Кіріспе

Ливр – қазіргі Канада аумағындағы француз колониясы – Жаңа Францияның валютасы болды. Ол 20 катуға, әр кату 12 сомаға бөлінді. Жаңа Франция лирі – француз колониялық валютасы, қағаз ақша қолданылуымен ерекшеленді.

Тарих

Бастапқыда бартер басым болғаннан кейін француздық cat=0 айналымға түсе бастады. Колонияға монеталарды тарту мақсатында Жаңа Францияда айналыста болған монеталарға қосымша баға берілді, нәтижесінде француз валютасынан (моное де Франс, монеи де Франс) құны төмен монеи де паи (қазіргі француз тілінде монеи де паи) пайда болды. 1664 жылы қосымша баға 1/8 бөлігіне белгіленді, ал 1680 жылы 1/3 бөлігіне дейін көтерілді. Жаңа Франция валютасы қағаз ақшаны кеңінен қолдануымен ерекшеленді. Бірақ, алғашқы шығарылымдар құндылығын сақтамады. 1717 жылы монеталарға берілетін қосымша баға жойылды, карта ақшасы номиналынан жартысына төленді және Жаңа Франция лирі француз лиріне теңестірілді. Содан кейін тағы қағаз ақша шығарылды. 1750 жылдары қағаз ақшаны монетамен қамтамасыз ету тоқтатылды, бұл монеталарды жинауға себеп болды. Жаңа Франция британдықтар тарапынан басып алынғаннан кейін қағаз ақша құнын жоғалтты және лир фунтпен алмастырылды.

Монеталар

Жаңа Францияда әртүрлі монеталар айналыста болды, оның ішінде испан доллары, испандық каталион және испандық колониялық каталион. 1670 жылы Жаңа Францияда күміс 5 және 15 сольді пайдалануға енгізді. 1709 жылы колонияда 30 денирлік монеталар шығарылды, содан кейін 1711 жылы 15 денирлік монеталар шығарылды. 1722 жылы мыс 9 денирлік монеталар пайда болды. 1738 жылы Францияда 1 және 2 сольдік монеталар енгізілді, олар Жаңа Францияда да айналыста болды. Бұл монеталар 1 және 2 соль маркасы деп те аталды.

Банкноттар

1685 жылы "карта ақшасы" енгізілді. Бұл қарапайым жазбалар, ойын карталарының артқы жағына қолмен жазылған, монеталардың жетіспеуіне байланысты қолданылды. Алғашқы шығарылым 3 айдан кейін қайтарылып алынды. Француз билігінің наразылығына қарамастан, 1690 жылдарға дейін қосымша шығарылымдар жасалды. Инфляция карта ақшасының құнын төмендетті, нәтижесінде 1717 жылы номинал құнының жартысына сатып алынды. 1720 жылдары үкімет "ордонанс" деп аталатын вексельдерді енгізді. 1729 жылы карта ақшасы қайтадан қолданысқа енгізілді. 1729 жылы 6, 12 және 24 ливрлік банкноттар, содан кейін 1733 жылы 30 сол, 1734 жылы 20 сол, 1742 жылы 3 ливр, 1749 жылы 7 1/2 және 15 сол шығарылды. 1753 жылы қазына ноталары (оларды ордонанс деп те атайды) енгізілді. 1753 жылы 48 ливрлік банкноттар, содан кейін 1754 жылы 20 сол, 1756 жылы 3 және 24 ливр, 1757 жылы 12 және 96 ливр, ал 1758 жылы 6 ливр енгізілді.