Тяньчжэнозавр: жойылып кеткен динозаврлар туысы. Қазба қалдықтары Қытайда табылған, кейбір ғалымдар Саиханияның атасы деп санайды. Сипаттамасы, ерекшеліктері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Құрылысы жойылған динозаврлар туысы
Extinct genus of dinosaurs
Тианженозавр (мағынасы «Тианжен кесірткесі») – Шаньси провинциясынан табылған, соңғы креда кезеңінде (Cenomanian Campanian, ~99-71 млн жыл бұрын) қазіргі Хуэйкванпу формациясында өмір сүрген анкилозаврид динозаврының бір түрлі туысы. Тианженозавр Саиханияның кішірек синонимі болуы мүмкін, ол Барун Гойот және Немегт формацияларынан белгілі анкилозаврин. Сонымен қатар, Салливан Шанксияны да Тианженозаврдың кіші синонимі деп санайды, себебі Шанксияның анықталатын жалғыз ерекшелігі Эуоплоцефалус сияқты бір таксон ішінде өзгеріп отыруы мүмкін екені белгілі.
Tianzhenosaurus (meaning “Tianzhen lizard”) is a monospecific genus of ankylosaurid dinosaur from the Shanxi Province that lived during the Late Cretaceous (Cenomanian Campanian, ~99 71 Ma) in what is now the Huiquanpu Formation. Tianzhenosaurus may represent a junior synonym of Saichania, an ankylosaurine known from the Barun Goyot and Nemegt Formation. Additionally, Sullivan also considered Shanxia as a junior synonym of Tianzhenosaurus as the only diagnosable characteristic of Shanxia is known to be variable within a single taxon such as Euoplocephalus.
Сипаттама
Панг пен Ченг 1998 жылы Тианженозаврды барлық басқа анкилозавридтерден келесі ерекшеліктері бойынша ажыратты: жалпақ, төмен, орташа өлшемді, теңбұрышты үшбұрыш пішіндес бас сүйек; бас сүйектің жоғарғы жағын дұрыс емес сүйекті түйірлер жабады; салыстырмалы түрде ұзын маңдай сүйегі; сүйекті сақинамен оралған кішкентай көз ұясы; мұрын тесіктері көлденеңге қарай созылған; septomaxilla мұрын тесіктерін бөліп тұрмайды; жоғарғы жақ тістерінің қатары артқа қарай сәл жинақталған; қысқа негізгі ми қаңқасы; maxilloturbinal жамбас қуысының ортаңғы бөлігінде орналасқан; тік омыртқа аймағы; тар және биік омыртқа кондилі; омыртқа кондилі жоғарыдан қарағанда көрінбейді; опыртқа омыртқасы қисық өсінді ретінде бүйірге және төмен қарай созылады; жақ терең, иісті жиегі дөңгелек; жақта әшекейлеу жоқ; тіс тақырыбының лабиальды жағында cingula, ісінген негізі және лингвальды жағында орталық қыр бар; қысқа, амфицельді мойын омыртқасы; дорсальды омыртқа ұзын және екі ұшы да жалпақ; сакральды омыртқада сегіз біріккен омыртқа; қысқа және жуан алдыңғы құйрық омыртқалары; тар және созылған артқы құйрық омыртқалары, құйрық клубымен аяқталады; тіктөртбұрышты, пластина тәрізді иық сүйегі; иық сүйегінің проксимальды және дистальды ұштары орташа деңгейде кеңейтілген және бұралмаған; төртінші трохантері жоқ жуан сан сүйегі; анкилозаврларға тән табан-табан сүйектері және саусақтар. Алайда, Вирсма мен Ирмис (2018) Тианженозаврды жарамды таксон ретінде қалпына келтіріп, оны Pinacosaurus grangeri-нің туыс таксоны деп түсіндірді. Томпсон және авторлар тобының 2012 жылы жүргізген филогенетикалық талдауы төменде қайта келтірілген. Хуэйкуанпу формациясы сұр құмтастардан және қызыл, орташа және ірі дәнді құмтастардан тұрады, олардың кең көлденең қабаттары бар. Бұл жерде Datonglong хадрозауроид орнитоподы, pantyrannosaurian тираннозауроид Jinbeisaurus және анкилозаврин анкилозаврид Shanxia кездеседі, бұл Тианженозаврдың кіші синонимі болуы мүмкін.
Pang and Cheng, 1998 distinguished Tianzhenosaurus from all other ankylosaurids based on the following traits: A flat, low, medium sized, isosceles triangle shaped skull; skull roof covered with irregular bony tubercles; a relatively long premaxilla; a small orbit surrounded by a bony ring; horizontally elongates narial openings; septomaxilla not separating the narial openings; maxillary tooth rows slightly convergent posteriorly; short basicranium; maxilloturbinal located laterally in middle part of the palatal vault; vertical occipital region; narrow and high occipital condyle; occipital condyle not visible in dorsal view; opisthotic extends lateroventrally as a curved process; mandible is deep with a convex ventral border; no mandibular ornamentation; tooth crowns have cingula on labial sides, swollen bases, and middle ridge on lingual sides; short, amphicoelous cervical centrum; dorsal centrum is long and flat at both ends; eight fused vertebrae in sacrum; short and thick anterior caudal vertebrae; narrow and elongated posterior caudal vertebrae that ended with a tail club; rectangular, plate like scapula; proximal and distal ends of humerus are moderately expanded and not twisted; thick femur lacking the fourth trochanter; tarsometatarsal and digits that are typical for ankylosaurs. However, Wiersma and Irmis (2018) recovered Tianzhenosaurus as a valid taxon and interpreted it as sister taxon to Pinacosaurus grangeri. A phylogenetic analysis conducted by Thompson et al., 2012 is reproduced below. The Huiquanpu Formation consists of grey siltstones interbedded with red medium to coarse grained sandstones that has extensive cross bedding. the hadrosauroid ornithopod Datonglong, the pantyrannosaurian tyrannosauroid Jinbeisaurus and the ankylosaurine ankylosaurid Shanxia, which may represent a junior synonym of Tianzhenosaurus.