Америка Құрама Штаттарының жойылуға жақын түрлерін қорғау заңы

АҚШ-тың «Құрып бара жатқан түрлерді қорғау туралы» заңы 1973 ж. қабылданды. Сирек кездесетін жануарлар мен өсімдіктерді қорғауға бағытталған маңызды құжат.

33 мин оқу

100%

Дереккөз: Endangered Species Act of 1973 — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

АҚШ заңы

1973 жылғы жойылып бара жатқан түрлер туралы заң (ESA немесе «Заң»; 16 U.S.C. § 1531 және одан кейінгілер) – Құрама Штаттарда қауіп төнген түрлерді қорғау және сақтауға бағытталған негізгі заң. «Экономикалық өсу мен дамудың жеткілікті назар және сақтау туралы алаңдаушылықсыз салдары» нәтижесінде түрлердің жойылуынан қорғау мақсатымен жасалған ESA 1973 жылдың 28 желтоқсанында президент Ричард Никсон қол қойып заңға айналдырды. АҚШ Жоғарғы Соты оны «кез келген ел қабылдаған жойылып бара жатқан түрлерді сақтау жөніндегі ең толыққанды заңнама» деп сипаттады. ESA-ның екі мақсаты бар: түрлердің жойылуына жол бермеу және оларды заңның қорғауына қажеттілік тумағанша қалпына келтіру. Сондықтан ол түрлерді және олар тіршілік ететін экожүйелерді әртүрлі механизмдер арқылы «қорғайды». Мысалы, 4-тарау Заңға бақылау жасаушы агенттіктерге қауіп төнген түрлерді қауіп төнген немесе жойылып бара жатқан түрлер деп белгілеуді талап етеді. 9-тарау мұндай түрлерді заңсыз «алуға» тыйым салады, яғни «қудалау, зиян келтіру, аулау» дегенді білдіреді. 7-тарау федералдық агенттіктерге өздерінің өкілеттіктерін тізімде көрсетілген түрлерді сақтауға жәрдемдесуге бағыттайды. Заң сондай-ақ жойылып бара жатқан жабайы фауна мен флора түрлерімен халықаралық сауда туралы конвенцияның (CITES) ережелерін іске асыруға қатысты заң шығарушы құрал ретінде де қызмет етеді. Жоғарғы Сот «ESA-ны қабылдауда Конгресс түрлердің жойылу тенденциясын тоқтатуға және кері қайтаруға ниеттенген, қандай құн болса да» деген шешімге келді. FWS және NMFS Заң бойынша Федералдық ережелер жинағының (CFR) ережелерін және нұсқауларын жариялауға өкілеттік алды.

Тарих

АҚШ-та жабайы табиғатты қорғауға шақырулар 1900 жылдардың басында бірнеше түрдің айқын түрде азаюына байланысты күшейді. Мысалы, бұрын ондаған миллионға жететін бизонның жоғалуы осының бір көрінісі болды. Сол сияқты, миллиардтап саналған жолаушы құстың құрып кетуі де алаңдаушылық тудырды. Қоқияқ құсы да ретсіз аң ауру және мекендеу ортасының жойылуына байланысты саны азайып бара жатқандықтан, көпшіліктің назарына ілікті. 1890 жылға қарай ол АҚШ-тың солтүстік-орталық аймағындағы негізгі көбею ортасынан мүлдем жоғалып кетті. Сол кездегі ғалымдар бұл шығындар туралы халықтың хабардар болуына маңызды үлес қосты. Мысалы, Джордж Бёрд Гриннелл "Орман және ағыс" журналында бизонның азаюы туралы мақалалар жазып, назар аударды. Осы мәселелерді шешу үшін Конгресс 1900 жылы Лейси заңын қабылдады. Лейси заңы – коммерциялық жануарлар нарығын реттейтін алғашқы федералдық заң. Бұл заң сонымен қатар заңсыз өлтірілген жануарларды штаттар арасында сатуға тыйым салды. Одан кейін басқа да заңдар қабылданды, соның ішінде 1937 жылғы Көшпелі құстарды қорғау туралы заң, ақ және сұр киттерді аулауға тыйым салатын келісім, және 1940 жылғы Балшық және алтын бүркітті қорғау туралы заң.

1966 жылғы жойылып бара жатқан түрлерді қорғау туралы заң

Осы келісімдер мен қорғауға қарамастан, көптеген популяциялардың саны әлі де азайып келе берді. 1941 жылға қарай, жабайы табиғатта бар болғаны 16 ғана аққұйрық журавль қалды. 1963 жылға қарай, АҚШ-тың ұлттық символы – ақбас бүркіт жойылу қаупіне тап болды. Тек шамамен 487 ұялайтын жұп қалған еді. Қоныс орындарының жоғалуы, ату, және ДДТ улануы оның санының азаюына себеп болды. АҚШ-тың Балық және жабайы табиғат қызметі осы түрлердің жойылуын болдырмауға тырысты. Дегенмен, оларға Конгресс тарапынан қажетті өкілеттіктер мен қаржы жетіспеді. Осы қажеттілікке жауап ретінде Конгресс 1966 жылдың 15 қазанында Жойылып бара жатқан түрлерді сақтау туралы заңды қабылдады. Бұл заң, жергілікті балықтар мен жануарлардың таңдамалы түрлерін сақтау, қорғау және қалпына келтіру бағдарламасын бастады. Осы бағдарламаның бір бөлігі ретінде Конгресс Ішкі істер министріне осы түрлерді сақтауға көмектесетін жерді немесе жерге құқықтарды сатып алуға рұқсат берді. Ішкі істер министрлігі 1967 жылдың наурыз айында жойылып бара жатқан түрлердің алғашқы тізімін жариялады. Оған 14 сүтқоректі, 36 құс, 6 бауырымен жорғалаушы, 6 қосмекенді және 22 балық кірді. 1967 жылы тізімге енгізілген бірнеше танымал түрлер – гризли аюы, американдық аллигаторы, Флорида манаты және ақбас бүркіт болды. Ол кезде тізімге тек омыртқалы жануарлар ғана енгізілді, себебі Ішкі істер министрлігінің «балықтар мен жануарлар дүниесі» анықтамасы шектеулі болды. Жойылып бара жатқан түрлерді сақтау туралы заң, Жойылып бара жатқан түрлер туралы заңмен тоқтатылды.

1969 жылғы жойылып бара жатқан түрлерді қорғау туралы заң

1969 жылғы жойылып бара жатқан түрлерді қорғау туралы заң 1966 жылғы жойылып бара жатқан түрлерді сақтау туралы заңға өзгерістер енгізді. Ол бүкіләлемдік тұрғыдан жойылу қаупі төнген түрлердің тізімін құрды. Сондай-ақ, ол 1966 жылы қамтылған түрлерге берілген қорғау шараларын кеңейтті және қорғалатын түрлер тізіміне жаңа түрлер қосты. 1966 жылғы заң тек "аңшылыққа арналған" жануарлар мен жабайы құстарға ғана қатысты болса, 1969 жылғы заң молюскалар мен қабықшалылардың да қорғалуын қамтамасыз етті. Бұзақылықпен аң аулау, заңсыз әкелу немесе сату фактілері үшін жазалар да күшейтілді. Мұндай бұзушылықтар үшін 10 000 доллар айыппұл салынуы немесе бір жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін. Ерекше айта кетерлігі, заң жойылып бара жатқан түрлерді сақтау мақсатында халықаралық конвенция немесе келісім жасауға шақырды. 1963 жылы IUCN қабылдаған қарар да осындай халықаралық конвенцияны құруды көздеген. 1973 жылдың ақпан айында Вашингтон қаласында кеңес өткізілді. Бұл кеңес нәтижесінде CITES, яки жойылып бара жатқан жабайы флора мен фауна түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенция деп аталатын жан-жақты көпжақты келісімге қол жеткізілді. 1969 жылғы жойылып бара жатқан түрлерді қорғау туралы заң "ең жақсы ғылыми және коммерциялық деректерге негізделген" терминін пайдалану арқылы 1973 жылғы жойылып бара жатқан түрлер туралы заңға үлгі болды. Бұл стандарт түрдің жойылу қаупі бар-жоғын анықтау үшін нұсқау ретінде қолданылады.

1973 жылғы актінің қабылдануы

1972 жылы президент Никсон қазіргі түрлерді қорғау жұмыстарының жеткіліксіз екенін жариялады. Ол 93-ші АҚШ Конгресінен жойылу қаупі төнген түрлерге қатысты жан-жақты заң қабылдауды сұрады. Конгресс жауабында 1973 жылғы жойылып бара жатқан түрлер туралы заңды толыққанды қайта жазды, ол 1973 жылғы 28 желтоқсанда Никсон қол қойды. Заңды 1969 жылғы Ұлттық экологиялық саясат заңының (NEPA) нәтижесінде құрылған Қоршаған ортаның сапасы жөніндегі кеңестің (CEQ) алғашқы тағайындалған басшысы доктор Рассел Э. Трейн және басқа да заңгерлер мен ғалымдар тобы жазды. Доктор Трейнге ЭҚА-дағы доктор Эрл Бейсингер, Дик Гаттинг және доктор Джерард А. "Джерри" Бертран көмектесті, ол теңіз биологиясы саласынан ғылым кандидаты (Орегон мемлекеттік университеті, 1969) және бұрын АҚШ Армиясының инженерлік корпусының комендантының аға ғылыми кеңесшісі қызметін атқарған, кейіннен жаңадан құрылған Ақ үйдің Қоршаған ортаның сапасы жөніндегі кеңесіне ауысты. Доктор Трейннің басшылығымен команда заңға ондаған жаңа қағидалар мен идеяларды енгізді, сонымен қатар конгрессмен Джон Дингеллдің (Мичиган штаты, Демократтық партия) бастамасымен қабылданған бұрынғы заңдарды да пайдаланды, ол алғаш рет «Жойылып бара жатқан түрлер туралы заң» идеясын ұсынғанда осыны қалаған болатын. Қызметкерлердің арасында доктор Бертран заңның маңызды бөліктерін, соның ішінде «алу» ережесін жазған деп есептеледі. Доктор Бертран заң туралы: «Біз не істей алмайтынымызды білмедік. Біз ғылыми тұрғыдан дұрыс және қоршаған орта үшін жақсы деп ойлаған нәрсені жасадық», – деді.

1973 жылғы актінің жаңа ерекшеліктері

Құрып бара жатқан түрлер туралы заңды екі федералдық агенттік, АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі (FWS) және Ұлттық теңіз балық шаруашылығы қызметі (NMFS) басқарады. NMFS теңіз түрлерін, ал FWS тұщы су балықтары мен барлық басқа түрлер үшін жауапты. Екі ортада кездесетін түрлер (мысалы, теңіз тасбақалары мен Атлантикалық осетрі) бірлесіп басқарылады. Заң 17 бөлімнен тұрады. Негізгі заңдық талаптар:

Федералды үкімет түрлердің құрып бара жатқан немесе қауіп төндіретін жағдайда екенін анықтауы керек. Егер солай болса, олар ЭҚЖ бойынша қорғауға жататын түрлерді (4-бөлім) тізімге алуы тиіс. Анықтауға болатын жағдайда, тізімделген түрлер үшін маңызды тіршілік ортасы белгіленуі тиіс (4-бөлім). Белгілі бір шектеулі жағдайларды (10-бөлім) қоспағанда, құрып бара жатқан түрлерді "алу" заңсыз (9-бөлім). "Алу" өлтіру, зиян келтіру немесе мазалау дегенді білдіреді (3-бөлім). Федералды агенттіктер өздерінің өкілеттіктерін құрып бара жатқан және қауіп төндіретін түрлерді сақтау үшін қолданады (7-бөлім). Федералды агенттіктер тізімделген түрлердің өмір сүруіне қауіп төндіре алмайды немесе маңызды тіршілік ортасын жоя алмайды (7-бөлім). Тізімделген түрлердің кез келген импорты, экспорты, штаттағы және халықаралық саудасы жалпы түрде тыйым салынған (9-бөлім). Құрып бара жатқан балық немесе жануарларды рұқсатсыз алуға болмайды. Бұл 4-бөлімнің (d) ережелеріне (10-бөлім) сәйкес кейбір қауіп төндіретін жануарларға да қатысты. 1973 жылғы заң – маңызды сақтау заңы саналады. Заң төрт рет өзгертілді: 1978, 1982, 1988 жылдар. Заңның қалай іске асырылатынын нақтылайтын Федералды тіркелімде жарияланған ресми ережелер де уақыт өте келе өзгерді. Конгресс сайлаулары агенттіктерді қаржыландыру туралы жылдық шешімдерді кеңейту немесе қысқарту арқылы заңның іске асырылуына әсер етеді. Елу жыл өткен соң, жануарларға қарағанда өсімдіктердің саны жоғары санатта (құрып кету қаупі бар) санатта тізімге алынды: 766 өсімдік және 486 жануар. Тарихшылар бұл жаңадан табылған құрып бара жатқан өсімдіктерге деген қамқорлықты 1975 жылы қабылданған, жабайы фауна мен флора түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенция (CITES) деп аталатын халықаралық келісімге қатысты жүргізілген келіссөздерге (әсіресе 1972 және 1973 жылдары) байланыстырады. Осы уақытқа дейін жергілікті өсімдіктерді сақтау қажеттіліктеріне назар аудару жануарларға қатысты емес қиындықтармен тоқтатылды. Табиғи ортадан заңсыз жиналған өсімдіктерді тұқымнан немесе бау-бақшадан алынған өсімдіктерден қалай ажырату керектігі дау тудырған мәселелердің бірі болды. Өсімдіктер үшін бұл заңдық айырмашылық іс жүзінде даулы болды, өйткені азаматтар тобы, Торрейя қорғаушылары, құрып кету қаупі төнген мұздық реликт өсімдігіне, Флорида Торрейяға, өз тәжірибелерін бастауға дайын болғанға дейін, салқынырақ, полюске қарайтын климатқа көшуге көмектесуді таңдады. Бұл топтың тұқымдар мен көшеттерді тасымалдауы коммерциялық емес және бау-бақшада өндірілген үлгілерге негізделгендіктен, олардың іс-әрекеттерін тоқтатуға заңдық құрал болмады.

The federal government must determine whether species are endangered or threatened. If so, they must list the species for protection under the ESA (Section 4). If determinable, critical habitat must be designated for listed species (Section 4). Absent certain limited situations (Section 10), it is illegal to "take" an endangered species (Section 9). "Take" can mean kill, harm, or harass (Section 3). Federal agencies will use their authorities to conserve endangered species and threatened species (Section 7). Federal agencies cannot jeopardize listed species' existence or destroy critical habitat (Section 7). Any import, export, interstate, and foreign commerce of listed species is generally prohibited (Section 9). Endangered fish or wildlife cannot be taken without a take permit. This also applies to certain threatened animals with section 4(d) rules (Section 10). The 1973 Act is considered a landmark conservation law. The Act itself has been amended four times: 1978, 1982, 1988, Formal regulations published in the Federal Register that specify how the Act will be implemented have also changed through time. Congressional elections also affect implementation of the Act via expansions or contractions in annual funding decisions for the agencies. Fifty years later, significantly more species of plants were listed in the highest category (endangered) than animals: 766 plants and 486 animals. Historians attribute this new found concern for imperiled plants to ongoing global treaty negotiations (especially in 1972 and 1973) toward what would eventually be adopted in 1975 under the title, Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora (CITES). Prior to this time, attention to the conservation needs of native plants had been stalled by complications that do not pertain to animals. How to adequately distinguish plants illegally collected in the wild from plants propagated from seeds or cuttings taken from horticultural specimens was among the points of contention. This legal distinction for plants became controversial in practice when a group of citizens, Torreya Guardians, chose to help an endangered glacial relict plant, Florida Torreya, move to cooler poleward climates before conservation professionals were ready to begin their own experimentation with assisted migration of endangered species. Because movement of seeds and seedlings by this group was noncommercial and based on horticulturally produced specimens, there was no legal apparatus to halt their actions.

Түрлерді тізімдеу үшін екі категория

Заң түрлерді тізімге енгізу үшін екі санатқа бөледі: "жою қаупі бар" және одан төменгі санаттағы "қорғауға алынуы қажет". Қауіпке ұшыраған түр қазіргі уақытта жойылу қаупінде, ал қорғауға алынуы қажет түр "көре алатын болашақта" мұндай қауіпке тап болады. Ал, АҚШ сенаторлары мен өкілдерінің Батыс тобымен байланысты бірлескен қоры 2023 жылы "Құрып бара жатқан түрлер туралы заңның 50 жылдығы" атты 116 беттік есеп жариялады. Оның кіші тақырыбында "жалған қалпына келтіру деректері федералды бағдарламаның ғылыми тұжырымдамасының нашарлығын көрсетеді" деген басты сын айтылды. Жеке меншік иелері мен түрлі салаларға тиесілі шығындар заңда белгіленген талаптарды орындау үшін туындайтын мүмкіндіктердің жоғалуы немесе операцияларды баяулату түрінде болуы мүмкін. Маңыздысы, 1978 жылы шағын балықтың (бұршақ балық) тізімге енгізілуі Кіші Теннесси өзенінде салынып жатқан бөгет құрылысын бірнеше жылға тоқтатты. Сондықтан, тізімге енгізілген түрлерді қорғау экономикалық белсенділікті шектейді деген пікір кең тараған. Ең нашар жағдайда, экономикалық салдарлар жер иелерін құрып бара жатқан түрлерді тартудан аулақ болу үшін өз жерлерін жоюға итермелейтін кері ынталандыруларға әкелуі мүмкін. АҚШ-тың шығысындағы мысал – құрып бара жатқан қызыл қақпақ ағаштарына қатысты. Құрттар мекендейтін 1000-ға жуық жеке меншік орман учаскелерін зерттеу көрсетті, жер иелері қарағайдың өсіп, құрттарға ұя салуға қолайлы деңгейге жеткенін байқағанда, ағаш бағасына қарамастан, оларды кесуге бейімділік танытқан. Бұл экономикалық салдарын болдырмау үшін мақсатты түрде мекенді жою болып табылады. Заң шығарушылар ЭҚҚА-ның "құралға айналдырылғанын", әсіресе батыс штаттарына қарсы, мемлекеттік жерлерді пайдалану туралы мемлекеттік үкіметтердің таңдауларын шектегенін мәлімдеді. Үлкен сальвиялық тоқылдақ туралы созылған дау-дамай осыған бір мысал, ал бұршақ соу да сондай-ақ. Батыстағы құрып бара жатқан жануарларға қатысты кең таралған сөз – қасқырларға қатысты: "атып, көміп, үндеме". 2018 жылы республикашылдардың ең ұзақ қызмет еткен конгрессмені Дон Янг (Аляска штаты) былай деді: "Мен Конгрестегі жалғыз адаммын, ЭҚҚА-ға дауыс берген жалғыз адаммын, енді мені қамшымен ұрып-соғыңыз". Кейбір экономистер мұндай кері ынталандыруларды азайтудың жолын табу құрып бара жатқан түрлерді тиімдірек қорғауға әкеледі деп мәлімдеді. Кері ынталандыруларды жою үшін бір ұсыныс – құрып бара жатқан түрлерді әлеуетті қаржылық шығын ретінде қарастырмай, оларды қорғағаны үшін меншік иелеріне өтемақы төлеу. Сондай-ақ, жеке меншік жерлердегі жеке қызмет үшін федералдық дискрециялық рұқсаттар (мысалы, Таза су туралы заңтың 404-бабында талап етілетіндер) қажет болуы мүмкін, осылайша ЭҚҚА-ның 7-тарауы қолданылады.

The Act distinguished two grades of species for listing: "endangered" and a lesser category called "threatened". An endangered species is in danger of extinction now; a threatened species faces such a threat in "the foreseeable future." In contrast, a foundation associated with the Western Caucus of U. S. senators and representatives issued a 116 page report in 2023 titled "The Endangered Species Act at 50", with a subtitle expressing its primary criticism that "a record of falsified recoveries underscores a lack of scientific integrity in the federal program." Costs conferred on private landowners and various industries may come in the form of lost opportunity or slowing down operations to comply with the regulations put forth in the Act. Notably, in 1978 the listing of a tiny fish (snail darter) shut down for several years construction of a dam that was already underway on the Little Tennessee River. One widely held opinion thus is that the protections afforded to listed species curtail economic activity. In the extreme, economic consequences can induce perverse incentives by which landowners actively curtail their lands from attracting endangered species. An example in the eastern USA pertains to the endangered red cockaded woodpecker. A study of some 1,000 privately owned forest plots within the range of the woodpecker found that when landowners observed pine growth maturing to a stage in which it might attract nesting woodpeckers, they were more likely to harvest — regardless of timber prices at the time. This is a form of intentional habitat destruction for avoiding economic consequences. Legislators have expressed that the ESA has been "weaponized," particularly against western states, constraining state government choices about the use of public lands. The case of the protracted dispute over the greater sage grouse is one such example, and the spotted owl is another. In the extreme is the largely western saying pertaining to endangered animals, such as wolves: "shoot, shovel, and shut up." In 2018, Rep. Don Young (Alaska), the longest serving Republican congressman, said, "As the one person in the Congress, the only one, that voted for the Endangered Species Act, please beat me with a whip." Some economists have stated that finding a way to reduce such perverse incentives would lead to more effective protection of endangered species. One suggestion for ending perverse incentives would be to compensate property owners for protecting endangered species, rather than having an endangered species regarded as a potential financial loss. and private activities on private lands may require federal discretionary permits (such as those required by the Clean Water Act, Section 404) and thereby triggering Section 7 of the ESA.

Қайта қалпына келтіру және тізілімнен шығару сирек кездеседі

Заңның сыншылары оның мақсатына қарамастан, түрлерді тізімнен алып тастауға қол жеткізу сирек болғандығын атап өтті. 2023 жылға қарай (қабылдануына елу жыл толғаннан кейін) 1780 түрдің жалпы саны қауіпті немесе одан аз қауіпті саналатын түрлер тізіміне енгізілді. Олардың ішінде 64 түрі тізімнен алып тасталатын деңгейде жақсарды. Тағы 64 түрі қауіпті түрлерден қауіп төнген түрлерге "төмендетілді". Заң қолданысқа енгеннен бері 11 түр жойылып кеткен деп жарияланды, ал тағы 23 түр ұзақ уақыттан бері жоғалып, жойылып кеткені туралы ресми мәлімдеме жасауға ұсынылып отыр. Заңның тиімділігін көрсететін кең таралған статистика бойынша, тізімдегі түрлердің 99 пайызы жойылып кеткен жоқ. 2012 жылы Биологиялық әртүрлілік орталығы 110 тізімделген түрді қамтитын зерттеу жүргізіп, олардың 90 пайызы "өздерінің федералдық қалпына келтіру жоспарында көрсетілген қарқынмен" қалпына келе жатыр деген қорытындыға келді. Алайда, АҚШ сенаторлары мен өкілдерінің Батыс тобымен байланысты қор 2023 жылы 116 беттік есеп жариялады, онда АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметінің соңғы жарты ғасырда жасаған мәлімдемелері мен деректері сәттілік туралы жариялауларға қарсы келеді деп түсіндірілуі мүмкін. Мемлекеттік қаржыландырудың жеткіліксіздігінен басқа, шекаралық консервациялық ғылымды дамытуға кедеріс келтіретін факторлар – "ғылымдағы сыйақы жүйесі, ол консервациямен айналысудың орнына жариялануға және гранттар алуға басымдық береді". Ғалымдар өздері ұсыныстар жасаудан екі себептен тартынған болуы мүмкін. Біріншіден, мұндай ұсыныстар олардың объективті зерттеушілер ретіндегі беделін құлдыратуы мүмкін, себебі олардың қорытындыларына сенімділік сақталуы керек. Екіншіден, ұсынылған шаралар іске асырылып, кейін сәтсіз аяқталса, олардың қадір-қасиетіне нұқсан келтіруі мүмкін. Бұл қорқыныштар, егер ұсыныстар даулы немесе популяциясы күрт төмендеген түрлерге қатысты болса, одан әрі күшейеді, себебі түрдің немесе оның мекендеу ортасының кез келген өзгерісі оның одан әрі төмендеуіне немесе жойылуына себеп болған деп айыпталуы мүмкін.

Critics of the Act have noted that, despite its goal of recovering species to the point of delisting, this has rarely happened. As of 2023 (fifty years after its passage), an aggregate of 1,780 species had been listed through the years as endangered or the less severe category of threatened. Of that total, 64 species improved enough to be removed from the list. Another 64 improved enough to be "downlisted" from endangered to threatened. While 11 species have been declared extinct since implementation of the law began, another 23 species have gone missing for so long that they have been proposed for official designation as extinct. A widely used statistic supporting effectiveness of the Act is that 99 percent of listed species have not gone extinct. In 2012 the Center for Biological Diversity issued a report that surveyed a sample of 110 listed species and concluded that 90 percent of them were recovering "at the rate specified by their federal recovery plan." On the opposing side of the spectrum, a foundation associated with the Western Caucus of U. S. senators and representatives issued a 116 page report in 2023 that points to data and statements made by the U. S. Fish and Wildlife Service during the past half century that can be interpreted as disputing proclamations of success. Besides alleged funding inadequacies, Impediments to generating boundary spanning conservation science include "a reward structure in science that promotes publication and grant income rather than engaging with conservation practitioners." There are two reasons why scientists themselves may abstain from recommending actions. One is fear that making such recommendations may compromise their status as objective researchers whose conclusions can be trusted. A second is fear that a recommended action that is undertaken but then fails may injure their reputation. These fears may be heightened when recommendations pertain to a species for which controversy has developed or one whose population has declined so drastically that any manipulation of the species or its habitat may later be denounced as contributing to its further decline or extinction.

Тізімделген түрлер арасында қаражатты бөлу

Балық және жабайы табиғат қызметі тізімделген түрлер арасында қаржыны бөлудегі компромисті талдау үшін төрт факторлы басымдық жүйесін әзірледі: қауіп-қатер деңгейі, қалпына келтіру әлеуеті, таксономиялық ерекшелік және адам қызметімен қақтығыс. Дегенмен, Америка Экологиялық қоғамының 2016 жылғы Заң туралы арнайы есебінде агенттіктің қаражатты бөлу жөніндегі шешімдері «көбінесе саяси және әлеуметтік факторлармен, оның ішінде конгресс өкілдерімен, далалық кеңселердегі қызметкерлер санымен, қызметкерлердің жұмыс жүктемесімен және серіктестік құру мен қарсы қаражатты қамтамасыз ету мүмкіндіктерімен анықталады» деген қорытынды жасалды. Азаматтар мен басқа да мүдделі тараптар тізімделген жануарлар түрлері үшін тікелей не істей алатынына заңдық шектеулер болғанымен, тізімделген өсімдіктердің шаруашылықта өндірілген тұқымдарын және үлгілерін алу және оларды өздері отырғызу үшін кең мүмкіндік бар. Бұл зерттеуді қолдауға Америка Ормандары ұйымы және аталған ағашқа арналған жаңа ұйым – Ақ қабықты пин экожүйесі қоры атсалысты. Басқа да серіктестерге АҚШ Орман шаруашылығы қызметінің ғылыми қызметкерлері, Калифорния университетінің генетиктері және Біріккен Салиш және Кутенай тайпалары кіреді. Құрып бара жатқан түрлерге жауапты агенттік – АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі тізімге енгізу алдында АҚШ Жерді басқару бюросы мен Ұлттық саябақтар қызметі де консультацияларға қатысты. Мұндай жағдайларда сирек түрлердің жасырын қайта жандануы белгілі.

Жеке меншік жерлерді бірлесіп жоспарлау

1982 жылы Заңның 10-бабына енгізілген түзетулер орындайтын агенттіктердің жер иелерімен бірлесіп, мекенді қорғау жоспарларын жасауға қатысуына рұқсат берді. Мұндай жоспар – Заң бойынша тізімдегі түрлерге зиян тигізуі мүмкін жобаларды іске асыратын жеке тұлғаларға берілетін кездейсоқ залалға рұқсат алу туралы өтініштің қажетті бөлігі болып табылады. Мақсаты – тізімдегі түрлерге және олардың негізгі тіршілік ортасына (маусымдық пайдаланудың ең жоғары деңгейіне дейін) зиянды азайту шараларын жоспарға енгізу арқылы дауларды болдырмау. Бекітілген жоспар жобалаушыны жоспарды орындау кезінде түрге кездейсоқ келтірілуі мүмкін зияннан босатады. Жоспарлау кезеңінде жер иелерінен мекенді жақсарту шараларын орындауға уәде алу, қоғамдық пікір мен басқа да мүдделі тараптардың қарсылығын басуға көмектеседі. Массачусетс штатында құбырлы пуляр (piping plover) сияқты жағажайда ұялайтын жағалау құсының бір түрі мен демалыс үшін жағажайды пайдаланушылар арасындағы қақтығыстарды азайту үшін мекенді қорғау жоспарлары сәтті қолданылды. 2023 жылғы Заңға қатысты есепте тәжірибелік қиындықтарды талқылай келе, Жабайы табиғатты қорғаушылар қаржыландырудың жеткіліксіздігін жалғасып жатқан мәселе ретінде атап көрсетті және агенттіктердің "осы жоспарларды әзірлеуге, бекітуге және бақылауға жеткілікті ресурстары жоқ, сондай-ақ осы жоспарлардың тиімділігі туралы маңызды деректер жетіспейді" деді. Өтініш берілген түрді тізімге енгізу немесе кейінге қалдыру туралы шешім өтініш берілгеннен кейін 2 жылдан аспауы керек. Дегенмен, агенттікке орташа есеппен шешімді қабылдауға 12 жыл уақыт кетеді. 2016 жылы Америка Экологиялық қоғамы жариялаған талдау бойынша, тізімге енгізу туралы шешімді күтіп тұрған кезде шамамен 50 түр жойылып кеткен болуы мүмкін. Тағы бір мәселе – Заң бойынша әлі де тізімде тұрған түрлердің кейбіреуі жойылып кеткен болуы мүмкін. Мысалы, IUCN Қызыл тізімі 2013 жылы Scioto madtom-ды жойылып кеткен деп жариялады. Ол соңғы рет 1957 жылы көрінген. Алайда, FWS әлі де осы балықты құрып кету қаупі бар деп санайды. 1978 жылы Конгресс барлық қауіп төнген және құрып бара жатқан түрлер үшін маңызды мекендерді белгілеуді міндетті талап ретінде бекіту үшін заңға түзетулер енгізді. Бұл түзетуге сондай-ақ мұндай белгілеуді анықтау процесіне экономикалық факторлар да қосылды. Онда былай делінген: "Маңызды мекендерді қолда бар ең жақсы ғылыми деректер негізінде және аймақты маңызды мекен ретінде белгілеудің экономикалық және басқа да әсерін ескере отырып белгілейді". Алайда, барлық қалпына келтіру жоспарларында маңызды мекендер көрсетілмейді. Агенттік басшысы оның белгіленуі "тиімді" емес деп шешсе, бұл талаптан бас тартуға рұқсат етіледі. ЕҚҚА-ның көптеген ережелері түрлердің құрып кетуіне жол бермеуге бағытталған. Маңызды мекендер – қалпына келтіруге бағытталған сирек ережелердің бірі. 2005 жылы "BioScience" журналында жарияланған мақалада маңызды мекендері бар түрлердің қалпына келу ықтималдығы маңызды мекендері жоқ түрлерге қарағанда екі есе жоғары екені көрсетілді. Тағы бір дау Заңда маңызды мекендерді белгілеуге қауіп төндіретін түрлерді "сақтау үшін қажетті барлық аумақтарды" қамтуы керек екендігі және мемлекеттік және жеке жерлерді қамтуы мүмкін екендігі айтылған. Балық және жабайы табиғат қызметі АҚШ-тың жерлері мен суларына ғана белгілеуге шектеу саясатын ұстанады, және екі федералдық агенттік экономикалық немесе басқа да шығындар пайдадан асып түсетінін анықтаса, маңызды аумақтарды алып тастауы мүмкін. Алайда, ЕҚҚА мұндай шығындар мен пайданы қалай анықтау керектігін нақты көрсетпейді. Сондай-ақ, Заңда маңызды мекендерді белгілеудің уақытын анықтау мәселесі де туындады. ЕҚҚА бойынша түрді қауіпті тізімге енгізген кезде немесе бір жыл ішінде маңызды мекендерді белгілеу талап етіледі. Іс жүзінде, мұндай белгілеулердің көпшілігі тізімге енгізілгеннен кейін бірнеше жыл өткен соң ғана жасалады. 2022 жылдың маусым айында АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі Федералдық тіркелімде "ЕҚҚА бойынша 10-бөлім (j) ережелерін қайта қарастыру туралы" ережені жариялады. Ұсынылған өзгеріс алдағы онжылдықтарда ЕҚҚА тізіміндегі қауіп төндіретін түрлерді сақтау мен қалпына келтіруді жақсартуға көмектеседі, өйткені климаттың өзгеруі мен инвазивті түрлердің әсері өсуі олардың тарихи ареалдарындағы тіршілік ету орталарын өзгертіп, жарамсыз етеді. 2022 жылдың тамыз айында аяқталған пікір білдіру кезеңінде қолдаушылар мен қарсыластардан 500-ден астам пікір онлайн жарияланды. Соңғы шешім 2023 жылдың маусым айында жариялауға жоспарланған. Audubon жаңалықтар бетінде хабарлағандай, ұсынылған реттеулерді қабылдау климатқа бейімделудің жаңа құралын – көмектесетін миграцияны алғаш рет пайдалануға рұқсат береді. 2010 жылы "Conservation Letters" журналында жарияланған мақалада бұл жаңа климатқа бейімделу формасын жеңілдету үшін заңдық өзгерістердің қажеті жоқ екені айтылған, бірақ "қазіргі ережелер көптеген қауіпті жануар түрлері үшін көмектесетін колонизацияға кедеріл келтіреді, ал ережелер қауіпті өсімдіктердің көмектесетін колонизациясын шектемейді". АҚШ Ішкі істер министрлігі 2023 жылдың 30 маусымында 10-бөлім (j) "эксперименттік популяциялар" ережесін бір жыл бұрын ұсынылғандай өзгерту туралы шешімін жариялады. Баспасөз хабарламасында өзгерту себебі былай деп түсіндірілді: "Алғашқы 10-бөлім (j) ережелері қабылданған кезде климаттың өзгеруінің түрлер мен олардың тіршілік ортасына тигізетін әсері толыққанды түсінілмеген, бірақ соңғы онжылдықтарда бұл әсерлер одан да айқын болды. Бұл түзетулер түрлердің құрып кетуіне жол бермеуге және климаттың өзгеруі мен инвазивті түрлер сияқты басқа да қауіптердің әсерін азайту үшін түрлерді белсенді түрде қорғауға және қалпына келтіруге көмектеседі". Реттеу шараларына 2022 жылы ұсынылған пікірлерде қамтылған 25 тақырыпты және агенттіктің оларға берген ресми жауаптарын қамтитын бөлім кіреді. Тізімдегі түрлерге қатысты осы климатқа бейімделу ережесі жарияланғаннан кейін алты ай өткен соң, Ұлттық саябақтар қызметі солтүстік-шығыс штаттарындағы шағын және шашыраңқы популяцияларындағы қауіпті Karner көк бабогының құлдырауын тоқтату бойынша ұсыныстарды қамтитын 154 беттік есеп жариялады. Ұсыныстардың арасында оның ареалының оңтүстік бөлігінен солтүстікке қарай қолайлы жағдайлар мен қолдау көрсетілетін өсімдіктер бар жерлерге популяцияларды "басқарулы түрде көшіру" делінген. Есепте басқарулы көшіру шарасының қажеттілігін түсіндіре келе, мүдделі тараптар мен басқарушылар "сирек түрлерді климаттың өзгеруіне байланысты жойылудан сақтау үшін ғылыми негізделген жаңа шараларды қолдауға көбірек бейімделгенін" атап көрсетті. Дональд Трамп президенттігі кезінде АҚШ-тың Балық және жабайы табиғат қызметі мен Ұлттық мұхиттық және атмосфералық басқармасы §4(d) ережесін өзгертіп, "қауіп төндіретін" және "өте қауіпті" түрлерге қатысты ережелерді өзгертіп, тек "қауіп төндіретін" түрлерге қатысты жеке қалпына келтіру бастамаларын және мекендерді заңдастырды. Қоршаған ортаны қорғаушылар бұл түзетуді "актіге бульдозермен шабуыл жасағандай" және "өнеркәсіптің пайдасына таразыны бұрмалағандай" деп сынады. Sierra Club сияқты кейбір сыншылар бұл өзгерістертің IPBES-тің Биологиялық әртүрлілік және Экосистемалық қызметтер жөніндегі жаһандық бағалау есебі жарияланғаннан кейін бірнеше ай өткен соң жасалғанын атап өтті, онда адамның қызметі флора мен фаунаның миллиондаған түрлерін құрып кетуге жеткізгені және бұл өзгерістер жағдайды одан да ушықтыра түседі деп айтылған. Калифорния заң шығарушы органы Трамп әкімшілігінің өзгерістерін жоққа шығару үшін Калифорния ережелерін күшейту туралы заң қабылдады, бірақ ол Губернатор Ньюсом ветолады. 2020 жылдың қаңтарында Халық үйінің Табиғи ресурстар комитеті ұқсас заңнамалық ұсынысты қарады. 2021 жылдың маусымында Байден әкімшілігі Құрып бара жатқан түрлер туралы заңға Трамп кезеңінде енгізілген өзгерістерді қарап отырғанын және олардың кейбіреулерін кері қайтаруға немесе түзетуге жоспарлап отырғанын мәлімдеді, әсіресе маңызды мекендерге қатысты ережелерді. Мұндай кері қайтарулар 2024 жылдың мамыр айында заң күшіне енді. Сыншылардың бірі: "Бұл Вашингтон, округ Колумбиясындағы ережелер/қағидалар/нәрселердің бірі сияқты көрінеді, әр әкімшілік кезінде ауысып-түйіліп, ешқандай нақты нәтижеге келмейді".

The 1982 amendments to the Act's Section 10 authorized collaborative engagement of the implementing agencies with landowners in producing Habitat Conservation Plans. Such a plan is a required part of an application for an Incidental Take Permit, issued under the Act to private entities undertaking projects that might result in harm to a listed species. The intent is to deter controversy by building into the plan practices for minimizing harm to listed species and their core habitat needs (including seasonal peaks in use). A validated plan then absolves the developer from harms that may incidentally occur to the species, when following the plan. Securing landowner pledges of habitat enhancement measures during the planning process can serve to defuse opposition from the public and other stakeholders. Habitat conservation plans have been successfully deployed to reduce conflicts between a type of beach nesting shorebird, piping plover, and recreational beach users in Massachusetts. Summing up the practical difficulties in a 2023 report on the Act, Defenders of Wildlife pointed to underfunding as a continuing problem and that the agencies "lack adequate resources to develop, approve, and monitor these plans, and there are significant data gaps in how many of these plans are performing." The decision to list or defer listing of a petitioned species is supposed to take no more than 2 years after a petition is filed. However, on average it takes the agency 12 years to finalize a decision. An analysis published in 2016 by the Ecological Society of America found that approximately 50 species may have gone extinct while awaiting a listing decision. An additional issue is that species still listed under the Act may already be extinct. For example, the IUCN Red List declared the Scioto madtom extinct in 2013. It had last been seen alive in 1957. However, FWS still classifies the catfish as endangered. In 1978, Congress amended the law to make critical habitat designation a mandatory requirement for all threatened and endangered species. The amendment also added economics into the process of determining such designation. It reads, " shall designate critical habitat on the basis of the best scientific data available and after taking into consideration the economic impact, and any other impact, of specifying area as critical habitat." Not all recovery plans, however, specify critical habitat. Setting aside this requirement is authorized if the agency head determines that its designation would not be "prudent." Most provisions of the ESA revolve around preventing extinction. Critical habitat is one of the few that focus on recovery. A 2005 paper published in the journal BioScience concluded that species afforded critical habitat are twice as likely to be recovering than are species without critical habitat. Another controversy arises from the Act specifying that critical habitat designation is required to contain "all areas essential to the conservation" of the imperiled species, and may include private as well as public lands. The Fish and Wildlife Service has a policy limiting designation to lands and waters within the U. S. and both federal agencies may exclude essential areas if they determine that economic or other costs exceed the benefit. The ESA, however, is mute about how such costs and benefits are to be determined. Finally, the Act's specification of the timing of critical habitat designations has become problematic. The ESA requires that critical habitat be designated at the time of or within one year of a species being placed on the endangered list. In practice, most designations occur several years after listing. June 2022, the U. S. Fish and Wildlife Service published a proposed rule in the Federal Register that would "revise section 10(j) regulations under the ESA to better facilitate recovery by allowing for the introduction of listed species to suitable habitats outside of their historical ranges. The proposed change will help improve the conservation and recovery of imperiled ESA listed species in the coming decades, as growing impacts from climate change and invasive species cause habitats within their historical ranges to shift and become unsuitable." The comment period ended August 2022, with more than 500 comments posted online by supporters and opponents. The final decision was scheduled for publication June 2023. As reported on the news page of Audubon, adoption of the proposed regulatory change would authorize, for the first time, use of a controversial climate adaptation tool: assisted migration. A 2010 paper in Conservation Letters had pointed out that, while no statutory changes appeared necessary to facilitate this newly proposed form of climate adaptation, "current regulations are an impediment to assisted colonization for many endangered animal species, whereas regulations do not necessarily restrict assisted colonization of endangered plants." The U. S. Department of Interior on June 30, 2023, announced its decision to modify the section 10(j) "experimental populations" rule generally as proposed a year earlier. The press release summarized the reason for the change as:At the time the original 10(j) regulations were established, the potential impact of climate change on species and their habitats was not fully realized, yet in the decades since have become even more dramatic. These revisions will help prevent extinctions and support the recovery of imperiled species by allowing the Service and our partners to implement proactive, conservation based species introductions to reduce the impacts of climate change and other threats such as invasive species. The rulemaking action includes a section summarizing 25 topics entailed in comments submitted in 2022, along with the agency's official response to each. Six months after this climate adaptation regulation for listed species was published, the National Park Service issued a 154 page report on recommendations for halting the decline of the endangered Karner blue butterfly in its small and scattered populations across the northeastern states. Among the recommendations were "managed relocation" of populations from the southern parts of its range into northward habitats with suitable conditions and supportive plants. The report justified the managed relocation action by noting that stakeholders and managers "are growing more supportive of novel science based interventions to save rare species from climate change–driven extirpation." the USFWS and the NMFS under President Donald Trump changed the §4(d) rule to treat "threatened" and "critically endangered" species differently, legalizing private recovery initiatives and habitats for species that are merely "threatened." Environmental opponents criticized the revision as "crashing like a bulldozer" through the act and "tipping the scales way in favor of industry." Some critics, including the Sierra Club, pointed out that these changes came just months after the IPBES released its Global Assessment Report on Biodiversity and Ecosystem Services, which found that human activity had pushed a million species of flora and fauna to the brink of extinction, and would only serve to exacerbate the crisis. The California legislature passed a bill to raise California regulations to thwart the Trump administration changes; it was vetoed by Governor Newsom. In January 2020, the House Natural Resources Committee reported similar legislation. In June 2021, the Biden administration said it was reviewing the Trump era rollback of the Endangered Species Act and planned to reverse or revise some of the changes, in particular those relating to critical habitat regulations. Such reversals became law in May 2024. A critic commented, "It seems to be one of those rules/regulations/things going on in Washington D. C. that like to flip flop with each administration while seeing no actual finality."

Түрлер арасындағы даулардың хронологиялық тізімі

1978 жылы АҚШ-тың оңтүстік-шығысындағы балықтардың шағын түрі жойылу қаупі бар түрлер тізіміне енгізілді. Бұл қақтығыс оның табиғи мекендеу аймағында салынып жатқан бөгетпен байланысты болды, себебі ғылыми тұрғыдан бұл бөгет оның тіршілік етуіне қажетті ортаға зиян келтіретіні анықталды. Бұл оқиға бүкіл елде кеңінен танымал болды. АҚШ Жоғарғы Сотының шешімі бөгеттің құрылысын тоқтатып, кейін Конгресс Телико бөгетін Қоршаған ортаны қорғау туралы заңның (ESA) ережелерінен босатып жіберді. Кейіннен бөгет салынған Кіші Теннесси өзенінен басқа өзендерде де осы түрдің көптеген популяциялары табылды және 2022 жылы түр федералдық жойылу қаупі бар тізімнен алынып тасталды. Дегенмен, Қоршаған ортаны қорғау туралы заңның шағын балық түрлерінің қамы үшін ірі құрылыс жобаларын тоқтатуы, заңның қабылдануына байланысты болған кең саяси қолдаудың азаюына себеп болды. 1990 жылдардың басында тұтқында өсіру жұмысы жеткілікті нәтиже беріп, кейбір ұрпақтарын жабайы табиғатқа қайтаруға мүмкіндік туды, соның ішінде осы құстың кем дегенде бірнеше ғасыр бойы Гранд-Каньонда жоғалып кеткеніне дейін. 2001 жылы Гранд-Каньонда алғашқы жабайы ұя табылды. 2022 жылы түрдің жабайыдағы саны 350, ал тұтқындағы саны 214 жеке дарадан құралды. 1987 жылы Солтүстік Каролинаға он жылдан астам тұтқында өсірілгеннен кейін сұр қасқырдың шығыс туысы қайта енгізілді. Бұл мәселе мемлекеттік жануарлар дүниесі агенттігінің койоттарға қатысты аң ауру ережелерін жеңілдеткен кезде күшейді. Құрып бара жатқан қызыл қасқыр, үлкен сұр қасқырға қарағанда, өзінің койот туысына көбірек ұқсайтындықтан, осы түрдің қателесіп атылу жағдайларының саны халыққа елеулі әсер етті. Сонымен қатар, қызыл қасқырларды қорғауға қарсылар, олардың койоталармен оңай шағылысуына байланысты, жабайыдағы қызыл қасқырлардың кейінгі ұрпақтарының генетикалық деградациясына назар салды. Алайда, адамдардың тіршілік ортасын жоюына жол бермеу түрлердің қалпына келуіне әкелмеді. Бұрын тек шығыс штаттарында ғана кездесетін, үлкен және агрессивті соулардың табиғи қоныстануы (жағалы соу) соулардың санының азаюының басты себебіне айналды. 1990 жылдары туған тағы бір ESA дауы сұр қасқырды (1974 жылы төменгі 48 штатта жойылу қаупі бар деп саналды) және мексикалық қасқырды (1976 жылы жойылу қаупі бар деп саналды) қамтыды, бұл кезде әрбір түр 1990 жылдары бұрынғы мекендеу аймақтарының негізгі бөліктеріне қайта енгізілді. Қасқырлардың кең аумақты болуы және фермерлердің заңды түрде федералды (жабайы да) жерлерде жайылымға шығаратын малдарына кейде шабуылдауы мүмкін екенін ескере отырып, Роки тауларындағы федералды жерлерге осы жыртқыштарды қайта орналастыру ниеті туралы хабарламалар бастапқыда қайшылықтарға әкелді. Кейіннен, штаттың қасқырларды басқару (және аулауға рұқсат беру) құқығы да даулы мәселе болып қала берді. 2010 жылы ақ аюды "қатерлі" деп санағанда, климаттың өзгеруі жойылу қаупін бағалаудың бір бөлігіне айналды, соның салдарынан дау туды. 2022 жылы 6 дюймдік гүлдейтін Tiehm қара бидайы жойылу қаупі бар түрлер тізіміне енгізіліп, Невададағы 910 акрлық федералды жерлерде маңызды тіршілік ортасын қорғауға ие болды. Бұл тізімге енгізу келіспеушіліктерге себеп болды, өйткені литийді өндіру (күн энергиясын аккумуляторларда сақтау үшін маңызды) сол аймақта жүргізіліп жатқан. 2023 жылы, қарақұйрық тұқымдасының ең үлкен және ең қатыгез өкілі – қасқыр Аляскадан тыс жерлерде тіршілік ету ортасының қауіпті екеніне байланысты "қатерлі" деп жарияланды. Бұл тізімге енгізуге қарсылар климаттың өзгеруінің "температураның көтерілуіне және қардың азаюына" себеп болғанын, бұл Каскад таулары мен Роки тауларындағы қалған популяциялар үшін қар үңгірлерін салуды қиындататынын айтты. Түрді екі жолмен тізімге алуға болады. АҚШ-тың Балық және жабайы табиғат қызметі (FWS) немесе NOAA Балық шаруашылығы (Ұлттық теңіз балық шаруашылығы қызметі деп те аталады) өз кандидаттарын бағалау бағдарламасы арқылы түрді тікелей тізімге енгізе алады немесе жеке тұлға немесе ұйым FWS немесе NMFS-тен түрді тізімге алуды сұрай алады. Заң бойынша "түр" – бұл нақты таксономиялық түр, кіші түр немесе омыртқалы жануарлар жағдайында "ерекше популяциялық сегмент" болуы мүмкін. Екі түрдің де процедуралары бірдей, бірақ жеке тұлға/ұйымның өтініші бойынша 90 күндік тексеру кезеңі қарастырылады. Тізімге енгізу процесінде экономикалық факторлар ескерілмейді, бірақ "тек ең жақсы ғылыми және коммерциялық деректерге негізделуі тиіс". 1982 жылғы ESA-ға енгізілген түзетуде "тек" деген сөз түрдің биологиялық жағдайынан басқа ешқандай факторды ескермеу үшін қосылды. Конгресс Президент Рональд Рейганның 12291-нұсқалы жарлығын қабылдамады, ол үкіметтік агенттіктердің барлық әрекеттерінің экономикалық талдауын талап етті. Палата комитетінің мәлімдемесінде "экономикалық факторлар түрдің жағдайына қатысты шешімдерге қатысы жоқ" делінген. 1978 жылғы түзетудегі жағдай керісінше болды, онда Конгресс маңызды тіршілік ортасын белгілеу ережесіне "экономикалық әсерін ескере отырып" деген сөздерді қосты. 1978 жылғы түзету тізімге енгізу процедурасын маңызды тіршілік ортасын белгілеумен және экономикалық факторлармен байланыстырды, бұл жаңа тізімдерді толығымен тоқтатты, шамамен 2000 түрді қараудан шығарды.

In 1978, a small species of fish in the southeastern USA was listed as endangered. A conflict arose because a dam was already under construction within its native range and was scientifically deemed as damaging to its necessary habitat. What came to be known as the snail darter controversy gained national attention. A U. S. Supreme Court ruling prohibited dam completion, which was then overridden when Congress exempted the Tellico Dam from provisions of the ESA. Subsequently, more populations of the species were discovered in rivers other than the Little Tennessee River where the dam was constructed, and in 2022 the species was removed from the federal endangered list. Nonetheless, the fact that the Endangered Species Act effectively halted major construction underway in behalf of a small species of fish put an end to the wide political support that had accompanied passage of the Act. By the early 1990s, the captive breeding effort was successful enough to begin returning some of the progeny to the wild—including the Grand Canyon from which this carrion feeding bird had been missing for at least several centuries. In 2001 the first wild nesting was recorded in the Grand Canyon. As of 2022, the species had a wild population of 350 individuals and a captive population of 214. In 1987 an extirpated eastern relative of the gray wolf was reintroduced into North Carolina following more than a decade of captive breeding. Controversy accelerated when the state wildlife agency liberalized hunting regulations for coyotes. Because the endangered red wolf resembles its coyote relative far more than the larger gray wolf does, the number of mistaken shootings of the endangered species began to seriously impact the population. As well, detractors of red wolf protection pointed to the genetic deterioration of later generations of red wolves in the wild, as they easily interbreed with coyotes. Preventing human destruction of habitat did not, however, result in species recovery. Natural immigration of a bigger and more aggressive owl species (the barred owl) that was formerly native only to the eastern states became a major cause of continuing population decline of the spotted owl. Another ESA controversy that erupted in the 1990s entailed the gray wolf (listed as endangered in the Lower 48 states in 1974) and the Mexican wolf (listed as endangered in 1976), when each type was reintroduced into core areas of its former native range in the 1990s. Because wolves are so wide ranging and can be expected to occasionally prey upon livestock that ranchers legally graze on federal (even wilderness) lands, announcements of intents to restore these predators to particular federal lands in the Rocky Mountain states generated conflicting views at the outset. Ever after, state authority to manage roaming wolves (and authorize takings and hunts) has been controversial, as well. Climate change became an element of extinction risk assessment and thus controversy when the polar bear was listed as "threatened" in 2010. In 2022, a 6 inch flowering plant, Tiehm's buckwheat, was listed as endangered and accorded critical habitat protection on 910 acres of federal lands in Nevada. The listing was controversial because mining for lithium (crucial for solar power battery storage) was already underway in the area. In 2023, the largest and fiercest member of the weasel family, the wolverine, was listed as threatened for habitat outside of Alaska. The listing was controversial because climate change was invoked as a primary cause of the "rising temperatures and declining snowpack" making successful snow cave denning difficult for the remaining populations in the Cascade Range and Rocky Mountains. A species can be listed in two ways. The United States Fish and Wildlife Service (FWS) or NOAA Fisheries (also called the National Marine Fisheries Service) can directly list a species through its candidate assessment program, or an individual or organizational petition may request that the FWS or NMFS list a species. A "species" under the act can be a true taxonomic species, a subspecies, or in the case of vertebrates, a "distinct population segment." The procedures are the same for both types except with the person/organization petition, there is a 90 day screening period. During the listing process, economic factors cannot be considered, but must be " based solely on the best scientific and commercial data available." The 1982 amendment to the ESA added the word "solely" to prevent any consideration other than the biological status of the species. Congress rejected President Ronald Reagan's Executive Order 12291 which required economic analysis of all government agency actions. The House committee's statement was "that economic considerations have no relevance to determinations regarding the status of species." The very opposite result happened with the 1978 amendment where Congress added the words " taking into consideration the economic impact " in the provision on critical habitat designation. The 1978 amendment linked the listing procedure with critical habitat designation and economic considerations, which almost completely halted new listings, with almost 2,000 species being withdrawn from consideration.

Жария ету, ескертулер және сот арқылы қарау

Қоғамдық хабарлама газеттердегі заңды хабарламалар арқылы жарияланады және түрдің таралған аймағындағы мемлекеттік және округтік органдарға жіберіледі. Шетелдік мемлекеттерге де түрді тізімге енгізу туралы хабарлама жолдануы мүмкін. Жарияланғаннан бастап 45 күн ішінде кез келген адам тыңдау өткізуді сұраса, міндетті түрде ашық тыңдау ұйымдастырылады. "Хабарлама беру және пікір білдіру талабының мақсаты – ереже жасау процесіне қоғамның мағыналы қатысуын қамтамасыз ету", – делінген Айдахо фермерлік бюросы федерациясының Баббитке қарсы ісі бойынша Тоғызыншы апелляциялық сотының шешімінде.

6-бөлім: Құрып бара жатқан түрлердің мемлекеттік тізімдері

Құрып бара жатқан түрлер туралы заңның 6-тарауы мемлекеттік жануарлар дүниесі агенттіктері арқылы қауіп төндіретін және құрып бара жатқан түрлерді басқару бағдарламаларын әзірлеуге қаржы бөлді. Содан кейін, әр штат өзінің шегіндегі құрып бара жатқан және қауіп төндіретін түрлердің тізімін жасады. Бұл штаттық тізімдерге көбінесе белгілі бір штатта құрып бара жатқан немесе қауіп төндіретін, бірақ барлық штаттарда емес, демек ұлттық құрып бара жатқан және қауіп төндіретін түрлер тізіміне енбеген түрлер кіреді. Мысалы, Флорида, Миннесота және Мэн штаттары.

Шолу

Құрып бара жатқан түрлер туралы заңның 7-бабы құрып бара жатқан немесе қауіп төндіретін түрлерді сақтау үшін федералдық агенттіктердің ынтымақтастығын талап етеді. 7-баптың (а)(1) тармағы Ішкі істер министріне және барлық федералдық агенттіктерге мұндай түрлерді сақтау үшін өздерінің өкілеттіктерін алдын ала пайдалануды жүктемелі етеді. Бұл талап көбінесе «міндетті талап» деп аталады. Заңның 7(а)(2) бабы федералдық агенттіктерге өз әрекеттері тізімделген түрлерге қауіп төндірмеуін немесе маңызды мекендеу ортасын кері өзгертуге әкеп соқпауын қамтамасыз етуді талап етеді. Федералдық агенттіктер («іс-қимыл агенттіктер») тізімделген түрлерге әсер ете алатын кез келген әрекет жасамас бұрын Ішкі істер министрімен консультация жүргізуі керек. 7(а)(2) бабы көбінесе консультация процесі деп аталады. Заңды басқаратын екі агенттік – Ұлттық теңіз балық шаруашылығы қызметі (NMFS) және АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі (FWS). Бұл екі агенттік жиі «қызметтер» деп аталады және консультация процесін жетекшілік етеді. FWS құрлықтағы, тұщы су және катадромалық түрлерді қалпына келтіруге жауапты. NMFS теңіз түрлеріне және анадромалық балықтарға жауапты. NMFS 165 құрып кету қаупі төнген және қауіп төндіретін теңіз түрін, оның ішінде 66 шетелдік түрді қалпына келтіруді басқарады. 2020 жылғы қаңтар айтының мәліметі бойынша, «қызметтер» бүкіл әлем бойынша 2273 түрді құрып бара жатқан немесе қауіп төндіретін деп тізімдеді. Олардың 1662 түрі АҚШ-та кездеседі.

7 бөлім (а) (1)

7-тараудың а) тармағы федералдық агенттіктерге FWS және NMFS-пен бірлесіп, құрып бара жатқан және қауіп төнген түрлерді сақтау жұмыстарын үйлестіруді талап етеді. Федералдық агенттіктер өз қызметтерін жоспарлау кезінде құрып бара жатқан немесе қауіп төндіретін түрлерге тигізетін әсерді ескеруі керек. 7(a)(1) процесінің мысалы – Миссисипи өзенінің төменгі ағысының басқарылуы. 2000 жылдардың басынан бері АҚШ Армиясының инженерлік корпусының бір бөлімі FWS және штаттармен бірлесіп, құрып бара жатқан түрлер мен экожүйелерді басқару мәселелерін шешуде. Аймақтағы Қоршаған ортаны қорғау туралы заңға сәйкес тізімделген түрлерге ең кішкентай шағала (Sterna antillarum), ақшыл осетр (Scaphirhynchus albus) және майлы қабықша (potamilus capax) жатады. Осы 7(a)(1) сақтау жоспарының мақсаты – Корпусқа өзінің азаматтық жұмыстарына қатысты міндеттерін орындауға мүмкіндік бере отырып, тізімделген түрлерді қорғау. Жоспардың бір бөлігі ретінде Корпус осы түрлерге пайда әкелетін жобаларды іске асырады. Сондай-ақ, жобаларды жобалау кезінде түрлердің экологиясын ескереді. Миссисипи өзенінің төменгі ағысындағы тізімделген үш түрдің саны жоспар қабылданғаннан бері артқан.

7 бөлім ((а) ((2))

Егер іс-қимыл агенттігі жобалық аумақта Қоршаған ортаны қорғау туралы заңда тізілген түрлер болуы мүмкін деп ойлайтын себептер болса, ол Қызметтермен кеңесуге міндетті. Агенттік бұл іс-қимыл түрлерге әсер етуі мүмкін деп есептесе де кеңесуге міндетті. Бұл талап, 7(а)(2) тармағында белгіленген, және көбінесе кеңесу рәсімі деп аталады.

Бейресми консультация кезеңі

Консультация әдетте жоба жоспарлаудың бастапқы кезеңдеріндегі іс-қимыл агенттігінің сұрауы бойынша бейресми түрде басталады. Талқылауға ұсынылып отырған іс-қимыл аумағындағы тізімделген түрлер және осы іс-қимылдың оларға тигізуі мүмкін әсерлер кіреді. Егер екі агенттік де ұсынылған іс-қимыл түрлерге әсер етпейтініне келіссе, жоба алға жылжиды. Дегенмен, егер агенттіктің іс-қимылы тізімделген түрлерге әсер етуі мүмкін болса, агенттік биологиялық бағалау дайындауға міндетті.

Биологиялық бағалау

Биологиялық бағалау – іс-қимыл агенттігі дайындайтын құжат. Онда жобаның әсері, әсіресе тізімделген түрлерге тигізетін әсері баяндалады. Егер тізімделген түрлер немесе маңызды тіршілік ортасы болуы мүмкін болса, іс-қимыл агенттігі биологиялық бағалауды аяқтауы міндетті. Тек ұсынылып отырған түрлер немесе маңызды тіршілік ортасы ғана болса, бағалау оңайлатылған тәртіпте жүргізіледі. Бағалаудың бір бөлігі ретінде іс-қимыл агенттігі қорғалатын түрлердің бар-жоғын анықтау үшін учаскелік тексерулер жүргізеді. Бағалауға сондай-ақ аталған іс-қимылдың мұндай түрлерге тигізетін ықтимал әсері де кіреді. Бағалауда іс-қимыл аймағындағы барлық тізімделген және ұсынылып отырған түрлер қарастырылуы тиіс, әсерге ұшырауы мүмкін түрлер ғана емес. Биологиялық бағалауға сондай-ақ сақтау шаралары да кіруі мүмкін. Сақтау шаралары – агенттіктің тізімделген түрлердің қалпына келуіне көмектесу үшін қабылдайтын шаралары. Бұл шаралар жобаның жобалық аймақтағы түрлерге тигізетін әсерін азайтуға да септігін тигізеді. Биологиялық бағалау үш қорытындыға әкелуі мүмкін: «әсер жоқ», «жағымсыз әсер тигізбеуі мүмкін» немесе «жағымсыз әсер тигізуі мүмкін» тізімделген немесе ұсынылып отырған түрлерге. Егер ұсынылған іс-қимыл тізімделген түрлерге немесе белгіленген маңызды тіршілік ортасына әсер етпейді деп анықталса, іс-қимыл агенттігі «әсер жоқ» деген қорытындыға келуі мүмкін. Ұсынылған іс-қимыл маңызды емес немесе пайдалы болса, іс-қимыл агенттігі «жағымсыз әсер тигізбеуі мүмкін» деген шешімге келуі мүмкін. Тиісті органдар биологиялық бағалауды қарап, агенттіктің қорытындысымен келіседі немесе келіспейді. Егер тиісті органдар жобаның ықтимал әсері жойылған деп келіссе, олар жазбаша келісім береді. Келісім хатында бейресми консультациялар барысында келісілген өзгерістер көрсетілуі тиіс. Егер келісімге қол жеткізілмесе, тиісті органдар іс-қимыл агенттігіне ресми консультацияларды бастауға кеңес береді. Егер тиісті органдар немесе іс-қимыл агенттігі іс-қимылдың қорғалатын түрлерге «жағымсыз әсер тигізуі мүмкін» деп тапса, бұл ресми консультацияларды бастауға негіз болады.

Ресми консультация

Ресми консультация барысында қызметтер жобаның тізімделген түрлерге тигізетін әсерін анықтайды. Атап айтқанда, олар жобаның тізімделген түрлердің жалғасуын қауіпке тікелей ұшыратуы немесе түрлердің белгіленген маңызды тіршілік ортасын жоюы/керісінше өзгертуі мүмкін екенін қарастырады. "Қауіпке тікелей ұшырату" термині ЕҚҚЖ-да нақты анықталмаған, бірақ қызметтер оны реттемелерде "бір әрекет түрдің жабайы табиғатта тіршілік етуі мен қалпына келу мүмкіндігін айтарлықтай төмендетуі мүмкін" деп анықтаған. Яғни, егер бір әрекет тек қалпына келу мүмкіндігін ғана азайтатын болса, бірақ тіршілік ету мүмкіндігіне әсер етпесе, онда қауіпке тікелей ұшырату стандарты орындалмайды. Қауіпке тікелей ұшырату ықтималдығын бағалау үшін қызметтер түрдің биологиялық және экологиялық ерекшеліктерін қарастырады. Бұған түрдің популяциялық динамикасы (популяцияның мөлшері, өзгеруі және тұрақтылығы), өмірлік циклдық қасиеттері, маңызды тіршілік ортасы және ұсынылып отырған әрекет оның маңызды тіршілік ортасын қалай өзгерте алатыны жатады. Олар сондай-ақ түрдің таралған аймағының шектеулілігін және түрді тізімге енгізуге себеп болған қауіптер тізімге енгізілгеннен кейін жақсарған ба, нашарлаған ба деген мәселені де қарастырады. Қызметтер жағымсыз өзгерісті "тізімделген түрдің тіршілік етуі мен қалпына келу ықтималдығын төмендетуге әкелетін маңызды тіршілік ортасының азаюы" деп анықтады. Бұл азаю тікелей немесе жанама болуы мүмкін. Жағымсыз өзгерістердің ықтималдығын бағалау үшін биологтар алдымен ұсынылған әрекеттің ауқымын тексереді. Бұл әрекеттің ықпалына түсуі мүмкін аумақты анықтауды және әрекеттің түрлерге немесе белгіленген маңызды тіршілік ортасына жақындығын қарастыруды қамтиды. Сондай-ақ, түрдің немесе оның тіршілік ортасының қаншалықты бұзылатынының ұзақтығы мен жиілігі де бағаланады. Ресми консультация 90 күнге дейін созылуы мүмкін. Осы мерзімнен кейін қызметтер биологиялық пікір береді. Биологиялық пікір жобаның тізімделген және ұсынылып отырған түрлерге тигізетін әсері туралы қорытындыларды қамтиды. Қызметтер биологиялық пікірді ресми консультация аяқталғаннан кейін 45 күн ішінде дайындауы тиіс. Дегенмен, егер оларға шешім қабылдау үшін қосымша ақпарат қажет болса, қызметтер бұл мерзімді ұзарта алады. Әрекетті жүзеге асырушы агенттілік осы ұзартуға келісуі керек.

During formal consultation, the Services establish the project's effects on listed species. Specifically, they address whether the project will jeopardize the continued existence of any listed species or destroy/adversely modify species’ designated critical habitat. "Jeopardy" is not defined in the ESA, but the Services have defined it in regulation to mean "when an action is likely to appreciably reduce a species’ likelihood of survival and recovery in the wild." In other words, if an action merely reduces the likelihood of recovery but not survival then the standard of jeopardy is not met. To assess the likelihood of jeopardy, the Services will review the species’ biological and ecological traits. These could include the species’ population dynamics (population size, variability and stability), life history traits, critical habitat, and how any proposed action might alter its critical habitat. They also consider how limited the species’ range is and whether the threats that led to species listing have improved or worsened since listing. The Services have defined adverse modification as "a diminishment of critical habitat that leads to a lower likelihood of survival and recovery for a listed species." The diminishment may be direct or indirect. To assess the likelihood of adverse modification, biologists will first verify the scope of the proposed action. This includes identifying the area likely to be affected and considering the proximity of the action to species or designated critical habitat. The duration and frequency of any disturbance to the species or its habitat is also assessed. A formal consultation may last up to 90 days. After this time the Services will issue a biological opinion. The biological opinion contains findings related to the project's effects on listed and proposed species. The Services must complete the biological opinion within 45 days of the conclusion of formal consultation. However, the Services may extend this timeline if they require more information to make a determination. The action agency must agree to the extension.

Қауіпсіздікті немесе қолайсыз өзгерістерді анықтау

Қызметтер ұсынылған әрекет тізімделген немесе ұсынылған түрлерге немесе олардың белгіленген маңызды мекендеу ортасына ешқандай зиян келтірмейтін болса, "қауіпсіз немесе зиянды өзгеріс жоқ" деген қорытынды шығара алады. Балама ретінде, Қызмет ұсынылған әрекет тізімделген немесе ұсынылған түрлерге немесе олардың маңызды мекендеу ортасына зиян келтіруі мүмкін екенін, бірақ қауіп немесе зиянды өзгеріс деңгейіне жетпейтінін анықтауы мүмкін. Бұл жағдайда Қызметтер кездейсоқ залал туралы мәлімдеме дайындайды. Көптеген жағдайларда, Қоршаған ортаны қорғау туралы заң тізімделген түрлерді "залал етуге" тыйым салады. Залал ету тізімделген түрлерге зиян келтіру, өлтіру немесе мазалауды қамтиды. Дегенмен, Қоршаған ортаны қорғау туралы заң, әрекеттің тікелей мақсаты болмайтын, заңды қызметтен туындайтын "кездейсоқ" залалға рұқсат береді. Кездейсоқ залал туралы мәлімдеме Қызметтер мен әрекетті жүзеге асырушы агенттік арасында келісіледі. Мәлімдемеде ұсынылған әрекеттен туындауы күтілетін залалдың мөлшері сипатталуы керек. Сондай-ақ, ол залалды азайту үшін "ақылға қонымды және сақтық шаралар" қамтиды. Кездейсоқ залал түрлерге қауіп төндіре алмайды немесе олардың жойылуына әкеле алмайды.

Тұрғын үйді қорғау жоспарлары

10-бөлім қорғалатын түрлерге тікелей зиян келтірмесе де, оларға әсер етуі мүмкін іс-әрекеттерге рұқсат беруі мүмкін. Мұндай іс-әрекеттердің бірі – осы түрлердің мекендейтін жерінде жүргізілетін құрылыс. Тізімге енгізілген түрлердің өмір сүру ортасының жартысынан астамы федералдық емес меншікте орналасқан. 10-бапқа сәйкес, әсер еткен тараптар кездейсоқ алуға рұқсат алуға (ITP) өтініш бере алады. ITP-ге өтініш беру үшін мекендеу ортасын қорғау жоспары (HCP) қажет. HCP жоспарлары іс-әрекеттің зиянын барынша азайту және жою мақсатында жасалуы тиіс. HCP жоспарлары тізімге енгізілген және енгізілмеген түрлерді қорғау үшін құрылуы мүмкін. Тізімге енгізілмеген түрлерге, тізімге енгізу ұсынылған түрлер де жатады. Жүздеген HCP жоспарлары жасалған. Дегенмен, HCP бағдарламасының тиімділігі әлі толық анықталған жоқ. Егер іс-әрекеттер қорғалатын түрге кездейсоқ зиян келтіруі мүмкін болса, кездейсоқ алуға рұқсат берілуі мүмкін. Өтініш беруші мекендеу ортасын қорғау жоспарын (HCP) қоса ұсынады. Егер агенттік (FWS немесе NMFS) мақұлдаса, кездейсоқ алуға рұқсат (ITP) беріледі. Рұқсат бойынша белгілі бір мөлшерде түрлерді "алуға" рұқсат етіледі. Агенттіктер HCP жоспарлары үшін "көзге түспеу" саясатын ұстанады. ITP берілгеннен кейін, агенттіктер өтініш берушілерден қосымша қаражат жұмсауды, қосымша жерді бөлуді немесе артық төлеуді талап ете алмайды. Рұқсатты алу үшін өтініш беруші HCP жоспарының барлық талаптарын орындауы тиіс. Рұқсатты федералдық агенттік жеке тұлғаға беруі себепті, бұл федералдық әрекет болып саналады. Ұлттық қоршаған ортаны сақтау заңы (NEPA) және Әкімшілік рәсімдер заңы (APA) сияқты басқа да федералдық заңдар қолданылады. Рұқсат беру туралы хабарлама Федералдық тіркелімде жариялануы керек және 30-90 күнге созылатын қоғамдық пікір алмасу кезеңі ұйымдастырылуы тиіс.

Қауіпсіз порт келісімдері

"Қауіпсіз бейім" келісімшарты (SHA) ҚБЖ-ға (Қорғау жоспары келісімшарты) ұқсас. Бұл жеке меншік жер иесі мен Мемлекеттік қызметтер арасында ерікті түрде жасалады. Жер иесі мүлікті тізімделген немесе ұсынылған түрдің пайдасына өзгертуге келіседі. Қарсылығында, Мемлекеттік қызметтер болашақтағы "зияндарға" Өмір сүруді жақсарту рұқсаты арқылы жол береді. Жер иесі "Қауіпсіз бейім" келісімшарты немесе ҚБЖ-ға ие болуы мүмкін, немесе екеуі де болуы мүмкін. Бұл саясатты Клинтон әкімшілігі әзірлеген. ҚБЖ-дан айырмашылығы, ҚБК-ның қамтылған шаралары түрлерді қорғауға бағытталған. Саясат §1539(a)(1)(A) тармағындағы "өмір сүруді жақсарту" ережелеріне негізделген. "Қауіпсіз бейім" келісімдері APA-ның (Әкімшілік рәсімдер туралы заң) қоғамдық пікірлер ережелеріне бағынады.

Сақтау келісімдері бойынша кепілдіктер

ДСК және ТҚҚ тізімделген түрлерге қолданылады. Егер қандай да бір іс-әрекет ұсынылған немесе кандидат түрге зиян келтіруі мүмкін болса, тараптар кепілдіктермен кандидат түрлерді сақтау туралы келісімдер (CCAA) жасасуға болады. Тараптар түрді тізімге енгізуді болдырмау үшін қорғау шараларын қабылданатынын көрсетуі керек. Егер CCAA мақұлданса және түр кейіннен тізімге енгізілсе, CCAA-ға ие тарап §1539(a)(1)(A) тармағы бойынша автоматты түрде "өмір сүру мүмкіндігін арттыру" рұқсатын алады. CCAA-ға APA-ның қоғамдық талқылау ережелері қолданылады.

Эксперименттік популяциялар

Эксперименттік популяциялар – жаңа аумаққа қасақана қоныстандырылған тізімделген түрлер. Олар географиялық тұрғыдан сол түрдің өзге популяцияларынан бөлек болуы керек. Эксперименттік популяциялар "маңызды" немесе "маңызды емес" деп белгіленеді. "Маңызды" популяциялар – олардың жоғалуы жабайы табиғаттағы түрдің тірі қалу мүмкіндігін едәуір төмендетіп жіберетін популяциялар. "Маңызды емес" популяциялар – қалған барлық популяциялар. Тізімделген түрлердің маңызды емес эксперименттік популяциялары көбінесе жабайыдағы популяцияларға қарағанда аз қорғалады.

Жазалар

Заңның бұзушылықтарының түрлі деңгейлері бар. Ең ауыр қылмыстар – адам саудасы және қорғалатын түрлерді кез келген түрде "алу" (оның ішінде зиян келтіру, жарақаттау немесе өлтіру). Мұндай бұзушылықтар үшін ең жоғары айыппұл 50 000 долларға дейін немесе бір жылға бас бостандығынан айыру, немесе екеуі де болуы мүмкін, сондай-ақ әрбір бұзушылық үшін 25 000 долларға дейін азаматтық жазалар салынды. Бұзушылықтардың тізімі мен нақты айыппұлдар туралы ақпарат Ұлттық мұхиттар және атмосфера басқармасының веб-сайтында қолжетімді. Осы заңның бір тармағында, егер дәлелдер басым болса және әрекет өзін-өзі қорғау мақсатында жасалған болса, жаза салынбайды. Заң, сонымен қатар, шаруашылық және мал шаруашылығы қызметтері кезінде тізімдегі түрлерді кездейсоқ өлтіргені үшін қылмыстық жазаны жояды. Айыппұл салу немесе бас бостандығынан айырудан басқа, федералды агенттік берген, балық, жануарлар дүниесі немесе өсімдіктерді импорттауға немесе экспорттауға рұқсат беретін лицензия, рұқсат немесе басқа да келісім алынып қойылуы, тоқтатылуы немесе өзгертілуі мүмкін. Қоршаған ортаны қорғау туралы заңды бұзған адамға берілген федералды аңшылық немесе балық аулау рұқсаттары бір жылға дейін күшін жоюға немесе тоқтатылуы мүмкін.

ЕҚҚС-ны бұзу арқылы алынған ақшаны пайдалану

Егер ол жергілікті, штаттық немесе федералдық қызметкер болмаса және оның қызметтік міндеттерін орындау барысында болмаса, қылмыскерді ұстауға, сотталуына немесе лицензиясының жойылуына әкеп соққан ақпарат берген кез келген адамға сыйақы төленеді. Министр сондай-ақ қылмыскердің құқық бұзушылығына дейін балықтарға, жабайы жануарларға, орман шаруашылығына немесе өсімдіктерге күтім жасауға кеткен орынды және қажетті шығындарды өтеуге құқылы. Егер қалдық 500 000 доллардан асып кетсе, Қаржы министрі артық соманы жойылу қаупі бар түрлерді сақтау жөніндегі серіктестік қорына аударуға міндетті.