Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық стоматолог (1893–1962)
American dentist (1893–1962)
Генри Трендли Дин (25 тамыз 1893 – 13 мамыр 1962), Уильям Уэр мен Розали Харриет Диннің ұлы; анасының қыздық аты – Трендли. 1916 жылы Сент-Луис университетінен стоматологиялық мамандық бойынша білім алып, сол жылы Иллинойс штатындағы Вуд-Ривер қаласында жеке практика ашты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1919 жылға дейін АҚШ армиясында қызмет етті, содан кейін практикасына оралды. Дин 1921 жылдың 14 қыркүйегінде Рут Марта МакЭвойға үйленді. Сол 1921 жылы АҚШ-тың халық денсаулығы қызметіне қабылданды және 1931 жылға дейін бірнеше АҚШ теңіз ауруханаларында жұмыс істеді. Кейін Ұлттық денсаулық сақтау институтында стоматологиялық зерттеулерге жетекшілік етіп, 1945 жылы стоматологиялық зерттеулер бөлімінің директоры болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германиядағы армия үшін эпидемиологиялық зерттеулер жүргізді. 1948 жылы Конгресс Ұлттық стоматологиялық зерттеу институтын құрғанда Дин оның директоры болып тағайындалды және 1953 жылы зейнетке шыққанға дейін осы қызметте болды.
Henry Trendley Dean (August 25, 1893 – May 13, 1962 the son of William Ware and Rosalie Harriet Dean; his mother's maiden name was Trendley. He received his dental degree from St. Louis University in 1916 and entered private practice that year in Wood River, Illinois. During World War I, he served with the United States Army until 1919, when he returned to his practice. Dean married Ruth Martha McEvoy on September 14, 1921. Also in 1921, he entered the United States Public Health Service and was stationed in several U. S. Marine Hospitals until 1931 when he was placed in charge of dental research at the National Institute of Health, advancing to director of the dental research section in 1945. After World War II, he directed epidemiologic studies for the Army in Germany. When Congress established the National Institute of Dental Research in 1948, Dean was appointed its director, a position he held until retiring in 1953.
Суды фторирлеуді зерттеу
Диннің мұрасы негізінен оның фторидтеу жөніндегі зерттеулерімен байланысты. Фредерик Маккей және елдің белгілі бір аймақтарында тістердің қоңыр түске боялуына алаңдаған басқалардың ұсынысымен Дин 1931 жылы Институттағы алғашқы тапсырмасын орындауды сұрады. Дин ауыз суындағы фтордың оңтайлы концентрациясын анықтауға бағытталған команда мүшесі болды, бұл тістердің эмалінде минималды және жеңіл дақтарға (тіс флюорозы) ғана әкелуі керек еді, сонымен бірге тіс кариесінің (қызу) азаюына да ықпал етуі тиіс. 1934 жылы Дин осы жұмыстың бір бөлігі ретінде тіс флюорозының ауырлық деңгейін жіктеуге арналған индекс жариялады. 1939 жылы ол жақын жердегі 4 Иллинойс қаласында өскен балалар туралы есеп берді: Фтор азырақ болатын қалалардағы жалпы кариес көрсеткіші, фторға бай қалалардағы кариеске қарағанда 2-3 есе жоғары болды. Ең үлкен айырмашылық алдыңғы тістер арасындағы қуыстарда байқалды, онда фтор азырақ алған балаларда қуыстар 16 есе көп болды. 1943 жылдың 1 тамызында жарық көрген «The Journal of The American Dental Association» журналында Диннің оңтайлы концентрацияны анықтаудың қиындығын мойындағаны туралы келесідей цитата келтірілген: «Бір адамда жеңіл уытты реакция тудыратын фтордың сомасы, екінші адамда ауыр реакцияға себеп болуы мүмкін. Яғни, біз тіс қалыптасатын органның нашар дәрежелі созылмалы улануымен айналысамыз, сондықтан кейбір адамдар фторды бірдей мөлшерде қабылдаған басқаларға қарағанда күштірек реакция білдіруі мүмкін». Диннің кәсіби өмірі тіс шірігінің алдын алуға және тістердің түсін өзгертуге немесе зақымдануға жол бермейтін фтордың оңтайлы деңгейін табуға арналды. 1952 жылы Маккей мен Динге Америкалық қоғамдық денсаулық сақтау қауымдастығы фтормен жұмыстарындағы еңбектері үшін Альберт Ласкер клиникалық медициналық зерттеулер сыйлығы табысталды.
Dean's legacy comes almost entirely from his research into fluoridation. At the urging of Frederick McKay and others concerned with the brown staining of teeth in certain regions of the country, Dean was asked to make this his first assignment at the Institute in 1931. Dean was part of a team that focused on determining optimal concentrations of fluoride in drinking water that would only cause minimal and mild mottled enamel on the teeth (dental fluorosis), while at the same time precipitating lower rates of dental caries (cavities). In 1934, as part of this work, Dean published an index to categorize the severity of dental fluorosis. In 1939 he reported on children who grew up in 4 nearby Illinois towns: Overall caries in the low fluoride towns were 2 3 times the caries in high fluoride towns. The greatest difference was in cavities between the front teeth, where the low fluoride kids had 16X the caries. The August 1, 1943, Journal of The American Dental Association referenced Dean as acknowledging the difficulty of identifying an optimal concentration with the following quote, "The same amount of fluorine that causes a mild toxic reaction in one individual may cause a severe reaction in another. In other words we are dealing with a low grade chronic poisoning of the formative dental organ in which case some individuals may show a more severe reaction than others having a comparable fluorine intake." Dean's professional life was spent searching for an optimal level of fluoride that would prevent tooth decay yet avoid staining or otherwise damaging teeth. In 1952, McKay and Dean were presented with the Albert Lasker Award for Clinical Medical Research by the American Public Health Association for their work with fluoride.
Кейінгі өмірі
Зейнетақыға шыққаннан кейін Дин Америка тіс дәрігерлері қауымдастығының Тіс зерттеулер кеңесінің хатшысы болып кірді. Осы қызметінде ол халыққа арналған ауыз суға фтор қосуды қолдауды және қорғауды жалғастырды. Ол АҚШ-та және шетелде осы мәселе бойынша жиі сөз сөйлеп, көбінесе суды фторлауға қарсылардың аргументтерін жоққа шығарды. 1949 жылы оған АҚШ Әскери хирургтар қауымдастығының (AMSUS) Горгас медалі табысталды. Ол астма және эмфиземамен ұзақ күрес салдарынан 1962 жылы қайтыс болды. Халықаралық стоматологиялық зерттеулер қауымдастығы Диннің құрметіне эпидемиология және қоғамдық денсаулық саласындағы еңбегі үшін Х. Трендли Дин атындағы естелік сыйлық тағайындады.
After his retirement, Dean joined the American Dental Association as Secretary of its Council on Dental Research. In this role, he continued to advocate and defend the addition of fluoride to public drinking water. He was frequently called to speak on the subject in the United States and abroad, mostly to refute the arguments of those who opposed water fluoridation. In 1949, he was presented with the Gorgas Medal from the Association of Military Surgeons of the United States (AMSUS). He died in 1962, after a long battle with asthma and emphysema. The International Association for Dental Research has an award named after Dean, called the H. Trendley Dean Memorial Award, recognizing meritorious research in epidemiology and public health.