Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыстағы шайқас 1945 жылдың 14-18 сәуірінде.

Гроннинген шайқасы 1945 жылдың 13-16 сәуірінде Гроннинген қаласында, Еуропадағы Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы айына дейін болды. 2-ші канадтық дивизиясы Гронингенге шабуыл жасады (бірақ дивизияның барлық бөлімдері бір уақытта соғысқа қатыспады), оны 7000 неміс әскері және голланд және бельгиялық СС әскерлері қорғады. Аймақта зениттік артиллерияны қолданатын көптеген Люфтваффе әскерлері де болды. Гронинген Солтүстік Нидерландыдағы Sicherheitsdienst бас штабына да орналасқан еді. Неміс басқару құрылымы нашар болды және қорғаушылар бірге жаттығу жасаған емес. 2-ші канадтық дивизиясы тоғыз жаяу әскер батальонынан, пулемет батальонынан, барлау батальонынан және үш жауынгерлік инженерлік ротадан (Royal Canadian Engineers) тұрды. Бұл дивизияда жартылай дайындықтан өткен жаңа сарбаздар да болды. 10-шы бронетандық полкі (Форт-Гарри-Хорс) мен 9-шы бронетандық полкі (Британдық Колумбия драгундары) қолдау көрсетті.

Германияның мақсаттары

Неміс сарбаздары қаланы ұстап тұру үшін күресті. Неміс қорғаушыларымен бірге шайқасқан голландиялық СС әскерлерінің, егер олар қарсылық көрсетпесе, өміріне қауіп төнуі мүмкін еді. СС жасаған қылмыстар канадалықтар мен голландтарға Малмедиде төрт ай бұрын болған қырғыннан бері жақсы белгілі болды. Немістер қала арқылы Фризиядан Германияға әскерлерді шығаруды қамтамасыз етуді, сондай-ақ Германияға Емс өзені арқылы кіруді қорғауды жоспарлады. Емсті қорғау немістер үшін аса маңызды болды, себебі Кригсмарине әлі де Эмденді су үстіндегі кемелер мен U- қайықтары үшін порт ретінде пайдаланды.

Достасқан мақсаттар

Соғыстың аяқталған кезеңінде Батыс Нидерландыға шабуыл жасаудан және көптеген жандарды жоғалтудан (халық тығыз қоныстанған аймақтардағы бейбіт тұрғындардың қаза болуынан) қауіптеніп, (Лангстраат және Бетуведегі шайқастар қорғанушылар үшін өте қолайлы жағдайлар екенін көрсетті), Бірінші Канада армиясы оның орнына солтүстік-шығысқа қарай жылжып, Германияға енген Британдық Екінші армиясының қанатын қолдады.

Шайқас

Неміс әскерлері негізінен көне қаланың орталығында орналасты, оларды ішінара көне канал қорғады. Кейбір әскерлер оңтүстік қала шеткеріне орналастырылды. Электр стансасындағы неміс әскері қала орталығы түскеннен кейін капитуляциялады. Қаланың ішкі бөлігіне 14 сәуірде жетілді. Ескі қалаға батыс жақтан жолдар бұғатталды, себебі канал үстіндегі көпірлер қиратылды. Ескі қаланың оңтүстігіндегі Херебруг көпірі қиратылмады, бірақ көпірдің солтүстік жағындағы дөңгелек "цирк" тұрған ғимараттардағы пулеметшілер жеңілгенге дейін бір күн кетті. Канадалықтар екі сағаттық шайқастан кейін Noorderplantsoen паркінде, ескі қала қабырғаларының орнында, қала орталығының солтүстігіне, Nieuwe Stad-қа енуге қол жеткізді. Грот Маркттағы (орталық базар алаңындағы) шайқас шайқастың ең қызыл ыстық нүктесі болды. Бірнеше неміс пулеметі алаңның солтүстігіндегі ғимараттарға орналастырылды. Ғимараттар танктердің артиллериялық оқтарымен жойылды. Nieuwe Stad басып алынды, бірақ неміс қарсылығының күшті болуына байланысты канадалықтар Oude Stad-қа солтүстіктен жетпеді. Неміс командирі 16 сәуірде қарсылықтың мәні қалмағаннан кейін капитуляциялады. Канадалықтар өздерінің жаяу әскерлерімен бірлесіп бронетехниканы тиімді пайдаланды. Азаматтық халыққа зиян келдіруден қауіптеніп, артиллериялық қолдауға тыйым салынды.

Нәтиже

Қаза тапқандардың ішінде шамамен 130 неміс, 43 канадалық және 100 голландиялық азамат болды. Соғыс кезінде 270-ке жуық ғимарат зақымдалды немесе қирады. 5200-ден астам неміс (ішінде 95 офицер) тұтқынға берілді, ал қалған немістер (шамамен 2000) солтүстік-шығысқа қашты, және 2-дивизия оларды Дельменхорст қаласының жанындағы Группенбюрен шайқасы секілді шайқастарда қарсы алды.

Маңыздылығы

Грониген – Канада армиясы үшін соғыстың ең ірі қалалық шайқастарының бірі болды. Ортонаны «Кішкентай Сталинград» деп баялаған жаңалықтар арқылы танымал болғанмен, Гронингенде тікелей шайқасқа бес есе көп канадалық әскер қатысты.

Сыртқы көздер

"Гронинген". Веб-сайт Калгари Хайлендерс. "Гронинген". Веб-сайт канадтық әскерлер.