Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі шайқастар сериясы
Хюртген орманы шайқасы (Schlacht im Hürtgenwald) – 1944 жылдың 19 қыркүйегінен 16 желтоқсанына дейін, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Батыс майданында, Бельгия-Германия шекарасының шығысында орналасқан Хюртген орманында американдық және неміс күштері арасында болған шайқастар сериясы. Бұл Екінші дүниежүзілік соғыста Германия аумағында болған ең ұзақ шайқас және АҚШ армиясының тарихындағы ең ұзақ жеке шайқас. АҚШ қолбасшыларының бастапқы мақсаты – Аахен шайқасындағы американдық әскерлердің солтүстіктегі майданды күшейтуіне кедеріс келтірмей, неміс күштерін осы аймақта ұстап тұру болды. Аахен шайқасында АҚШ күштері Сигфрид желісіндегі бекітілген өнеркәсіптік қалалар мен ауылдарға қарсы күрес жүргізіп жатқанда, бұл мақсатқа қол жеткізу қажет болды. Америкалықтардың алғашқы тактикалық міндеттері – Шмидт ауылын басып алу және Моншауды тазалау болды. Екінші кезеңде одақтастар "Каралева" операциясы аясында Рур өзеніне қарай жылжуды жоспарлады. Генерал-фельдмаршал Вальтер Модель одақтастардың шабуылын тоқтатуға ниеттенді. Арнем шайқасымен салыстырғанда, ол бөлімдердің күнделікті қозғалысына аз араласты, бірақ жағдайды толық бақылап отырып, одақтастардың ілгерілеуін баяулатты, ауыр шығын келтірді және немістер Вествал деп атаған бекіністерді толыққанды пайдаланды, олар одақтастарға Сигфрид желісі ретінде белгілі болды. Хюртген орманы АҚШ-тың бірінші армиясына кем дегенде 33 000 қаза және жараланған әскерін құндырды, оның ішінде соғыс кезінде және соғысқа қатыспаған жағдайлардағы шығындар ескерілді, ал жоғары бағалаулар бойынша бұл көрсеткіш 55 000-ға жетті; неміс әскерінің жоғалғандары 28 000 болды. Аахен қаласы 22 қазанда АҚШ-тың 9-армиясы үшін үлкен шығынмен түсті, бірақ олар Рур өзенін кесіп өте алмады және оның бөгеттерін немістерден тартып ала алмады. Бұл шайқас өте қымбатқа түскендіктен, ол одақтастардың "бірінші дәрежедегі жеңілісі" деп сипатталды, және бұл жеңіске Модель есімді тұлға лайық деп есептелді. Немістер бұл аймақты қатты қорғады, өйткені ол 1944 жылғы қысқы шабуыл Wacht am Rhein үшін (ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде "Бульж шайқасы" деп аталады) бастапқы позиция ретінде қызмет етті, сонымен қатар таулар Рур суқоймасының басындағы Рур бөгетіне (Rurstausee) бағытты бақылап тұрды. Одақтастар бірнеше ауыр сәтсіздіктерден кейін аймақты басып алуға қол жеткізе алмады, ал немістер Арденнеге соңғы шабуыл жасағанға дейін аймақты ұстап тұрды. Бұл шабуыл 16 желтоқсанда басталды және Хюртген шабуылын аяқтады. "Бульж шайқасы" кеңінен танылып, көп назар аударды, ал Хюртген орманы шайқасы көбінесе естен шығып қалды. Сигфрид желісі науқанында американдық әскерлердің жалпы шығыны шамамен 140 000 адамды құрады.
Өмірбаян
1944 жылдың қыркүйек айының ортасына қарай, Нормандияға қонудан кейін одақтастардың неміс әскерін қууы кеңейтілген жабдықтау желілері мен неміс қарсылығының күшеюіне байланысты баяулады. Келесі стратегиялық мақсат – Рейн өзенінің бойымен толық ұзындығына жылжу және оны кесіп өтуге дайындық жасау еді. Кортни Ходжестің Бірінші армиясы Аахен аймағынан өту кезінде қатты қарсылыққа тап болды және Хюртген орманын база ретінде пайдаланатын жау күштерінен туындаған қауіпті сезінді. АҚШ-тың 1-ші жаяу әскер дивизиясы қазан айының басында XIX және VII корпус бөлімдеріне қосылып, Аахенді қоршауға қатысты. 1-ші жаяу әскер дивизиясы қаладағы неміс гарнизонына капитуляциялауға шақырды, бірақ неміс командирі, оберст Герхард Вилк 21 қазанға дейін бас тартты. Одақтастар сонымен қатар Рур бөгетінен туындаған қауіпті жою қажет деп санады. Немістер жиналған суды босатып, өзен ағысы бойындағы әскерді суға батыруы мүмкін еді. Американдық командирлер Омар Брэдли, Ходжес және Дж. Лоутон Коллинстің пікірінше, бөгетке тікелей жол орман арқылы өтеді. Бірақ кейбір әскери тарихшылар бұл аргументтерге көз жеткізбейді. АҚШ армиясының тарихшысы және Хюртген шайқасында қызмет еткен бұрынғы рота командирі Чарльз Б. Макдональд оны "дұрыс емес және негізінен нәтижесіз шайқас, одан аулақ болу керек еді" деп сипаттады.
География
Хюртген орманы Рур өзені мен Ахен арасындағы қиын-қыстау аймақты алып жатыр. 1944 жылдың күзінде және қыстың басында ауа райы суық, ылғалды және бұлтты болды, көбінесе әуе қолдау көрсетуге мүмкіндік бермейтін. Жаман ауа райынан өзге, тығыз орман мен қиын жер бедері одақтастардың әуедегі басымдығын толыққанды пайдалануға кедергі келтірді, нысаналарды анықтау өте қиын болды. Тығыз қылқан жапырақты орманды сирек жолдар, жолдар мен өртке қарсы жолақтар бөліп тұрады, көлік құралдарының қозғалысы шектелген. Жер бетіндегі жағдай лайлы батпаққа айналып, көліктердің, әсіресе танктер сияқты ауыр техниканың қозғалысын қиындатты. Неміс қорғаушылары аймақты импровизацияланған бекіністер, миналы далалар, тікенді сымдар және лай мен қардың астына жасырылған тұзақтармен дайындаған. Аймақта сонымен қатар, көбінесе Зигфрид сызығының терең қорғаныс желісіне жататын көптеген бетон бункерлер де болды, олар қарсылықтың маңызды орталықтарына айналды. Тығыз орманға жасырынып шабуыл жасауға және флангадан шабуылдауға мүмкіндік болды, ал кейде фронттық шепті анықтау немесе аймақтың дұшпаннан тазаланғанына сенімді болу қиын болды. Орман ішіндегі аздаған жолдар мен кеңістіктер неміс пулеметшілеріне, минометшілеріне және артиллериялық топтарына қаруларын алдын ала бағыттап, дәл атуға мүмкіндік берді. Американдықтардың сандық артықшылығы (5:1-ге дейін), бронетехникасы, жылдамдығы және әуе қолдауы ауа райы мен жер бедері салдарынан айтарлықтай төмендеді. Орман ішінде, шамалы сандағы, бірақ нығайып, дайындықтан өткен қорғаушылар өте тиімді болуы мүмкін. Жағдайды одан да нашарлату үшін, американдық дивизиялардың қатарына түскен шығындарды толықтыру үшін тәжірибесіз жаңа сарбаздар тікелей шайқасқа жіберілді. Тығыз орманды жер танкілерді пайдалануды шектеді және Panzerfaust гранаталық құрылғыларымен жабдықталған неміс танкіге қарсы топтарына жасырынуға мүмкіндік берді. Одақтастар ұшақтан және қосалқы Jeep тіркемелерінен алынған ракеталық түтіктерді пайдаланып, импровизацияланған ракеталық қондырғылар жасады. Шайқастың кейінгі кезеңдерінде орман арқылы танкілерге жол жасау үшін жарылыстар қажет болды. Көлік тасымалы да жолдардың жетіспеуінен шектелді: маңызды сәттерде фронттық бөлімдерді күшейту немесе жабдықтау, өлгендер мен жарақат алғандарды эвакуациялау қиын болды. Немістер де шамалы қиындықтарға тап болды, бірақ олардың дивизиялары Франция арқылы шегінгенде ауыр шығынға ұшырағандықтан және асығыс түрде жаттығусыз жігіттер мен қарттармен толықтырылғандықтан, олардың жағдайы нашарлау болды, олардың көпшілігі қалыпты әскери қызметке жарамсыз еді. Жолдардың қиындығы мен жүк көліктері мен отынның жетіспеуі салдарынан көлікпен тасымалдау да мәселе болды, көбінесе жабдықты майданға қолмен жеткізуге тура келді. Дегенмен, тәжірибесіз сарбаздардың саны артқанмен, неміс қорғаушыларының артықшылығы болды, өйткені олардың командирлері мен көптеген сарбаздары жылдар бойы соғысып, қыста және орманды жерлерде тиімді күресу үшін қажетті тактиканы үйренген, ал американдықтар көбінесе жақсы даярланған, бірақ тәжірибесіз болды.
Қарсы әскерлер
Хюртген орманы Ходжестің АҚШ Бірінші армиясының құрамында болды. Жауапкершілік V және VII корпус арасында алмасып тұрды. Бастапқыда орманды неміс 275-ші және 353-ші жаяу әскер дивизиялары қорғады; толық емес, бірақ жақсы дайындалған – 5000 сарбаз (1000 резервте) және генерал-лейтенант Ханс Шмидт басқарды. Олардың артиллериясы аз, танкілері болмады. Шайқас барысында неміс күштері қосылды. Американдықтардың бұл әскерлер әлсіз және кері шегінуге дайын деген болжамы артық оптимистік еді.
Бірінші кезең
9-шы жаяу әскер дивизиясының басты мақсаты – Дюрендегі Рур өзенінен өту орындары болды. 1944 жылдың 16 қыркүйегінде 47-ші жаяу әскер полкінің шабуылы орманның солтүстік жиегіндегі Шевенихюттені басып алды, шығын аз болды. Дивизия немістерді тосыннан шалдырды, бірақ екі полкі оңтүстікке жіберілгендіктен, одан әрі жылжуға күші жетпеді. 39-шы және 60-шы жаяу әскер полктерінің Höfen Alzen қыраты мен төңірегіне жасаған шабуылдары ауыр қарсылыққа ұшырап, кері шегінді. 39-шы полктің 1-ші және 2-ші батальондары Ламмерсдорфты басып алды, бірақ ауылдың артындағы орманға бекінген жауды ығыстыра алмады; 3-ші батальон Ламмерсдорф маңындағы 554-ші биіктікке шабуыл жасағанда ауыр шығынға ұшырады. Осы алғашқы шайқастарда 9-шы жаяу әскер дивизиясы немістерді орман шетінен ығыстыра алмады, сол себепті солтүстік-шығысқа қарай жылжып, Хюртген мен Кляйнхауды басып алуға шешім қабылдады. Бұл қақтығыс 1944 жылдың 19 қыркүйегінде басталды. Мақсатына қарай орманға бірнеше рет тығырылып кірген топтар жер бедері мен орманға бекінген немістердің қарсылығынан кері қайтарылды. 5 қазанда 39-шы және 60-шы жаяу әскер полктері Шмидт қаласына қарай шабуыл жасады, ал 47-ші полк қорғаныс позициясын ұстады. Моншау-Дюрен тас жолы тез кесілді, бірақ екі полк те қорғаныс шебінен баяулап, ауыр шығынға ұшырады: 60-шы полктің 2-ші батальоны бірінші күні үштен бірге азайды. 39-шы полк Вейсер-Вех ағысында тоқтады; тар жолдар, ағаштардың үстінен атқан снарядтар мен өртке тосқауылдар қиындық тудырды. Эвакуация мен жабдықтау қиын немесе мүмкін емес болды. 16 қазанға дейін 4500 адам қаза тапты. АҚШ-тың 28-ші жаяу әскер дивизиясы – Пенсильвания Ұлттық гвардиясының бөлімшесі – сол күні шаршаған 9-шы дивизияны ауыстыру үшін келді. Кота 25 қазанда Ротт ауылында дивизияның бас штабын құрды және оның бөлімшелері Ламмерсдорфтың солтүстігіндегі 9-шы дивизияның позицияларын басып алуды бастағанда, болашақ операциялар үшін V корпусы штабымен келісімге келді. 28-ші дивизияға 707-ші танк батальоны, M29 Weasel көлігі және әуе көмегі қосылды. Оның үш полкінің бірі солтүстік фланқты қорғауға, екіншісі Герметерге шабуыл жасауға, ал үшіншісі негізгі мақсат – Шмидтті басып алуға жіберілді. Аймақтың жер бедері өте қиын болды, Калл жолы терең өзенді бойлай созылды. Жер бедері танктерге қолайлы емес еді, бірақ жаяу әскерге көмектесу үшін бронетехника қажет болды. "Шабуылға дайындық кезеңінің соңғы күндерінде Кота дивизиясының Хюртгенге шабуылына елеулі әсер ететін үш маңызды қателік жасады. Біріншісі, ол да, оның штабы да бағынышты бөлімшелерге Хюртген орманды барлауды тапсырмаған жоқ [ ]; екінші қателік біріншісімен байланысты болды. Кота өте тар Калл жолын дивизияның негізгі жабдықтау жолы ретінде бекітті [ ]. Әуедегі барлау жолдың жағдайын растай алмады, өйткені оны қалың орман жауып тұрды, бірақ жердегі барлау тобы жау туралы және жол туралы құнды ақпарат бере алатын еді. Үшінші қателік – оның жаяу әскерін қолдау үшін бронетехниканы пайдаланбауы. Орманға кіруге және танктерді қолдауға қажетті жол желісінің жоқтығына сеніп, ол екі танк ротасы мен барлық танкке қарсы бөлімшелерін артқы жақта қалдырып, дивизиялық артиллериясын күшейтті. Егер ол бұл туралы 9-шы жаяу әскер дивизиясының командирімен ақылдасқан болса, танктер орманның көп бөлігінде жүре алатынын және тиісті жаттығулар мен үйлестіру арқылы жаяу әскерге құнды көмек көрсете алатынын білген болар еді." Көптеген американдық сарбаздардың өмірін неміс дәрігерлері сақтап қалды.
Екінші кезең
Екінші кезең "Каралева" операциясының бөлігі болды, ол Рур өзеніне қарсы одақтастардың шабуылы болды. Бұл кезеңде АҚШ-тың 4-ші жаяу әскер дивизиясы Шевенхутте мен Хюртген арасындағы орманның солтүстік жартысын тазартып, Хюртгенді басып алып, Дюреннен оңтүстікке қарай Рурға қарай алға жылжуы керек еді. 10 қарашадан бастап бұл VII корпустың жауапкершілігі болды және ол Рурға жету үшін VII корпустың негізгі күш-жігерінің бөлігі болды. 4-дивизия қазір Хюртгенге толықтай берілді, бірақ оның 12-ші жаяу әскер полкі Шмидттегі шайқастан зардап шекті, дивизияның мақсаттарына жету үшін екі ғана толыққанды полк қалды. VII корпусына қарсы неміс күштері, негізінен LXXXI корпусының үш дивизиясынан тұратын күштер қарсылық көрсетті. Хюртгенде 275-ші жаяу әскер дивизиясы - 6500 сарбаз және 150 артиллерия құралы болды. Олар жақсы бекініп, дайын тұрды. АҚШ баяндамасының тұжырымдамасы осы оқиғаны сипаттайды: VII (АҚШ) корпусы, Бірінші армия 1944 жылдың 16 қарашасында 1-ші жаяу әскер дивизиясы, 4-ші жаяу әскер дивизиясы, 104-ші жаяу әскер дивизиясы және 5-ші атты әскер дивизиясының (CCR) күштерімен Хюртген орманын және Бірінші армияның Рур өзеніне дейінгі жолын тазарту үшін шабуылға көшті. Ауыр шайқастардан кейін, негізінен 4-ші жаяу әскер дивизиясының күштерімен, VII корпусының шабуылы тоқтады. 21 қарашада 1944 жылы V корпусы құрылды. 8-ші жаяу әскер дивизиясы және 5-ші атты әскер дивизиясының (CCR) күштерімен шабуылдаған V корпусы 28 қарашада 1944 жылы қатаң шайқастан кейін Хюртгенді басып алуға қол жеткізді. Шабуыл 16 қарашада басталды. Екі жаяу әскер полкі қатарласып шабуыл жасады: 8-ші полк орманның солтүстік шетімен Дюренге қарай, ал 22-ші полк оңтүстікке қарай қатарласып жылды. Ашық қанаттар жаудың шабуылына мүмкіндік берді. Хюртгеннің басқа жерлерінде де осындай тактика қолданылып, "апатқа шақырды". 8-ші жаяу әскер полкінің Ротер Вэх сағасына жасаған шабуылдары қатты қарсылыққа ұшырап, ауыр зардаппен кері шегінді. 22-ші полк Равеннің шұңқырын (Rabenheck) ала алмады, оны отты үзілістерде ауыр пулемет және артиллерия оғымен кері тартты. Үш күннен кейін 300 сарбаз қаза тапты, олардың ішінде көптеген офицерлер мен сержанттар болды. 18 қарашада танкілер қажет деп есептелді, сондықтан инженерлер орман арқылы танктер өте алатын жолдар жасады. Байланыс және жабдықтау мәселесі шешілмеді, сондықтан келесі күні шабуыл тоқтатылды, жабдықтауды жаңарту және жаралыларды эвакуациялау үшін. 344-ші және 353-ші жаяу әскер дивизияларынан неміс күштері келді және қарсылық күшейді. Жауапкершілік V корпусына қайтарылды және 21 қарашада 8-ші дивизия Вайссер Вэх аңғарына шабуыл жасап, Хюртгенге қарай жылжуын жалғастырды. 121-ші жаяу әскер полкі дереу қорғанысқа соқтығысты. 10-шы танк батальонының қолдауына қарамастан, күн сайынғы алға жылжулар шамалы болды. Хюртген 29 қарашада алынды және шайқас солтүстікке қарай 2 км жердегі Кляйнхауға дейін жалғасты. Хюртген орманындағы соңғы шайқас орманның солтүстік-шығыс шетіндегі Лангерве Меродеде болды. Екі американдық рота ауылды басып алды, бірақ олар кейін неміс қарсы шабуылында жойылды. 1944 жылдың 29-30 қарашасында 1-ші жаяу әскер дивизиясының 300-ден астам сарбазы қаза тапты. Кейін 27 қарашадағы неміс армиясының Жоғарғы Бас қолбасшылығының (Oberkommando des Heeres (OKH)) құпия күнделікті баяндамасында ескі Лангервее ену аймағында АҚШ армиясы (жау) жерді басып алғаны айтылды. 8-ші және 28-ші жаяу әскер дивизияларының бөлімдері Бранденбергке қарай жылды. 28-ші дивизия - 9-шы дивизия сияқты (және 28-ші дивизияны алмастыратын 4-ші жаяу әскер дивизиясы) - Хюртген орманында болған кезінде ауыр зардап шекті. 14 қарашада 2-ші рейнджер батальоны 112-ші жаяу әскер полкінің бөлімдерін алмастыруға келді. 6 желтоқсанда рейнджерлер Бергштейнге қарай жылжыды және кейіннен 272-ші фольксгренадерлік дивизиясының 980-ші гренадерлік полкінің әскерлерінен 400-ші төбенің стратегиялық позициясын алды. Көп ұзамай, 12 желтоқсанда Гей және Страсс қалаларын американдық әскерлер басып алды. Хюртген шайқасының соңғы күні немістер рейнджерлерді алмастырған 13-ші полктен төбені қайтарып алды. АҚШ әскері 1945 жылдың ақпанына дейін 400-ші төбені қайтадан басып алмады. 1-12 желтоқсан аралығында 309-шы, 310-шы және 311-ші жаяу әскер полктары 78-ші жаяу әскер дивизиясының ("Жылдам") 1-ші жаяу әскер дивизиясының бөлімдерін Энтенффюль маңындағы желіде алмастырды. 13 желтоқсанда бұл полктер Германияның Симмерат, Витцерат және Бикерат қалаларына шабуыл жасады. Олар 272-ші фолькс-гренадиер дивизиясына қарсы Кестерних шайқасында болған кезде генерал Герд фон Рундштедт Моншау ауданында қарсы шабуыл жасады. 15 желтоқсанда 2-ші батальон, 309-шы жаяу әскерлері 272-ші фолькс-гренадерлер қарсы шабуыл жасап, Кестернихті қайтарып алғанда жойылды. Немістер Американдықтар Арденн шабуылына дайындық үшін әскер жинап жатқанын 400-ші төбеден байқауға болатынын және алға жылжып келе жатқан неміс әскерлеріне оқ ату үшін артиллерияны орналастыруға болатынын білді. 15 желтоқсанға дейінгі Сигфрид желісіндегі әскери қимылдар екі тараптан 250 000-нан астам сарбаздың қаза табуына, жаралануына немесе тұтқынға түсуіне әкелді. Бірінші және Тоғызыншы АҚШ армиясы 57 039 шайқастағы жарақаттарға (қаза болғандар, жараланғандар, тұтқынға түскендер, хабарсыз жоғалғандар) және 71 654 шайқасқа қатыспаған жарақаттарға ұшырады, яғни апаттар, пневмония, траншея аяғы, қырыну және психикалық жарақаттар сияқты аурулар. Неміс қарулы күштерінің 12 000 қаза болғаны, 95 000 тұтқынға алынғаны (құжатталған) және белгісіз саны жараланғаны болжануда. 16 желтоқсан 1944 жылы неміс күштері Арденн шабуылын бастады, көбінесе "Бульж шайқасы" деп аталады, нәтижесінде Хюртгендегі шайқас та аяқталды.
The VII (U. S.) Corps, First Army attacked 16 November 1944, with 1st Inf Div, 4th Inf Div, 104th Inf Div, and CCR 5th AD to clear Huertgen Forest and the path of First Army to the Rur River. After heavy fighting, primarily by the 4th Infantry Division, VII Corps' attack ground to a halt. V Corps was committed on 21 November 1944. Attacking with 8th Inf Div, and CCR 5th AD, the V Corps managed to capture Huertgen after stiff fighting on 28 November 1944. The attack started on 16 November. The two infantry regiments attacked in parallel columns: the 8th along the northern edge of the forest towards Düren, the 22nd further south in parallel. The open flanks invited infiltration. Similar tactics elsewhere in Hürtgen had "invited disaster". Attacks by the 8th Infantry Regiment on Rother Weh Creek hit heavy resistance and were repulsed with heavy losses. The 22nd failed to take Raven's Hedge (Rabenheck), beaten back by heavy machine gun and artillery fire along the fire breaks. After three days, there were 300 casualties, including numerous officers and NCOs. By 18 November, tanks were deemed essential, so engineers blasted tank routes through the forest. Communications and logistics remained a problem, so the next day the attack paused to allow re supply and evacuation of the wounded. German reinforcements arrived from 344th and 353rd Infantry Divisions and resistance stiffened further. Responsibility was returned to V Corps and, on 21 November, 8th Division attacked the Weisser Weh Valley, continuing toward Hürtgen. The 121st Infantry Regiment hit heavy defenses immediately. Despite armored support from the 10th Tank Battalion, daily advances were less than Hürtgen was taken on 29 November and the battle continued to Kleinhau, 1 mile (2 km) north. The final action in the Hürtgen Forest was at Langerwehe Merode, on the northeastern edge of the forest. Two American companies took the village, but they were later destroyed in a German counter attack. More than 300 soldiers of the 1st Infantry Division were killed in action on November 29 and 30, 1944. Later, the secret daily report of the Supreme High Command of the German Army (Oberkommando des Heeres (OKH)) of 27 November, stated that in the old Langerwehe penetration area, the U. S. Army (enemy) won terrain. Elements of the 8th and the 28th Infantry Divisions then advanced on Brandenberg. The 28th Division—just like the 9th before it (and the 4th Infantry Division, which would relieve the 28th)—also took heavy casualties during its stay in the Hürtgen Forest. On 14 November, the 2nd Ranger Battalion arrived to relieve elements of the 112th Infantry Regiment. On 6 December, the Rangers moved on Bergstein and subsequently took the strategic position of Hill 400 from defending troops from 980th Grenadier Regiment of the 272nd Volksgrenadier Division. Shortly thereafter, on 12 December, the towns of Gey and Strass were taken by American Forces. On the last day of the Hürtgen battle the Germans retook the hill from the 13th Regiment who had replaced the Rangers. The U. S. Army would not seize Hill 400 again until February 1945. From 1–12 December, the 309th, 310th and 311th Infantry Regiments of the 78th Infantry Division ("Lightning") relieved elements of the 1st Infantry Division in the line in the vicinity of Entenpfuhl. On 13 December, these regiments smashed into Simmerath, Witzerath, and Bikerath, Germany, and were fighting the Battle of Kesternich against the 272nd Volksgrenadier Division when General Gerd von Rundstedt launched his counteroffensive in the Monschau area. On December 15 the 2nd battalion, 309th Infantry was annihilated when the 272nd Volksgrenadiers counterattacked and took back Kesternich. The Germans knew that from the heights at Kesternich the Americans could detect the troop buildup for the Ardennes Offensive and place artillery there to fire on advancing German troops. Military actions at the Siegfried Line up to 15 December alone brought death, injury or captivity to more than 250,000 soldiers from both sides. The First and Ninth U. S. Army suffered 57,039 battle casualties (dead, wounded, captured, missing in action); 71,654 non battle casualties, i. e. accidents, diseases such as pneumonia, trench foot, frostbite, and trauma. German Armed Forces are presumed to be 12,000 dead, 95,000 captured (documented), and an unknown number of wounded. On 16 December 1944, German forces began the Ardennes Offensive, more commonly known as the Battle of the Bulge and as a result further fighting in the Hürtgen ended.
Салдары
Хюртген шайқасы неміс қорғанысының жеңісімен аяқталды, ал тұтас шабуыл одақтастар үшін ауыр сәтсіздікке ұшырады. Американдықтар шайқас барысында 33 000 адамдық шығынға ұшырады, жалпы шығын 55 000 адамға жетті, оның ішінде 9 000 жауынгерлік емес шығын болды, бұл шығынның 25 пайызын құрады. Неміс әскері де ауыр шығынға ұшырады, 28 000 адам қаза тапты, олардың көп бөлігі жауынгерлік емес шығын және соғыс тұтқындары еді. Немістердің Ардендегі күтпеген шабуылы одақтас күштерін дайынсыз басты. Немістерге жуық 30 дивизия шабуыл жасады, оның ішінде элиталық 1-ші СС, 2-ші СС және 12-ші СС танк дивизиялары бар, шайқас майданының ең солтүстік нүктесі Моншауда орналасқан. Олар американдықтардың қатарында шамамен 97 шақырым тереңдікте үлкен ойыс жасады. Дегенмен, немістер басты мақсатына – Антверпенді басып алуға ешқашан жақындамады. Арден шабуылы қаңтар айының басында толыққанды тоқтады, себебі неміс күштерінің солтүстік жағындағы бөлігін күшті американдық қорғаныс, американдық инженерлердің көпірлерді қиратуы және отын тапшылығы тоқтатты. Ақпан айының басында американдық әскерлер Хюртген орманы арқылы соңғы рет шабуыл жасады. 1945 жылдың 10 ақпанында Рур бөгеті американдық күштер тарапынан басып алынды, ал орманның өзі 17-сі күні 82-ші әуе десант дивизиясы Роер өзеніне жеткенге дейін толықтай тазартылмады.
Мұра
Хюртген әскери зиратында АҚШ-тың 4-ші жаяу әскер дивизиясының ардагерлері Фридрих Ленгфельдтің (29 қыркүйек 1921 – 12 қараша 1944), неміс лейтенантының есіне арналған қола тақтасы бар тас ескерткіш орнатқан. Ленгфельд 1944 жылдың 12 қарашасында "Wilde Sau" мина алаңынан жараланған американдық сарбазға көмектескен кезде салдарынан алған ауыр жарақаттарынан көз жұмды. Бұл – неміс әскери зиратында оның бұрынғы қарсыластары орнатқан неміс сарбазына арналған жалғыз ескерткіш. Калл көпіріндегі ескерткіш мүсіні соғыстың қасіреті арасындағы адамшылықтың сол сәтін еске салады. Ол ресми түрде Калл көпіріндегі атысты тоқтатудың 60 жылдығына орай, 2004 жылдың 7 қарашасында ашылды. Оны Майкл Польман жасады, ол былай деді: Мен батырларға ескерткіш жасағым келмеді, ешқандай театрлық көрсету, пафос болмасын, бірақ оқиғаның нақты орнын құрметтейтін, қарапайым пішінде, тасқа қашалған, көз тартарлық емес бір нәрсе жасағым келді. Бәлкім, бір кезде бәрі рационалды түрде басталды, бірақ кейіннен ақылға сыймайтын, бақылаудан шығып кетті, содан кейін санаға оралғанға дейін – немесе ол әлі де эмоция болды ма? – гуманитарлық кездесуді мүмкін етті. Тақтаны Юпен қаласындағы мүсінші Тильман Шмиттен жасады. Ескерткіш мүсіні мен тақтасы Конеджунг қорының қамқорлығында: Мәдениет.
I didn't want to create a monument to heroes, no theatrical representation, no pathos, but wanted to appear more unassumingly with a frugal shape, hewn in stone, dignifying the actual place of the incident. A place perhaps, at which once everything may have started rationally, then however, became more and more irrational and totally out of control until a return to sanity—or was it still emotion?—made a humanitarian encounter come true. The plaque was created by the sculptor Tilman Schmitten, Eupen. The memorial sculpture and plaque were endowed by the Konejung Foundation: Culture
World War Two lieutenant and History professor and academician, Paul Fussell, blames the impracticality of Lieutenant General Courtney H. Hodges' command and untrained troops' demoralization for the defeat in the battle, citing the violation of Patton's observation that "Plans should be made by those who are going to execute them."
Екінші дүниежүзілік соғыстың лейтенанты, тарих профессоры және академик Пол Фасселл жеңіліске генерал-лейтенант Кортни Х. Ходжестің командасының тиімсіздігі мен жаттығудан өтпеген әскерлердің жігерсіздігін себеп деп атады, сонымен қатар Паттонның "Жоспарларды орындауға тиіс адамдар жасауы керек" деген қағидасын бұзуды айтты.
I didn't want to create a monument to heroes, no theatrical representation, no pathos, but wanted to appear more unassumingly with a frugal shape, hewn in stone, dignifying the actual place of the incident. A place perhaps, at which once everything may have started rationally, then however, became more and more irrational and totally out of control until a return to sanity—or was it still emotion?—made a humanitarian encounter come true. The plaque was created by the sculptor Tilman Schmitten, Eupen. The memorial sculpture and plaque were endowed by the Konejung Foundation: Culture
World War Two lieutenant and History professor and academician, Paul Fussell, blames the impracticality of Lieutenant General Courtney H. Hodges' command and untrained troops' demoralization for the defeat in the battle, citing the violation of Patton's observation that "Plans should be made by those who are going to execute them."
Атауы
Бұл мақалада отставкадағы лейтенант-полковник Томас Г. Брэдбирдің жалпыға қолжетімді материалдары қолданылған. Генерал-майор Кота және Хюртген орманы шайқасы: шайқас басқарудың сәтсіздігі ме?