Кіріспе

Зеараленон (ZEN), сондай-ақ RAL және F 2 микотоксині деп те аталады, кейбір Fusarium және Gibberella түрлерімен өндірілетін қуатты эстрогендік метаболит. Атап айтқанда, зеараленон алғаш рет анықталған саңырауқұлақ түрі – Gibberella zeae, жыныссыз / анаморфтық сатысында Fusarium graminearum деп аталады. Бірнеше Fusarium түрлері мал және құс шаруашылығымен айналысатын адамдарды қатты алаңдататын улы заттарды, атап айтқанда дезоксиниваленол, Т 2 токсині, HT 2 токсині, диацетоксисцирпенол (DAS) және зеараленонды шығарады. Атап айтқанда, ZEN-ді Fusarium graminearum, Fusarium culmorum, Fusarium cerealis, Fusarium equiseti, Fusarium verticillioides және Fusarium incarnatum өндіреді. Зеараленон – эстроген рецепторларымен байланысатын негізгі токсин, ол, әсіресе шошқаларда, сүексіздікке, түсік тастауға немесе басқа көбею проблемаларына себеп болады. Зеараленон қызықтыруға төзімді және бүкіл әлемде жүгері, арпа, сұлы, бидай, күріш және сорғы сияқты көптеген дәнді дақылдарда кездеседі. Оның өндірісі жылы, 20 проценттен жоғары ауа ылғалдылығы бар климатта артады. Классикалық эстроген рецепторларына әсер етерімнен басқа, зеараленон GPER (GPR30) агонисті ретінде де әрекет ететіні анықталды.

Метаболизм жолдары мен өнімдері

Зераланон жануарларда метаболизм арқылы α-зеараленолға (α Zel) немесе (α Zol), β-зеараленолға (β Zel) немесе (β Zol), α-зеараланолға (α Zal), β-зеараланолға (β Zal) және зеараланонга (ZAN) айналады. Бұл метаболизм өнімдерінің салыстырмалы құрамы түрлерге қарай өзгереді. Шошқаларда, сиырларда және үйректерде α Zel басым түрде табылады. Тауықтарда β Zel басым, ал өсімдік жасушаларында zeralenonne 14 O β-глюкозиді анықталған.

Тері арқылы әсер ету

Зеараленон адам терісінен өтуі мүмкін. Дегенмен, қалыпты шаруашылық немесе тұрғын үй жағдайында тері арқылы байланысқан кезде едәуір гормоналды әсерлер күтілмейді.

Көбею

Зеараленонның құрылымы эстрогендерге ұқсас, ал α-зеараленол эстроген рецепторларына одан да жоғары сәйкестікпен байланысады, ал β-зеараленолдың сәйкестігі бастапқы қосылыс пен α-зеараленолдың байланыс сәйкестігінен төмен. Әлемнің әртүрлі аймақтарында ZEN-ге ұзақ уақыт бойы тозылған қыздарда ерте жасқа жетудің сенімді жағдайлары тіркелген. Тышқандарда ZEN тұтынуымен күшті сперматозоидтар мен жұмыртқа жасушаларының азаюы, ДНК-ның екі тізбекті үзілуінің көбеюі және ДНК жөндеу механизмдерінің белсендірілуі байланысты, одан кейін ұрпақтың тірі қалуын азайтатын эмбрионалық дамуда қиындықтар туды.