Кіріспе

Дон шығысының достары (FODE) – Канаданың Онтарио провинциясы, Торонто қаласында орналасқан үкіметтік емес ұйым. Олар – Дон өзенінің су алабындағы табиғи аймақтарды сақтау және қорғау мақсатын ұстанатын экологиялық топ.

Тарих

FODE 1993 жылы Шығыс Йорк ауданында құрылды. Топтың бастапқы атауы "Донның Шығыс Йорк достары" болған. 1998 жылы бірігуден кейін Шығыс Йорк жеке муниципалитет ретінде таратылғаннан кейін атау қысқартылды. Топ "Донды қайтару жөніндегі топтың" үлгісімен құрылған, ол сол кезде ескі Торонто қаласының шекарасымен шектелген болатын. Үкіметтік емес ұйым ретінде, олар Шығыс Йорк кеңесінен, әсіресе Шығыс Йорк бас жоспары және басқа да жоспарлау мәселелері бойынша экологиялық жағдайда көбірек сезімтал болуын талап етті. Экологиялық мәселелер бойынша олар Лесли көшесінің салынуына қарсы болды. Осы кезеңде олар TRCA-ны жоспарланған кеңейту бағытында орналасқан Кротерс Вудс орманын Экологиялық маңызды аумақ (ESA) деп белгілеуге көндірді. Жоспар Redway Road-ты кеңейтуді көздеген, қазір бұл Дон аймағының көлік жоспарының аясында автобусқа арналған жеке жол салу жоспарының бір бөлігі болып табылады. 2004 жылы FODE қайырымдылық статусын алды. Бұл олардың адвокаттық жұмысты жүргізу мүмкіндігін шектесе де – Канаданың қайырымдылық ұйымдары саяси белсенділікпен айналыспауы керек – ұйымға қаражат жинауды жеңілдетеді.

Басқару

FODE директорлар кеңесімен басқарылады. Алғашқы төраға Стивен Пек болды, ол 1999 жылға дейін қызмет етті. Ол жасыл шатырларды қолдау бизнесіне көбірек назар аудару үшін отставкаға шықты.

Бағдарламалар

"Донға арналған" тағы бір аула үй иелерін жергілікті өсімдіктерді өсіруге және пестицид қолданбайтын аймақтар құруға ынталандырды. "Ағаштар санағы" деп аталатын тағы бір бағдарлама, көшедегі ағаштарды санау үшін "Neighbourwoods" деп аталатын қалалық орман жобасын пайдаланды. Санау нәтижесінде, бір уақытта отырғызылған ағаштармен толы көшелердің мәселесі анықталды. Бұл ағаштардың жасы бірдей болғандықтан, олар бір уақытта қурап, жергілікті көшелерді жапырақтан айыруы мүмкін. Сонымен қатар, зерттеу барысында жаңа ағаштар отырғызуға болатын жерлер ұсынылды.

Тейлор-Месси жобасы

Топтың жүргізіп жатқан жобаларының бірі – Тейлор Масси өзенінің су алабын қалпына келтіру. Олардың табиғаттандыру жобаларының кейбіреулеріне Доусс жолындағы Гоулдинг иелігі және Уорден Вудстың бір бөлігі кіреді. 2003 жылы FODE Тейлор Масси жобасын бастады. Жобаның басты мақсаты – бүкіл су алабына әсер ететін мәселелер мен алаңдаушылықтарды атап көрсету болды. FODE су алабын 12 бөлікке бөліп, оларды учаскелер деп атап, веб-портал құрды. Әр учаске әуеден түсірілген фотосуреттер арқылы сипатталды. Жобаның тағы бір мақсаты – Тейлор Масси өзенінің барлық ұзындығы бойынша жүруге арналған жол жасау. Жоба өзеннің нашар су сапасын және айналасындағы ортаны жақсартуға, көршілес елді мекендерде су алабы мәселелеріне назар аударуға және өзен бойында жол құруға бағытталған. 2008 жылы ТМП-ны құрып, топты FODE ұйымынан шығарған еріктілер Торонто қаласына су алабын учаскелер бойынша қалпына келтірудің 49 беттік жоспарын ұсынды. Бес жылдық жоспарда велосипед және жаяу жүру жолдары, қосымша орманды жабу, төрт тозығы жеткен учаскені жаңарту және қоғамдық басқару топтарын құру көзделген. Бұл жоспар Онтариодағы су алабын қалпына келтіру бойынша қоғамдық ұйымдар жасаған алғашқы толыққанды жоспар болды.

Іс-шаралар

FODE ағаш отырғызу шараларын және көршілес парктерін тазалау акцияларын ұйымдастырады. Олар сонымен қатар Дон өзенінің төменгі ағысындағы табиғи аймақтарды көрсететін жаяу және велосипед серуендерін өткізеді, сондай-ақ жергілікті тұрғындарға тұрақты өмір салтын қабылдауға көмектесетін семинарларды демеушілік етеді. FODE екі жылда бір рет "Форкларда" атты ақпараттық бюллетень шығарады – бұл Дон өзенінің салаларының, яғни Шығыс және Батыс Донның, сондай-ақ Тейлор Масси арнасының қосылған жеріне сілтеме жасайды.