Кіріспе

Еуропалық үкіметаралық ұйым

Демократиялық таңдау қауымдастығы – 2 желтоқсан 2005 жылы Украинаның Киев қаласында Солтүстік, Орталық және Шығыс Еуропаның тоғыз мемлекеті құрған үкіметаралық ұйым. Оған негізінен Балтық, Қара және Каспий теңіздері арасындағы аймақтағы ("Үш теңіз") елдер қол қойды. Оның басты мақсаты – бүкіл аймақта демократияны, адам құқықтарын және заң үстемдігін ілгерілету.

Тарих

Демократиялық таңдау қоғамдастығының құрылуы 2005 жылғы тамыздағы Боржоми декларациясымен болжамдалған болатын, Грузия мен Украина президенттері Михаил Саакашвили мен Виктор Ющенко қол қойған бірлескен мәлімдеме, онда Қоғамдастық "аймақтағы қалған дауларды жою, адам құқықтарын бұзушылықтарға қарсы күресу және кез келген жанжалдарға немесе тоңған қақтығыстарға" бағытталған қуатты құрал ретінде көрінді. Бұл Қоғамдастық кейіннен Киевте Балтық, Қара және Каспий теңіздерінің кеңінен қамтылған аймағында демократия мен адам құқықтарын ілгерілету мақсатында өткізілген екі күндік форумда құрылды. Тоғыз құрылтайшы мемлекеттің президенттерінен өзге, Армения, Әзірбайжан, Болгария, Чехия, Венгрия және Польшадан делегациялар қатысты, сондай-ақ АҚШ, Еуропалық Одақ және Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымынан бақылаушылар да болды.

Мақсаты

Украинаның сыртқы істер министрі Борис Тарасюк бұл қауымдастық ешкімге қарсы емес, демократия, тұрақтылық және гүлденуді қолдайтын жоба екенін айтты. Сондай-ақ, Президент Виктор Ющенко бұл бастаманың ешқандай үшінші елдерге немесе ұйымдарға қарсы бағытталмағанын, мақсатының "біреуге қарсы біреумен достық құру" емес екенін, керісінше, оны "демократияны және заң үстемдігін ілгерілету идеяларын қолдайтын достар арасындағы диалог" ретінде қарастыру қажет екенін мәлімдеді. Ал Грузия президенті әкімшілігінің басшысы Георгий Арвеладзе бұл қауымдастықтың "Ресейдің ықпалында қалуды қаламаған демократиялық елдердің біріккен күші" болатынын айтты. Грузия стратегиялық және халықаралық зерттеулер қорының вице-президенті Темури Якобашвили Демократиялық таңдау қауымдастығын аймақтағы екі басты "тартылыс орталығы" (Еуроодақ және Шанхай ынтымақтастық ұйымы) арасындағы нәрсе деп санайды, сонымен қатар, "Демократиялық таңдау қауымдастығын құру идеясы осы екі блоктың арасында қалған, бірақ демократия мен Батысқа ұмтылатын елдерге қызығушылық тудыруы мүмкін" деді. Оның мәніне қоса, қауымдастыққа кімдер мүше болатыны әлі анық емес. 2006 жылғы Вильнюс конференциясына құрылтайшы мүшелер – Македония мен Словения өкілдері қатыспады, бірақ шақырылғандардың бірі Польша болды. Сонымен қатар, Швеция премьер-министрі Геран Перссон елдерінің бұл ұйымға қосылуға ниетті екенін айтты, бұл Саакашвили тарапынан қолдау тапты. Ол Швецияның қатысуы CDC форумын одан әрі дамытуға мүмкіндік беретінін мәлімдеді. Қазірге дейін CDC-ге мүшелік туралы мәселе шешілген жоқ. Дегенмен, Молдова президенті Владимир Воронин қауымдастықтың өз институттарын, соның ішінде парламенттік ассамблеясын дамытуға шақырды, бұл еуропалық бағытты таңдаған елдерді біріктіруге мүмкіндік береді.