АҚШ-тың қоршаған ортаны қорғау саясаты

Кіріспе

АҚШ-тың экологиялық саясаты

АҚШ-тың экологиялық заңдары адам денсаулығын қорғау және АҚШ-тың табиғи ортасын жақсартуға бағытталған құқықтық нормалар жиынтығын қамтиды. Қорғау, күшіне енгізу және артық реттеу мәселелері бойынша ішкі және халықаралық деңгейде сынға ұшырағанына қарамастан, ел экологиялық құқық саласындағы сарапшылық және тәжірибелі білімнің маңызды орталығы болып табылады.

Тарих

АҚШ-тағы экологиялық құқық тарихы ортақ құқық доктриналарының бастапқы қадамдарына, мысалы, зияндылық туралы заңға және мемлекеттік сенім доктринасына дейін жетеді. Алғашқы экологиялық заң – 1899 жылғы Өзендер мен портерлер туралы заң, бірақ оны көбінесе Таза су туралы заң (CWA) алмастырды. Дегенмен, қазіргі кездегі маңызды экологиялық заңдардың көпшілігі, жоғарыда аталған федералдық заңдар сияқты, 1960 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басы аралығында қабылданды. Осы заңдар қабылдауға дейін, көптеген федералдық экологиялық заңдар осылай толық болған жоқ. 1962 жылы Рейчел Карсонның «Көктемнің үнсіздігі» атты кітабы АҚШ-та экологиялық қозғалыстың басталуына септі тіршілік берген деп жиі айтылады. Кітапта пестицидтердің, әсіресе ДДТ-нің құстар мен басқа да жануарларға тигізетін әсері жазылған. 1960 жылдардағы ең ауқымды экологиялық апаттардың бірі – 1969 жылғы Санта-Барбарадағы мұнай төгілуі болды, ол Конгресс бірнеше маңызды экологиялық заңдарды қарастырып жатқан кезде халық арасында үлкен наразылық тудырды. (АҚШ-тағы экологиялық қозғалыстарды қараңыз.) Ірі федералдық экологиялық заңдар қабылдауға дейін, 1965 жылы екінші апелляциялық сот шешімімен қарастырылған «Scenic Hudson Preservation Conference v. Federal Power Commission» ісі, ең алғашқы экологиялық істердің бірі ретінде кеңінен танылды. Бұл іс Нью-Йорк штатындағы Сторм Кинг тауына электр стансасының құрылысын тоқтатуға көмектесті. Бұл іс экологиялық сот ісіне бастапқы қадам болды және экологиялық талаптарды қоюға құқық беру туралы заңдық доктринаны құруға көмектесті деп есептеледі. «Scenic Hudson» ісі Ұлттық экологиялық саясат туралы заңның (NEPA) қабылдануына және Табиғи ресурстарды қорғау кеңесі сияқты экологиялық ұйымдардың құрылуына да ықпал етті.

Заңдық көздер

Құрама Штаттар заңдарының барлық деңгейлері қоршаған ортаға қатысты мәселелерді қамтиды. Конгресс бірнеше маңызды экологиялық реттеу жүйелерін қабылдады, бірақ көптеген басқа федералды заңдар да олармен бірдей маңызды, әйтсе де, көлемділігі жағынан кем. Сонымен қатар, елу штаттың заң шығарушы органдары да сансыз көп ұқсас заңдар жиынтығын қабылдады. Бұл штаттық және федералдық жүйелер әкімшілік реттеудің көптеген қабаттарымен толыққанды. АҚШ сот жүйесі заң шығару актілерін ғана емес, сонымен қатар қоршаған орта мәселелерімен айналысатын көптеген мекемелердің әкімшілік шешімдерін де қарастырады. Заңдар мен ережелер тоқтаған жерде, жалпы құқық басталады.

Федералды реттеу

Өздері басқаратын федералды заңдарға сәйкес, АҚШ-тың федералды агенттіктері Конгресс қабылдаған кең ауқымды бағдарламаларды толықтыратын Федералды ережелер кодексінде ережелер жариялайды. Олардың арасындағы ең маңыздысы – Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің (EPA) ережелерін қамтитын Федералды ережелер кодексінің 40-тарауы. CFR-дің басқа да маңызды бөлімдері: 10-тарау (энергия), 18-тарау (қуатты және су ресурстарын сақтау), 21-тарау (азық-түлік және дәрі-дәрмектер), 33-тарау (теңізге шығатын сулар), 36-тарау (саябақтар, ормандар және мемлекеттік мүлік), 43-тарау (мемлекеттік жерлер: ішкі істер) және 50-тарау (жабайы табиғат және балықтар).

Сот шешімдері

Федералды және штаттық сот жүйелері АҚШ-тағы қоршаған ортаны қорғау заңдарын дамытуда маңызды рөл атқарды, көптеген жағдайларда федералды экологиялық заңдардың қолданылуына қатысты маңызды дауларды қоршаған орта мүдделерінің пайдасына шешті. Жоғарғы соттың "Калверт-Клифс үйлестіру комитеті мен АҚШ Атом энергиясы жөніндегі комиссиясы" (НЕПА-ның процедуралық талаптарын кеңінен түсіндірген), "Теннесси аңғарының басқармасы мен Хилл" (Қорғалатын түрлер туралы заңды кеңінен түсіндірген) және, соңғы кезде, "Массачусетс пен ЭПА" (ЭПА-ны Таза ауа туралы заң бойынша парниктік газдарды реттеу мәселесін қайта қарауға міндеттеген) сияқты істердегі шешімдері, аталған істердің нақты мән-жайларынан тысқары саяси әсерге ие болды.

Жалпы құқық

Жалпы құқық бұзушылық туралы заң – реттелмеген қызметтен туындаған экологиялық дауларды шешудің маңызды құралы. Қазіргі заманғы экологиялық реттеу кеңінен таралуына дейін, зиян келтіру (жалпыға ортақ немесе жеке), заңсыз кіру, немқұрайлылық және қатаң жауапкершілік принциптері залалды анықтап, бүгінде ластану деп есептелетін және реттеуші режимдермен реттелетін әрекеттерге жауапкершілікті жүктеді. Бұл принциптер әлі де маңыздылығын жойған жоқ, және соңғы кезде жалпы климаттың өзгеруінің салдары үшін жауапкершілік тануға тырысатын талапкерлер тарапынан қолданылуда. Жалпы құқық американдық су құқығында да маңызды рөл атқарады, оның ішінде жағалау құқықтары және алдын ала иелену принциптеріне сүйенеді.

Әкімшілік

Америка Құрама Штаттарында қоршаған ортаны қорғау заңдарын басқару жауапкершілігі көптеген федералды және штаттық агенттіктерге бөлінген, олардың міндеттері әртүрлі, кейде бір-бірімен толысады және тіпті қайшы келеді. EPA – ең танымал федералды агенттік, ол елдің көптеген ұлттық ауа, су, қалдықтар және қауіпті заттар бағдарламаларын басқарады. Басқа федералды агенттіктер, мысалы, АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі мен Ұлттық саябақтар қызметі, көбінесе табиғатты сақтау миссиясын жүзеге асырады, ал АҚШ Орман қызметі және Жерді басқару бюросы сияқтылары табиғи ресурстарды пайдалануға көбірек назар аударады. Федералды агенттіктер федералдық юрисдикция шегінде жұмыс істейді. Мысалы, EPA-ның Таза су туралы заң бойынша юрисдикциясы «АҚШ суларымен» шектеледі. Көптеген жағдайларда федералды заңдар штаттарға қатаң реттеулер енгізуге және федералдық міндеттердің бір бөлігін федералдық бақылаудан штаттық бақылауға беруге мүмкіндік береді. Сондықтан АҚШ штаттарының үкіметтері экологиялық агенттіктерді міндетті түрде қамтиды, олар штаттық полициялық өкілеттіктер немесе федералды заң бойынша делегацияланған штаттық заңды басқарады. Штаттық экологиялық заңдардың федералды заңға негізделгені немесе одан алшақтығы әртүрлі юрисдикцияларда әртүрлі болады. Демек, федералдық емес сулы-батпақты жерлерді толтыруға рұқсат алу үшін бір штаттық агенттіктің рұқсаты қажет болса, ірі және күрделі жобалар – мысалы, көмірмен жұмыс істейтін электр станциясын салу – көптеген федералды және штаттық агенттіктердің келісімін қажет етеді. Экологиялық агенттіктер көбінесе жеке орындау кеңселерді қамтиды, олардың міндеттеріне рұқсат етілген қызметтерді бақылау, сәйкестік тексерулерін жүргізу, айыптар салу және құқық бұзушылықты қудалау (бұзушылықтың сипатына қарай азаматтық немесе қылмыстық) кіреді. EPA-ның Құқықтық қорғау және сәйкестікті қамтамасыз ету кеңсесі – осындай агенттіктердің бірі. Басқалары, мысалы, АҚШ саябақ полициясы, дәстүрлі құқық қорғау қызметін жүзеге асырады. Экологиялық құқық бұзушылықтар бойынша сот ісін жүргізуді көбінесе агенттіктердің өзі әкімшілік құқық нормаларына сәйкес жүзеге асырады. Кейбір жағдайларда шағымдар ішкі деңгейде қаралады (мысалы, EPA-ның Экологиялық шағымдар жөніндегі кеңесі). Әдетте, агенттіктің соңғы шешімдеріне тиісті сотқа шағымдануға болады. Америка Құрама Штаттарында экологиялық заң кеңінен тараған сайын, оны орындаудың тағы бір түрі пайда болуда. Экономикалық санкциялар мен ынталандырулар – құқық қорғау техникасының келесі толқыны. Алайда, басқа зерттеушілер экологиялық реттеуді орындаудың ең жақсы жолы – қоршаған ортаға оң әсер ететін, бірақ қоршаған ортаға зиян келтірмейтін заңдарды орындау деп санайды. Кейбір зерттеушілер бұл екі партияның қолдауымен экологиялық көрсеткіштердің жақсаруына әкелетінін анықтады.

In the United States, responsibilities for the administration of environmental laws are divided between numerous federal and state agencies with varying, overlapping, and sometimes conflicting missions. EPA is the most well known federal agency, with jurisdiction over many of the country's national air, water and waste and hazardous substance programs. Other federal agencies, such as the U. S. Fish and Wildlife Service and National Park Service pursue primarily conservation missions, while still others, such as the United States Forest Service and the Bureau of Land Management, tend to focus more on beneficial use of natural resources. Federal agencies operate within the limits of federal jurisdiction. For example, EPA's jurisdiction under the Clean Water Act is limited to "waters of the United States". In many cases federal laws allow for more stringent regulation by states, and of transfer of certain federally mandated responsibilities from federal to state control. US state governments, therefore, administering state law adopted under state police powers or federal law by delegation, uniformly include environmental agencies. The extent to which state environmental laws are based on or depart from federal law varies from jurisdiction to jurisdiction. Thus, while a permit to fill non federal wetlands might require a permit from a single state agency, larger and more complex endeavors—for example, the construction of a coal fired power plant—might require approvals from numerous federal and state agencies. Environmental agencies often include separate enforcement offices, with duties including monitoring permitted activities, performing compliance inspections, issuing citations and prosecuting wrongdoing (civilly or criminally, depending on the violation). EPA's Office of Enforcement and Compliance Assurance is one such agency. Others, such as the United States Park Police, carry out more traditional law enforcement activities. Adjudicatory proceedings for environmental violations are often handled by the agencies themselves under the structures of administrative law. In some cases, appeals are also handled internally (for example, EPA's Environmental Appeals Board). Generally, final agency determinations may subsequently be appealed to the appropriate court. As environmental law becomes more widespread in the United States, another form of enforcement is emerging. Economic sanctions and incentives are the next wave of enforcement techniques. However, other researchers believe that the best way to enforce environmental regulation is to enforce non environmental laws that can also have positive results for the environment. Some researchers have found that this leads to better environmental performance with bipartisan support

Заң факультеттері

2023 жылы U.S. News & World Report Элизабет Хауб заң мектебін (Pace University), Льюис және Кларк колледжінің Солтүстік-батыс заң мектебін, UC Беркли заң мектебін, Нью-Йорк университетінің заң мектебін (тең орын), UCLA заң мектебін (тең орын) және Вермонт заң мектебін (тең орын) экологиялық құқық бағдарламалары бойынша алғашқы бесеуге кіргізді.

Курстар мен оқыту

Бірнеше заң мектептері экологиялық құқыққа қатысты заңдық кеңселер ұйымдастырады, бұл студенттерге нақты клиенттермен туындаған нақты даулар аясында экологиялық құқық туралы білім алу мүмкіндігін береді.

Су

EI duPont de Nemours & Co. v. Train,
Friends of the Earth, Inc. v. Laidlaw Environmental Services, Inc. (2000)
S. D. Warren Co. v. Maine Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі кеңесі (2006)
Рапанос v. АҚШ (2006)
Мауи округі v. Гавайи жабайы табиғат қоры (2020)
Сакетт v. Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (2023)

Ауаның ластануы

Union Elec. Co. EPA-ға қарсы, Chevron USA Табиғи ресурстарды қорғау кеңесіне қарсы, Массачусетс Қоршаған ортаны қорғау агенттігіне қарсы,

Қатты және қауіпті қалдықтар

Филадельфия қаласы Нью-Джерси штатына қарсы (1978)
Чикаго қаласы Қоршаған ортаны қорғау қорына қарсы,