Кіріспе

Эстриол гормон ретінде

Эстриол (E3), сондай-ақ эстриол деп те жазылады, стероид, әлсіз эстроген және кішігірім әйел жыныстық гормоны. Ол үш негізгі эндогенді эстрогеннің бірі, қалғандары – эстрадиол және эстрон. Дегенмен, жүктілік кезінде эстриол плацентада өте көп мөлшерде синтезделеді және организмдегі ең көп өндірілетін эстроген болып табылады. Бірақ эстриолдың қан айналымындағы деңгейі жоғары метаболизм және шығарылу жылдамдығының арқасында басқа эстрогендерге ұқсас. Эстриол эстрадиолға қарағанда әлдеқайда нашар әсер етеді және салыстырмалы түрде әлсіз эстроген болып табылады. Бір in vitro зерттеуге сәйкес, эстриолдың адамның ERα және ERβ рецепторларына байланысу қабілетінің салыстырмалы көрсеткіші (RBA) эстрадиолдың тиісінше 11,3% және 17,6% құрайды, ал ERα және ERβ рецепторларында эстриолдың салыстырмалы трансактивациялық қабілеті эстрадиолдың тиісінше 10,6% және 16,6% құрайды. Бұл эстриолдың эстрадиол мен эстроннан айырмашылығы ERβ рецепторына қатысты артықшылықты қабілетке ие болуы мүмкін екенін көрсетеді. Эстриолдан айырмашылығы, эстрон эстрадиолға айналуға қабілетті, ал оның көп бөлігінің тиімділігі эстрадиолға айналу арқылы қамтамасыз етіледі. Эстрадиол GPER-ді (ER-ге қосымша) белсендіру арқылы сүт безі қатерлі жасушаларының өсуін күшейтеді, ал эстриол GPER-ді блокадалау арқылы эстрадиолдың үш теріс сүт безі қатерлі жасушаларының көбеюін тежейтіні анықталды. Ол негізінен дегидроэпиандростерон немесе DHEA (сол жақта) арқылы жүреді, бірақ қосымша OH тобы бар өзгертілген DHEA-мен бірге.

Жүкті емес әйелдерде

Жүкті емес әйелдерде эстриол өте аз мөлшерде түзіледі және оның қан айналымындағы деңгейі анықталмайды дерлік. Оның орнына, эстриол негізінен, тіпті тек қана цитохром P450 ферменттері (мысалы, CYP3A4) арқылы бауырда эстрадиол мен эстронның 16α гидроксилденуінен пайда болады. Жүкті емес әйелдерде эстриол қан айналымынан жылдам шығарылады, сондықтан қандағы деңгейі өте төмен, бірақ зәрде эстриол концентрациясы салыстырмалы түрде жоғары. Мерзімі келгенде, плацентада эстриолдың тәуліктік өндірісі 35-45 мг құрайды, содан кейін плацента 16α OH DHEA S сіңіреді, ол 17β гидроксистероид дегидрогеназасы арқылы эстриолға айналады және негізінен аналық қан айналымына бөлінеді. Эстриолдың түзілуіне қатысатын прекурсорлардың шамамен 90% ұрықтан шығады. Бұл белокқа эстрадиолға қарағанда байланысу қабілеті әлдеқайда төмен, демек биологиялық әсерге қолжетімді фракциясы көп.

Метаболизм

Эстриол глюкуронидация және сульфатация арқылы метаболизмделеді. Осы жануарларда эстриолдың метаболизмі мен шығарылуы адамдарда байқалғанмен бірдей болды.

Медициналық қолдану

Эстриол дәрі ретінде қолданылады, негізінен менопауза симптомдарына гормоналды терапияда. Эстриол атауы мен E3 деген қысқартуы эстрин (эстра 1,3,5(10) триен) және триол (үш гидроксил тобы) химиялық терминдерінен шығарылған.

Тарих

Эстриол 1930 жылы ашылған. Оны жүкті әйелдердің зәрінен бөліп алып, тазартқан – Марриан және оның әріптестері. Эстриол жүктілік кезеңінде ұрықтың аномалияларын анықтау үшін қолданылады. Бірақ жүкті әйелдегі көптеген аурулар эстриол деңгейін өзгертуі мүмкін, сондықтан бұл скринингтер ұрықтың плаценталық денсаулығын стресс-тесттен гөрі дәл анықтамайды. Эстриол тестілеуде ұрықтың нашар болуын көрсету үшін жалған оң және жалған теріс нәтижелерге алып келуі мүмкін жағдайлар: преэклампсия, анемия және бүйрек функциясының нашарлауы.