Кіріспе

Dungeons & Dragons ойынындағы ойдан шығарылған дракондық құдай

Dungeons & Dragons (D&D) ролдік ойынында Бахамут (/b//ə/'/h//ɑː//m//ə//t/ bəHAHmət) – араб мифологиясынан Бахамутпен бірдей есімді қуатты дракондық құдай. Advanced Dungeons & Dragons (AD&D) 1-ші басылымында енгізіліп, 2004 жылғы Complete Divine нұсқасында жарияланған Бахамут, Платиналық Айдаһар, Жақсы Айдаһарлардың Патшасы. Ол жақсы айдаһарлардың құдайы (көбінесе, бірақ әрдайым металл айдаһарлар ғана емес) және D&D құдайларының стандартты пантеонының мүшесі. Оның Dragonlance-тағы қарсы тұратыны Паладин (бірақ көптегендер оларды екі бөлек жандар деп санайды). Бахамут – айдаһар Ионың баласы. Ол сондай-ақ Айдаһарлардың Құдайы немесе Солтүстік Желінің Иесі деп те аталады. Көптеген кампаниялық орталарда, құдайлардың дракондық пантеоны көшбасшы Ио және оның балалары Астериан, Бахамут, Хронепсис, Фалузур, Сардиор және Тиаматтан тұрады. Басқа дракондық құдайлар да әртүрлі кампаниялық орталарда кездесуі мүмкін. Мысалы, Ұмытылған Әлемдердің дракондық пантеонына Астилабор, Гарикс, Хлал, Лендис және Тамара (басқаларымен бірге) кіреді; бұл бес құдай өздерінің ықпалын кеңейтіп, көптеген басқа кампаниялық орталарда құрметке ие болды.

Баспа тарихы

Бахамуттың жеке аты араб мифологиясындағы Бахамуттан шыққан, әлемді тіреп тұратын піл басы бар балық.

Dungeons & Dragons (1974-1976)

Персонаж алғашқы қосымшасы – «Грейхок» (1975) кітабында Гари Гигакс және Роб Кунц есімді авторлармен ойынға енгізілді. Бұл кітапта ол тек «Аждаһа патшасы» деп белгілі болған, сондай-ақ «Платиналық Аждаһа» деп те аталған, бірақ жеке есімі болмаған.

Advanced Dungeons & Dragons 1-шы басылымы (1977-1988)

Персонаж алғашқы басылымдағы Монстрлар нұсқаулығында (1977) пайда болады. Осы кітапта Платиналық айдаһарға Бахамут деген жеке есім берілді. Ол сондай-ақ "Deities & Demigods" (1980) кітабында айдаһарлардың кіші құдайы ретінде танылды. Бахамут, Платиналық айдаһар, Жақсы айдаһарлардың патшасы және Жеті аспанның періштесі "Dragon" журналының 38-шы санында (1980) одан әрі сипатталған. Бахамуттың сыртқы жазықтықтағы рөлі алғашқы басылымдағы "Жазықтықтар нұсқаулығы" (1987) кітабында толыққанды түсіндірілген.

Advanced Dungeons & Dragons 2-шы басылымы (19891999)

Бахамут алғаш рет 1990 жылғы түпнұсқа Draconomicon нұсқасында Ұмытылған әлемдер кампаниясының құдайы ретінде толық сипатталған. 1992 жылғы "Жайнақ мифологиясы" кітабында оның діни қызметі туралы мәліметтермен қоса, Бахамут құдай ретінде егжей-тегжейлі сипатталған. Бахамут 1998 жылғы "Аждаһа табынуы" кітабында да сипатталған. Оның Планескап кампаниясының космологиясындағы рөлі 1996 жылғы "Қасиетті жерде" еңбегінде жазылған. Бахамуттың бірнеше дракондық балалары 1999 жылғы Dragon журналының 260-шы нөміріндегі ("Тяматтың ұрпақтары, Бахамуттың балалары") мақаласында сипатталған. Бахамут 1999 жылғы "Аспан жауынгерлері" қосымшасында аспандықтар қызмет ете алатын ізгі құдайлардың бірі ретінде көрсетілген.

Dungeons & Dragons 3.0 басылымы (20002002)

Бахамут үшінші басылымға арналған алдын ала мақалада, Dragon журналының #272 санында (2000 жылғы маусым) пайда болады. Бұл ақпарат кейіннен "Жазықтар нұсқаулығына" (2001) қосылды.

Бахамут "Иман қорғаушылары" (2000) және "Құдайлар мен жартылай құдайлар" (2002) кітаптарында құдай ретінде толығырақ сипатталған.

Dungeons & Dragons 3.5 басылымы (2003-2007)

Бахамуттың діни қызметі және оның дракондық құдай ретіндегі рөлі осы нұсқада «Дракономикон: Аждаһалар кітабы» (2003), «Толық құдайлық» (2004) және «Аждаһалардың түрлері» (2006) еңбектерінде одан әрі толық сипатталған.

Dungeons & Dragons 4-шы басылымы (2008-2013)

Бахамут осы басылымда (2008) Ойыншы нұсқаулығында сипатталған құдайлардың бірі ретінде көрінеді. Ол Draconomicon: Metallic Dragons (2009) кітабында одан да толық сипатталған және оның статистикалық көрсеткіштері келтірілген. Бахамутты таңдауға қатысты ойыншыларға арналған мүмкіндіктер мен оның дін қызметкерлерінің жау ретіндегі қауіптілігі туралы мәліметтер Dragon журналының #378 (тамыз 2009) санындағы "Channel Divinity: Bahamut" және "Deities & Demigods: Bahamut" мақалаларында егжей-тегжейлі жазылған.

Шығармалық сипаттама

Бахамут күміс ақ қабыршақты, көк түсті, мысық сияқты көздері бар, зор, ұзын және иілгіш айдаһар ретінде бейнеленген. "Complete Divine" және "Races of the Dragon" кітаптарында айтылғандай, нақты түсін анықтау қиын, ол Бахамуттың көңіл-күйіне қарай аспан көгінен бастап мұзды индигоға дейін өзгеріп отыруы мүмкін. Бахамут уақытының шамамен төрттен бірін Оертты адам немесе басқа түрде кезіп жүреді. Оны жеті үлкен алтын уырмаларымен бірге, жеті ән салып тұрған канарейкаға ұқсас жақын маңдағы құстармен кездестіргендер де бар, ал ол – әлсіз қарт жолаушы болып көрінген.

4-шы басылымдағы өзгерістер

Платиналық айдаһар негізгі пантеонның бір бөлігі болып табылады және көбінесе заңды жақсы паладиндер мен дін қызметкерлері оған құлшылық етеді. Аждаһа туғандар оны жаратушы құдай ретінде қастерлейді, ал басқа тайпалар одан күш пен қорғаныш тілейді. Сондай-ақ, патшалар оның атынан тәж кигізіледі делінеді. Бахамут өзінің атымен байланысты айдаһар түрінен бастап, қарт кісі, тіпті платиналық толық қаруланған паладин сауыт киген жауынгерге дейін түрлі бейнелерде көрінеді. Оның Бахамутның қаруы деп аталатын ерекше қабілеті бар, ол ойыншыға бір кездесуде қарсыластың сынды соққысын күштен шығаруға мүмкіндік береді. Оның Астральдық теңіздегі иелігі – Селестия, Сәулелі Тақ, оны Морадин мен Кордпен бөліседі. Ұмытылған Әлемдер кампаниясында Бахамуттың басқа бір түрі Тормға, сол әлемдегі Селестия тауының билеушісіне қызмет ететін кіші құдай ретінде ұсынылады.

Шығармалық қатынастар

Бахамут – айдаһар Ионың баласы, оның зұлым қарындасы және егізі Тиаматтың қаһарлы жауы. Ол Иеронийді, Морадинды, Йондалланы және басқа да заңды жақсылық құдайларын құрметтейді. Кейбір аңыздарда ол әділдік құдайы Лендис пен мейірімділік құдайы Тамараның ұлы делінеді, бірақ көбінесе осы құдайлар оның кіші інілері мен қарындастары болып саналады, олардың ішінде Астериан, Хронепсис (оның інісі деп те айтылады), Астилабор, Хлал, Фаллузер, Гарикс және Натаир Сгиатах бар.

Тиамат және Бахамут

Бахамутты таныстырған "Данджон және дракон" басылымында оның Тиамат, Хроматикалық айдаһар және Зұлым айдаһарлардың патшайымы, сондай-ақ барлық зұлым айдаһарлардың анасы және құдайы деп аталатын қарсы тұратын жаратылысы да енгізілді. Бахамут ізгі ниетті, ал Тиамат зұлым ретінде бейнеленеді, бұл олардың "Данджон және дракон" ойынындағы бастапқы бейнесіне сәйкес келеді. Екеуі де "Үш Аждаһа Анты" карта ойынында кездеседі, сонымен қатар олардың кейбір ерекшеліктері пластикалық миниатюралар түрінде жасалған.

4-ші басылым

Жеті үлкен алтын құрт Бахамуттың ең жақын қызметшілері, оның сарайын қорғайды және ол әлемді аралап жүргенде оны канарилер кейпінде сүйемелдейді. Олар сондай-ақ Бахамуттың жеке назарын қажет етпейтін міндеттерде Бахамуттың елшілері болып табылады. Қуатты болғанымен, олар өлмейтін емес: осы топтағы көптеген алтын құрттар қаза тапты, ал олардың орнына жаңа алтын айдаһарлар таңдалады. Қазіргі жеті үлкен алтын құрттар:

Borkadd тырнағы, еркек алтын айдаһар, Бахамуттың әділеттіліктің қолы. Ол басқа амал қалмағанда заңды орындау үшін жіберіледі. Kurya көзі, күдікпен қараушы әйел алтын айдаһар. Ол Бахамуттың құпия тапсырмалармен жіберілген тыңшысы. Sonngrad қанаты, Бахамуттың хабаршысы, әйел алтын айдаһар. Gruemar дауысы, еркек алтын айдаһар, ол қан төгілуден гөрі бейбіт сөздерді артық көретін келіссөзші. Marroshok құйрығы, алып еркек алтын айдаһар, Бахамуттың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Ол аяусыз жауынгер болғанымен, көбінесе мейірімді және жақсы мінезді. Troannaxia болмысы, жарқыраған алтын әйел айдаһар, қарсылықты басу үшін, басқа ешнәрсе көмектеспегенде жіберіледі. Urgala тісі, Бахамут армия жинағанда жетекші және бас тактик ретінде қызмет ететін әйел алтын айдаһар. Kuyutha Бахамуттың экзархтарының ең танымалсы. Ол Бахамуттың айдаһар нәсіліне жіберген елшісі. Kuyutha – ұзақтан жоғалған Arkhosia империясының ең ұлы айдаһардан туған паладиндерінің соңғысы, және ол империя құлағаннан кейін көптеген аман қалған айдаһар руларын құтқарып қалды. Оның істері үшін Бахамут оған құдайлық ұшқынмен сыйлады. Kuyutha қазір Mount Mertion тауында (Mount Celestia тауының жеті тауының бірі) Бахамуттың айдаһардан туған рыцарларының жаңа орденін дайындап жатыр. Бахамут Морадинмен тығыз байланыста, ал Кордпен бірге олар Селестияны қасиетті үштік билікпен басқарады. Tiamat оның ең үлкен жауы болып қала береді, және ол пантеонның барлық зұлым және хаотикалық зұлым мүшелеріне қарсы тұрады. Quom деп аталатын жаңа нәсіл де Бахамутты жек көреді, себебі ол олардың құдайы Лакалды қасақана өлтірген.

Құс

Тиамат пен Бахамуттың араздасуы олардың жаратылуына дейін барады, кезде Ио оларды жаратқанда; олар бір-бірін толықтырып, серік болу үшін ниеттеніп жасалған, бірақ олардың мінездері тым қайшы болды. Тиамат өзінің үлкен ағасы Ворелді өлтіріп, осы қылмысқа Бахамутты кінәлі етуге тырысты. Алайда, Ио кімнің нағыз кінәлі екенін білді де, Тиаматты өзінің алдынан қуды.

Тиаматтың жер аударылуы

Көптеген аңыздарда Тиамат Материялық жазықта ұзақ жылдар бойы өмір сүрген, оны зұлым айдаһарлармен және қара магиямен себіп қалдырған делінеді. Соңында Бахамут пен аспан/күн құдайы (мүмкін Пелор немесе Герон) оны Тоғыз тозаққа қуды.

Өңір

Бахамуттың патшалығы, Бахамут сарайы, "шығыс желінің ар жағында" орналасқан делінеді. Көптеген даналарға бұл оның Элементтік Әуе жазықтығында ма, әлде сол жазықтық пен Жеті Аспан немесе Үш Жұмақ арасында ма екенін білмейді, бірақ шындығында ол Селестия тауының алғашқы төрт қабатының арасында құйынға түсіп саяхаттап жүргенін табуға болады. Бұл – күміс пен алтынға орнатылған асыл тастардан жасалған терезелері, қола мен азудан салынған қабырғалары, едендері соққан митрилден жасалған тамаша, жылтыр бекініс. Қожайынымен бірге саяхаттап жүрмегенде, Бахамуттың жеті ұлы алтын жоланы сарай мен оның қазыналарын күзетеді. Сарайдың ішінде кілті жоқ, ашық порталдар бар, олар Әуе жазықтығының алғашқы төрт қабатының төртеуіне, сондай-ақ Элементтік Әуе жазықтығы мен Астральдық жазықтыққа апарады. Жақын жерде төрт желге апаратын төрт қақпа бар, әрқайсысын күзетші архон күзетіп тұрады. Солтүстік желдің қақпасын Йонел, Оңтүстік желдің қақпасын Керкхута, Батыс желдің қақпасын Мориел, ал Шығыс желдің қақпасын Рухиел күзетіп тұрады. Бахамут сарайы – аспан тауының жоғарғы қабаттарына жетудің жалғыз белгілі қысқа жолы, бірақ ол және оның қызметшілері тек лайықтыларға ғана өтуге рұқсат береді. 4-ші басылымда Бахамут, Корд және Морадин Астральдық теңіздегі Селестия патшалығында өмір сүреді. Әрқайсысы аралдағы әртүрлі тауларды билейді және қалағанда олардың пішінін өзгерте алады. Бахамут сарайы Мертион тауында орналасқан, ол алтыннан, платинадан және митрилден жасалған, терезелері асыл тастардан жасалған; сарай сонымен қатар Бахамуттың қазынасы ретінде қызмет етеді.

Догмалық

Бахамут өте қатал және зұлымдыққа қатысты кешірімсіз. Ол жамандыққа ешқандай сылтауды қабылдамайды. Екінші жағынан, ол өте мейірімді және әлсіздер мен кемсінтушілерге шексіз көңіл жасайды. Ол өзінің ізбасарларын жақсылықты таратуға шақырады, бірақ адамдар өз күштерімен күрессе, олармен бірге шайқасудың орнына, жараларын емдеу, ақпарат беру немесе уақытша қауіпсіз пана табу арқылы өздерінің шайқастарын өткерсін. Бахамуттың ең басты міндеті – әпкесі Тиаматпен үздірілмейтін соғыс. Ол оның барлық құйрықтарына қарсы тұрып, әр қадамына тойтарыс береді. Ол даналықты, білімді, болжамдарды және әнді бағалайды. Аждаһа болғанына қарамастан, ол мақтанқор да, ашкөз де емес.

Діндарлар мен дін қызметкерлері

Бахамутты барлық жақсы айдаһарлар құрметтейді, бірақ алтын, күміс және мыс айдаһарлар оны ерекше қадір тұтады. Жаман айдаһарлар Бахамутты құрметтемейді, бірақ оның күші мен даналығына құрмет көрсетеді. Бахамут тек жақсылыққа бейім дін қызметкерлерін қабылдайды. Олар айдаһар, жарты айдаһар немесе басқа да жандар болуы мүмкін. Олар жақсылық үшін үнемі, бірақ сырт көзден жасырып әрекет етуге тырысады. Олар зұлымдыққа қарсы тұрады, бірақ олардың ең басты міндеті – осы процесте ешқандай зиян келтірмеуді қамтамасыз ету.

Ғибадатханалар

Платиналық айдаһарға арналған ғибадатханалар өте сирек. Бар болғандарының өзі әдемі әрі талғамды құрылыстар, олардың сәулеті мен жиһазы қарапайым және таза болады. Ішінде сенімділер жиналатын ортақ бөлмелермен қатар, жеке медитация және қалпына келтіру бөлмелері де болады. Айдаһарлар әдетте ғибадатханалар салмайды, олар қабырғадағы қарапайым белгілерді қадір тұтып, оларды қасиетті орындар ретінде қарастырады. Бахамут өзінің ізбасарларының оған заттармен емес, істерімен құлшылық етуін қалайды.

Әдет-ғұрыптар

Бахамуттың ізбасарларының көптеген тапсырмалары Тиаматқа қарсы күреске байланысты болады. Олардың көптеген ресми рәсімдері жоқ. Құдайға дұға оқудың орнына, олар жақсылықты қолдап, жамандыққа қарсы күресті дұға ретінде санайды. Бахамут қарапайым сөздерге аса мән бермейді.

Қайта тулу рәсімі

Адамдар, эльфтер, жартылайлар немесе басқа да адам тәрізді жаратылыстар сирек кездесетін, жүректеріндегі әлсіз сұрақ сияқты, өздерін Бахамутқа толық арнауға дайын екендерін сұрайтын шақыруды ести алады. Әдетте бұл шақыру жасөспірім шақта естіледі, бірақ кейде ересектер де естиді. Шақырылғандардың барлығы да жауап бермейді, бірақ жауап бергендер Қайта Туу Рәсімінен өтеді. Осы қиын рәсімге міндеттенгендер барлық қару-жарақтары мен жабдықтарын қойып, қарапайым льняной көйлек киеді. Олар толық бір күн мен түн бойы медитация жасайды, ойларында қандай құрбандықтар келе жатқанын еске түсіреді. Егер олар жалғастыруды шешсе, таңертең жұмыртқа пішіндес бөлмеге кіріп, келесі күні таң атқанға дейін ұйықтайды, содан кейін драконбо́рн ретінде пайда болады – бұрынғы бейнесінің асыл, дракондық, платина қабықшалы нұсқасы, Тиамат пен оның ұрпақтарына қарсы тұрақты чемпион болуға дайын.

Қабылдау

Бахамут 2019 жылғы Screen Rant тізімінде "Dungeons & Dragons: 10 ең күшті дракон, рейтинг" бойынша 5-орында келтірілді, ал Мэтью Гида оның "қарт кісі ретінде және дракон ретінде 36-деңгейде екенін, тиісінше 1600-нан астам және 1300-нан астам өмірлік нүктеге ие екенін" атап өтті. Ол телепорттауға қабілетті, бірнеше демдік шабуылдарды қолдана алады және ойыншылармен шайқасу үшін өзінің бір бөлігін шақыра алады. Мұндай күшті күшпен Бахамут табиғаттың өзінен де асып түседі.