Кіріспе

Жаңа Зеландия тарихшысы (1937–2022)

Грэм Уитфилд Хоутон (22 қыркүйек 1937 – 14 ақпан 2022) – Жаңа Зеландиялық христиан тарихшысы және педагог. Ол Оңтүстік Азиядағы жоғары дәрежелі христиандық зерттеулер институтының (SAIACS) негізін қалаушы, директоры болды.

Жеке өмір

Грэхам Хоутон 1937 жылдың 22 қыркүйегінде Жаңа Зеландияның Палмерстон қаласында Кларенс Ноэл мен Фрэнсис Виннифред (Пратт) Хоутон отбасында дүниеге келді. Ол Жаңа Зеландияда, Феилдинг маңындағы Авахуридегі сүт шаруашылығында өсті. Хоутон отбасылық шаруашылықты кеңейту үшін орта мектептің бесінші сыныбында оқуын тоқтатты. Бірақ, жеке діни тәжірибеден кейін ол шаруашылықты тастап, Жаңа Зеландияның Библия колледжінде екі жыл (1960–61) оқыды және Шығыс миссионерлік қоғамынан (қазіргі Бір миссионерлік қоғам) жіберілген алғашқы Жаңа Зеландия миссионері болды. Хоутон 1965 жылы Үндістанға ауылдық жаңару миссиясымен келді және 2005 жылға дейін сол елде жұмыс істеді. Оның әйелі Кэрол Энн (туған тегі МакДирмид) кішкентай кезінде ата-анасымен бірге Вирджиния штатынан (АҚШ) көшіп келді, олар Құдайдың Ассамблеясының миссионерлері болған. Кэролдың әкесі Эндрю МакДирмид 25 жыл бойы Лакхнау мен Бангалор қалаларында Құдайдың Ассамблеясының пасторы және Оңтүстік Азия Библия колледжінің президенті қызметін атқарды. Олардың некесі 1968 жылдың 24 тамызында Кэролдың әкесінің ұйымдастыруымен үнді дәстүрі бойынша өтті. Хоутон 2022 жылдың 14 ақпанында Мэн штатында қайтыс болды.

Білім және мансап

Хоутон бакалавриат және магистратураны аяқтағаннан кейін, Оңтүстік Азия тарихы бойынша Калифорния университетінде (Лос-Анджелес) «Мадрастағы протестант миссионерлік шіркеуінің дамуы, 1870-1920: Тәуелділіктің кедейлеуі» тақырыбында диссертация қорғап, Ph.D. ғылыми дәрежесін алды. Оның диссертациялық кеңесіне Стэнли Вольперт төрағалық етті, ал Джон Сэмпл Галбрайт және Джон Ричард Сиссон да мүшелік етті. Хоутон көп жылдар бойы оқытумен қатар, 1981 жылы SAIACS-ты құруға дейін Мадрас Библиялық семинариясының директоры қызметін атқарды. Қазір SAIACS кампусы Бангалордың солтүстік жағында шамамен бес гектар (он екі акр) жерді алып жатыр. SAIACS қазірдің күніне 130-ға жуық толық уақытты студентке дейін кеңейді, олардың барлығы магистратура немесе докторантура бағдарламаларында оқиды. Студенттер Үндістанның көптеген аймақтарынан, сондай-ақ Индонезия, Малайзия, Непал, Мьянма (бұрынғы Бирма), Шри-Ланка, Таиланд, Австралия және Жаңа Зеландия сияқты елдерден келеді. Сонымен қатар, Африка мен Орталық Америкадан да студенттер келді. Өткен жылы АҚШ-тан бірқатар үнді студенттері де субконтинентте жұмыс істеуге дайындалу үшін SAIACS-қа келді. 1997 жылы SAIACS Майсур университетімен аккредиттелген зерттеу институты ретінде мойындалды, бұл SAIACS-қа аккредиттелген үнді Ph.D. бағдарламасын ұсынуға мүмкіндік берді. Уильям Кэридің Серампур колледжінен кейін протестант мекемесінің алғашқы рет осылай мойындалуы осы болды. SAIACS түлектері ұйымдық және конфессиялық лидерлер, көптеген Библия колледждерінің, семинариялардың және аспирантуралардың оқытушылары, сондай-ақ Оңтүстік Азиядағы көптеген жергілікті миссионерлік ұйымдардағы пасторлар мен миссионерлер болып жұмыс істейді. 2001 жылы доктор Хоутон Қытай Халық Республикасының Бейжің қаласындағы Пекин университетінде христиантану факультетін құру үшін шақырылды. Магистратура және докторантура деңгейіндегі оқыту содан бері жалғасып келеді. Курстар «Үш өзіндік патриоттық шіркеу» және басқа христиандық топтардың христиандарына, сондай-ақ христиан емес студенттерге де жетеді. 2012 жылдың ақпанына қарай 100-ден астам студент оқуға қабылданды, ал 700-ден астам адам ұсынылған курстарды аяқтады. 2005 жылы Хоутон SAIACS директорлығынан ресми түрде бас тартқаннан кейін, ол әйелімен бірге Жаңа Зеландияның Кембридж қаласына көшті. Хоутон әлі де оқыту және жетекшілік етумен, әсіресе Пекин университетінің жобасымен белсенді айналысады. Оның «Шіркеуді және Ұлтты құруға арналған христиандық лидерлік» (SAIACS Press, 2010) атты кітабы кеңінен танымал болды. Ол Калеб институтын құруға зор үлес қосты.