«Friends of the Earth» ісі және экологиялық құқық: АҚШ Жоғарғы Сотының шешімі

АҚШ Жоғарғы Сотының «Friends of the Earth v. Laidlaw» ісі: өнеркәсіптік ластануға қарсы сотқа жүгізу құқығы, сот ісінің тоқтатылуы, тұрғындардың құқығы.

Кіріспе

Friends of the Earth, Inc. v. Laidlaw Environmental Services, Inc., 528 U. S. 167 (2000) – АҚШ Жоғарғы Сотының сотқа шағымдану құқығы және іс қарастыру мерзімі өткендігі туралы заңды қараған ісі. Сот Оңтүстік Каролина штатының Солтүстік Тайгер өзені маңында тұратын талапкерлердің өнеркәсіптік ластаушыға қарсы сотқа шағымдануға құқығы бар екенін анықтады, оған қатысты түрлі шаралар қолданылуы мүмкін болатын. Сот шешімі тұрғындардың өзенді демалыс мақсатында пайдалануға ниеттенгендерін, бірақ ластану салдарынан мұндай мүмкіндікке ие болмағандарын растауға негізделді. Ластаушы компания іс қарастыру мерзімі өткенін мәлімдеді, себебі ол ластануды тоқтатқан және шағымдануға себеп болған зауытты жапқан. Бірақ сот компанияның мұндай зауытты пайдалануға лицензиясы бар екенін және егер айыппұлдан қашқан жағдайда, басқа жерде де ұқсас қызметін қайта бастауға мүмкіндігі бар екенін атап өтті. Сондықтан, іс қарастыру мерзімі өткені туралы мәлімдеме қабылданбады. Жоғарғы соттың көпшілік пікірінде Friends ісінде талапкерлердің тұрғындарға нақты зиян келтіргенін дәлелдеу қажеттігі жоқ екені айтылды. Көпшіліктің атынан жазған Рут Бадер Гинзбург, талапкерге зиян келтіргені Лейдлау компаниясының таза суға қатысты рұқсатын қайта-қайта бұзғаны туралы білуіне байланысты, өзенді пайдаланушылар үшін аймақтың эстетикалық және демалыс құндылықтарының төмендеуінен туындағанын мәлімдеді. Сонымен қатар, сот азаматтық айыппұлды қорғалатын мүдделер жеке тұлғаға тиесілі болған жағдайда да қолдануға болатынын шешті. Сот Конгресспен келісіп, "Таза су туралы" заңдағы азаматтық айыппұлдар "жауапкердің рұқсат шегіне жету үшін экономикалық ынтасын шектеу арқылы дереу орындауға ықпал етуден гөрі, болашақ бұзушылықтарды болдырмауға көбірек көмектеседі" деген қорытындыға келді. 7–2 дауыспен қабылданған шешімді судья Гинзбург жазды, ал судьялар Рехнквист, Стивенс, О'Коннор, Кеннеди, Саутер және Брейер қолдады. Стивенс пен Кеннеди жеке пікірлерін білдірді. Судья Скала Томас судьямен бірге келіспеу пікірін жазды.

Friends of the Earth, Inc. v. Laidlaw Environmental Services, Inc., 528 U. S. 167 (2000), was a United States Supreme Court case that addressed the law regarding standing to sue and mootness. The Court held that the plaintiff residents in the area of South Carolina's North Tyger River had standing to sue an industrial polluter, against whom various deterrent civil penalties were being pursued. Standing was properly based on the fact that the residents alleged that they would have used the river for recreational purposes, but could not because of the pollution. The defendant polluter also claimed that the case was moot because it had ceased polluting, and had closed the factory responsible for the pollution complained of. The Court noted that the polluter still retained its license to operate such a factory, and could reopen similar operations elsewhere if not deterred by the fine sought. Therefore, the case was held not to be moot. The Supreme Court's majority in Friends ruled that plaintiffs did not need to prove an actual (particular) harm to residents. Writing for the majority, Ruth Bader Ginsburg held that injury to the plaintiff came from lessening the "aesthetic and recreational values of the area" for residents and users of the river because of their knowledge of Laidlaw's repeated violations of its clean water permit. In addition, the case held that a civil penalty could be enforced against an entity even though the interests protected were private. The court agreed with Congress in holding that civil penalties in the Clean Water Act cases "do more than promote immediate compliance by limiting the defendant's economic incentive to delay its attainment of permit limits; they also deter future violations." The 7–2 decision was written by Justice Ginsburg, and joined by Justices Rehnquist, Stevens, O'Connor, Kennedy, Souter, and Breyer. Stevens and Kennedy each filed a concurring opinion. Justice Scalia wrote a dissenting opinion, which was joined by Justice Thomas.