жел шуының денсаулыққа теріс әсер ететінін көрсеткен.

Құрама Штаттарда көлік құралдарын жылжыту туралы ереже

Стационарлық көздердің орны белгілі, сондықтан тыңдаушыларды анықтау мүмкін, демек, иммиссияны бақылау қажет. Автокөліктер жылжымалы көздер болып табылады, сондықтан нақты тыңдаушыларды анықтау мүмкін емес, демек, эмиссияны бақылау қажет. Бұл ережеден өзгешеліктер де бар. Құрылыс техникасы және кейбір демалыс көліктері шектеулі аумақта қозғалады және оларды уақыт өзгеретін стационарлық көздер деп санауға болады. Тұрған автокөліктер де жеткілікті дыбыс шығарып, шу көшіруге себеп болуы мүмкін. Оларды арнайы шаралармен реттеу керек. Көбінесе қолданылатын жылдамдық шегі – 35 миль/сағ.

Автокөліктердің ұрлық сигнализациясы

Бұл ереже тек жұмыс уақытымен шектелген субъективті эмиссияны бақылау шарасы болып табылады. Лос-Анджелес, Калифорния қаласы 5 минут ішінде дыбысты басуды талап етеді. Нью-Йорк, Нью-Йорк (Бөлім 24.221(d)) 10 минуттан кейін автоматты түрде өшірілуі және жергілікті полиция бөлімінің нөмірі мен телефон нөмірінің анық көрсетілуі қажет дейді. Бостон, Массачусетс (Бөлім 16–26.2) егер дабыл 200 футтан анық естілсе және 5 минуттан астам болса, бұл бұзушылық деп есептеледі. Басқа штаттар мен қалаларда автоматты түрде өшірілу уақыты 10-нан 15 минутқа дейін болады. Кейбір қалалар мұндай дабылдарды толығымен тыйым салған.

Көлік құралдарының дөңгелектерінің сыңғырлауы және көшедегі жарыстар

Бұл ереже субъективті иммиссиялық бақылау болып табылады. Ол қоғамдық жолдарда жылдамдықпен жүруден және дөңгелектердің сықырлауынан туындайтын шудың бұзушылығына негізделген. Иллинойс штаты (625 ILCS 5/11 505) мұндай әрекеттерге тыйым салады. Hammond, IN (6.2.14-тармақ) егер ол шулы кедергі тудырса, мұндай әрекеттерге тыйым салады.

Темір жолдар

Теміржол қызметі федералдық ережелерге бағынады. Көптеген қалалар пойыздың шуын реттеуге тырыспайды. Федералдық теміржол әкімшілігінің рұқсат еткен пойыздың дауысының деңгейі қоғамға әсер ету үшін жеткілікті жоғары. Осы шуды азайтудың бір жолы – қалалық әкімдіктер теміржол өткелдері федералдық қауіпсіздік стандарттарына сәйкес келетін тыныш аймақ құруы мүмкін, онда дабыл қағу қажет болмайды.

Көңіл көтеру үшін пайдаланылатын автомобильдер

Бұл ереже объективті шығарындыны бақылаумен қатар субъективті шуды бақылауды қамтиды, сондай-ақ белгілі бір уақытта қозғалуға тыйым салады. Ол мемлекеттік және жеке меншікке ие жайларға да қолданылуы мүмкін. Көліктер кең ашық аумақтарда қозғала алатындықтан, белгілі бір қашықтықтағы максималды дыбыс деңгейін шектейтін объективті бақылау тиімді. Ал тұрғын үйлерге жақын шектеулі аумақтарда қозғалғандықтан, субъективті бақылау қажет. Көптеген штаттар мен қалаларда 50 фут қашықтықта шығарынды деңгейі бақыланады; ең көп тараған деңгей – 82 дБ(A), бұл жалпы жолдардағы автокөліктерге арналған деңгейге ұқсас. Колорадо Спрингс, Колорадо штаты (9.8.204-тарау, С) тұрғын үйлерден кемінде 660 фут қашықтықта болуын талап етеді. Портленд, Орегон штаты (18.10.020-тарау, С) аумақты демалыс көліктерін пайдалану үшін арналған аймақ деп белгілеуді талап етеді. Солтүстік Лейк денсаулық сақтау департаменті, Юта штаты (4.5.10(x)-тарау) жолдан тыс көліктердің күндіз тұрғын үйлерден кемінде 800 фут қашықтықта жүруін талап етеді және кешкі сағат 22:00-ден таңғы 07:00-ге дейін коменданттық сағат белгіленген. Олар кез келген шуға байланысты бұзушылықтарға жол бермейді және 50 фут қашықтықта дыбыс деңгейі 96 дБ(A)-дан төмен болуын талап етеді.

Көңіл көтеру үшін пайдаланылатын қар мотоциклдері

Бұл ереже объективті шығарындыны бақылаумен қатар, субъективті қабылданыс бақылауын да қамтиды, сондай-ақ белгілі бір уақытта қозғалуға шектеу қояды. Ол мемлекеттік және жеке меншікке де қатысты қолданылуы мүмкін. Көліктер кең ашық аумақтарда қозғала алатындықтан, белгілі бір қашықтықтағы максималды дыбыс деңгейін шектеу арқылы объективті бақылау тиімді. Бірақ олар тұрғын үйлерге жақын шектеулі аумақтарда да қозғала алатындықтан, субъективті бақылау да қажет. Көптеген штаттар мен жергілікті қауымдастықтар объективті бақылау жүргізеді; ең көп таралған максималды деңгей – 78 дБ(A). Федералды заң (36 CFR 2.18) федералдық жердегі қар мотоциклінің шу деңгейін 78 дБ(A) артық болмауы тиіс деп реттейді, сондықтан штаттар мен жергілікті қауымдастықтар өздерінің жерлерінде қар мотоциклінің шу деңгейін реттеуге құқылы. Линкольн (NE) қаласының (8.24.110-тармақ) ережесінде деңгейлер 78 дБ(A) дейін шектелген. Мэн штатының (13112-тармақ, 937-тарау) ережесі санкцияланған жарыстардағы қар мотоцикліне жеңілдік береді. Иллинойс штатының (625 ILCS 40, 4-тармақ) заңы да осылай.

Қалдықтарды жинау құралдары

Бұл ереже объективті және субъективті бақылау болып табылады. Ол ең жоғары дыбыс деңгейін ең қатты жұмыс істеу кезінде белгілі бір қашықтықта белгілеуге мүмкіндік береді. Ол комендант сағатын белгілеуге немесе тұрғын аймақтарындағы шуға байланысты шектеулерге негізделуі мүмкін. Лос-Анджелес, Калифорния (Бөлім 113.01) кез келген тұрғын үй ғимаратынан 200 фут ішінде қолданылатын уақыт шегіне ие. Чикаго, Иллинойс (Бөлім 11-4-2900) сағат 20:00-ден 08:00-ге дейін болған кез келген шуды шу бұзушылық деп санайды. Солт-Лейк-Сити, Юта (Бөлім 4.5.6) егер шаралар кешкі сағат 22:00-ден таңғы 07:00-ге дейін және тұрғын үйден 800 футтан жақын жерде болса, оны шу бұзушылық деп есептейді. Атланта, Джорджия (Бөлім 74-137(a)(5)) рұқсатсыз демалыс немесе заңды мереке күндері сағат 21:00-ден таңғы 05:00-ге дейін қоқыс жинауға тыйым салады. Мэриленд штатында күндізгі уақытта қоқыс жинауға рұқсат беріледі, бірақ түнде тұрғын аймақтарындағы жерді пайдалану деңгейі [55 дБ(A)] максималды шектеуге сәйкес болуы керек. Кейбір аймақтарда қоқыс тасымалдайтын машиналар тұрғындарға қоқыстарын шығару уақыты келгенін еске салу үшін музыка ойнататынын ескеріңіз.

Қиып тұрған автокөліктер

Бұл ереже субъективті эмиссиялық бақылау болып табылады. Ол қозғалтқыштың жұмыс істеу уақытын шектейді. Сондай-ақ, қозғалтқыштың жұмысына комендант сағаты белгілеуге мүмкіндік береді. Мысалы, Солт-Лейк-Ситиде (Юта штаты, 4.5.10 (xi) тармағы) қозғалтқыш 15 минуттан артық жұмыс істесе, ол шу бұзушылық деп есептеледі. Даллас, Техас штаты (30–3.1 тармағы) 14 000 GVWR-дан асатын көліктерге қатысты қолданылады; олар тұрғын аймақтан кемінде 300 фут қашықтықта болуы керек және жұмыс істеу уақыты 10 минуттан аспауы тиіс. Бұған қоса, автобустар мен бетон араластырғыш көліктер сияқты қудалаудан босатылған бос жүріс көліктерінің тізімі де ұсынылады. Хэммонд, Индиана штаты (6.2.10 тармағы) 14 000 GVWR-дан асатын көліктер үшін, мемлекеттік немесе жеке меншікте болсын, бір сағат ішінде 3 минутқа дейін жұмыс істеуге шектеу қояды. Автобустар мен таксилер бұл шектеуден алынған. Массачусетс штатында 5 минуттан артық бос жүріп отыруға рұқсат етілмейді.

Құрылыс кодекстері

Жаңа (немесе жөнделген) пәтерлер, кондоминиумдар, ауруханалар және қонақүйлер салу кезінде, көптеген АҚШ штаттары мен қалаларында ғимаратта тұратындарды сыртқы шу көздерінен және ғимараттың ішінде туындайтын дыбыстардан қорғау мақсатында акустикалық талдау талаптарымен қатаң құрылыс нормалары қолданылады. Сыртқы шуға қатысты, нормалар әдетте сыртқы акустикалық ортаны өлшеуді талап етеді, осы арқылы ғимараттың сыртқы қаптамасының дизайны үшін қажетті өнімділік стандарты анықталады. Архитектор акустикалық ғалыммен бірлесіп жұмыс істеу арқылы тыныш интерьерді (әдетте 45 дБ) жасаудың ең тиімді жолын таба алады. Ғимараттың сыртқы қаптамасының дизайнындағы ең маңызды элементтер әдетте: шынылау (шыны қалыңдығы, екі қабатты дизайн және т.б.), шатыр материалы, герметиктер стандарты, түтін шығаратын құрылғылар, сыртқы есіктердің дизайны, пошта саңылаулары, мансардалық желдеткіштер және қабырғаға орнатылатын кондиционерлер болып табылады. Ғимараттың сыртқы қаптамасын жобалаудың ерекше жағдайы ұшақ шуы туындағанда пайда болады, онда FAA тұрғын үйлерді қайта жаңарту бойынша кең ауқымды жұмыстарды қаржыландырды. Ғимараттың ішінде туындайтын дыбысқа қатысты екі негізгі таралу түрі бар. Біріншіден, әуе арқылы тарайтын дыбыс қабырғалар немесе еден/төбе конструкциялары арқылы өтеді және ол көршілес пәтерлердегі адамдардың қызметінен немесе ғимараттағы механикалық шудан туындауы мүмкін. Адамдардың қызметіне сөйлеу, күшейтілген дыбыс жүйелері немесе жануарлардың шуы жатуы мүмкін. Механикалық жүйелерге лифт жүйелері, қазандықтар, тоңазытқыштар немесе кондиционерлер, генераторлар және қоқыс жинағыштар жатады. Осы дыбыстардың көпшілігі өзінен-өзі қатты болғандықтан, реттеу принципі қабырға немесе төбе конструкциясының белгілі бір өнімділік стандарттарына (әдетте 50 дыбыс өткізу класы) сәйкес келуін талап ету болып табылады, бұл дыбыс деңгейінің тұрғындарға жететін деңгейін едәуір төмендетуге мүмкіндік береді. Ішкі дыбыстың екінші түрі – әсер ету оқшаулау класы (IIC) деп аталады. Бұл эффект әуе арқылы тарайтын дыбыс емес, ғимараттың өзі арқылы дыбыстың таралуынан туындайды. IIC шуының ең көп кездесетін түрі – жоғарыдағы пәтерлердегі тұрғындардың қадамдарынан туындайтын шу. Бұл типтегі шуды азайту сәл қиын, бірақ еден конструкциясын оқшаулауды немесе төменгі төбелерді серпімді каналға ілуді қарастыру қажет. Әдетте, құрылыс нормаларында IIC-нің 50-ге тең өнімділік стандарты көрсетілген. Калифорния АҚШ-та дыбыс таралуына қатысты құрылыс нормаларының талаптарын кеңінен қолдану бойынша көшбасшы болып табылады; осыған сәйкес, ғимаратта тұратындарды қорғау деңгейі соңғы бірнеше онжылдықта айтарлықтай артты.

АҚШ еңбек қауіпсіздігі ережелері

АҚШ Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау басқармасы кәсіби шуға қатысты рұхсат етілген ең жоғары деңгейлерді белгілеген, осы деңгейден асып кеткен жағдайда шуды азайту шаралары немесе жеке қорғаныш құралдарын қолдану қажет. Соңғы жылдары кәсіби шуға қарсы күресу мақсатында «Тыныш сатып алу» бағдарламалары мен бастамалары пайда болды. Бұл бағдарламалар шу аз шығаратын құрал-жабдықтарды сатып алуға ынталандырады және өндірушілерді шу аз шығаратын жабдықтарды жобалауға көмектеседі.