Кіріспе

Аризона, АҚШ және Сонора, Мексикада Ногалес деп аталатын екі қала бар; олар АҚШ-Мексика шекарасымен бөлінген. "Амбос Ногалес" (испанша "екі Ногалес") – Аризона, АҚШ және Сонора, Мексикадағы Ногалес қалаларын білдіреді. Олар Аризона штатының Тусон қаласынан оңтүстікке қарай 60 миль қашықтықта орналасқан және Мексика-АҚШ шекарасымен бөлінген. Өз ұлттық мемлекеттерінің шекарасымен бөлінгеніне қарамастан, екі муниципалитет тарихи тұрғыдан "Амбос Ногалес" деп сипатталатын ортақ қауымдастық сезімін бөлісіп келді, сондай-ақ осы достыққа сілтеме жасайтын басқа да сөздер мен тіркестер қолданылады. Сонора штатының Ногалес қаласының ұраны – "Juntos por amor a Nogales", яғни "Ногалес махаббатымен біріктірілген". Амбос-Ногалес шекаралық қабырғаның физикалық болуы осы қалалардағы адамдардың өміріне тигізген әсеріне байланысты антропологиялық және археологиялық зерттеулердің нысанына айналды. Оның ерекше ерекшелігі мен географиялық орналасуының арқасында Амбос-Ногалесте қоғам, көші-қон, иммиграция (заңды және заңсыз), есірткі саудасы, топтық зорлық-зомбылық және осылармен байланысты барлық қызметтер зерттелді.

Шекарадағы елеулі өзгерістер

Аризона штатының Ногалес және Сонора штатының Ногалес қалаларын бөліп тұратын бөгет 19 ғасырдан бері бірнеше материалдық өзгерістерге ұшырады. 1898 жылға дейін Құрама Штаттар мен Мексика арасындағы шекараны тас үйінділері мен обелисктерден басқа ешқандай материалдық бөліс белгілемеген. Осы жылы Амбос-Ногалес қаласының арасымен өтетін шекара бойына телефон бағаналары орнатылып, екі елді мекен арасындағы өтпелі қақпаларда күзет бекеттері құрылды. Мексика революциясына (1911–1918 жж.) жауап ретінде АҚШ шекараға тікенді сым қоршау қосты. Содан кейін АҚШ тағы бір өзгеріс жасады – алты фут биіктігіндегі тізбекті тор, электр шамдары және шекараның АҚШ және Мексика тараптарындағы жаңа қақпалар орнатылды. Бұл тізбекті тор келесі 65 жыл бойы Амбос-Ногалесті бөліп тұрды және екі қала арасындағы қарым-қатынастың символына айналды ("Шекараны қоғамдық қабылдаудағы өзгерістер" бөлімін қараңыз).