Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Карбон өзені – АҚШ-тың Вашингтон штатындағы өзен. Ол бастауы – Рейньер тауындағы Карбон мұздығынан шамамен 48 шақырымға дейін ағып, Ортинг қаласынан Пуяллуп өзеніне қосылады. Чарльз Уилкс бұл өзенді "Аптаскап өзені" деп атаған, бірақ 1876 жылы жағалауында көмір табылғаннан кейін өзен "Карбон" деп қайта аталды.
The Carbon River is a river in the U. S. state of Washington. It flows about 30 miles (48 km) from its source, the Carbon Glacier on Mount Rainier, to join the Puyallup River at Orting. Charles Wilkes called the river the "Upthascap River", but after the discovery of coal along its banks in 1876 the river was renamed "Carbon".
Курс
Карбон өзенінің бастауы Каскад тауларындағы Рейньер тауының солтүстік беткейіндегі Карбон мұздығында. Өзеннің жоғарғы ағысы Рейньер тауы ұлттық паркінің ішінде орналасқан. Өзеннің бас суларының бір бөлігі – Катаракт және Спукуш ағындары. Карбон өзені тез арада кең мұздық аңғарына кіріп, қалың мұздық шөгінділерін жинақтайды. Бұл өзеннің арнасын бұрып, салалы болуына себеп болады. Батыстан Ана тауы мен шығыстан Ченуис тауынан ағып өткеннен кейін Карбон өзені Ипсут ағысына және Ипсут ұлттық паркі кемпингіне жетеді. 2006 жылғы су тасқыны жолдың бір бөлігін бұрынғыша жойып салғанға дейін, бұл Маунт-Рейнир ұлттық паркіне апаратын Карбон өзені жолының соңғы нүктесі болған. Ипсут ағысынан төмен Карбон өзеніне солтүстіктен Ченуис ағысы, оңтүстіктен Грин ағысы қосылады. Осы құйылыстардан кейін көп ұзамай өзен Рейньер тауы ұлттық паркінен шығады. Карбон қырқасы және оның ең биік шыңы – Олд Балди тауы солтүстікке қарай жатыр. Толми шыңынан төмен ағатын Толми ағысы оңтүстіктен Карбон өзеніне қосылады. Бастапқыда солтүстік-батысқа қарай ағып, Карбон өзені батысқа қарай бұрылады, содан кейін шағын Ферфакс елді мекеніне жеткенше Эванс ағысы қосылады. Ферфакстан Карбонадоға дейін Карбон өзені тар шатқал арқылы солтүстікке қарай ағады, шығысында Глисон төбесі, батысында Вингейт төбесі орналасқан. Карбонадодан өтіп, Лили ағысын алғаннан кейін өзен аңғары қайтадан кеңейеді және Карбон өзені өзінің әдеттегі салалы және иректелген үлгісін жалғастырады. Ол батысқа бұрылып, кең су тасқыны жазығы арқылы Кроккер қаласына дейін ағады, онда өзен өзінің негізгі салаларының бірі – Саут Прери ағысымен қосылады. Кроккерден төмен тағы бір маңызды сала – Войт ағысы қосылады. Кроккерден төмен Карбон өзені солтүстік-батысқа қарай ағып, Пуяллуп өзеніне қосылады. Ортинг қаласы Карбон және Пуяллуп өзендері арасындағы су тасқыны жазығында орналасқан.
The source of the Carbon River is the Carbon Glacier on the north side of Mount Rainier in the Cascade Range. The river's upper reach is contained within Mount Rainier National Park. Some of the river's headwater tributary streams include Cataract Creek and Spukwush Creek. The Carbon River quickly enters a broad glacial valley in which it deposits thick layers of glacial sediment. This causes the river to meander and becomes braided. After flowing by Mother Mountain on the west and Chenuis Mountain on the east, the Carbon River reaches Ipsut Creek and the national park campground of Ipsut Creek. This was also the end of the Carbon River Road entrance to Mount Rainier National Park before the 2006 floods washed out portions of the road. Below Ipsut Creek the Carbon River is joined by Chenuis Creek from the north and Green Creek from the south. Shortly after these confluences the river exits Mount Rainier National Park. Carbon Ridge and its high summit Old Baldy Mountain, lie to the north. Tolmie Creek, flowing down from Tolmie Peak, joins the Carbon River from the south. Having run generally northwest, the Carbon River turns more directly west until it is joined by Evans Creek just before the small settlement of Fairfax. From Fairfax to Carbonado the Carbon River flows north through a narrow gorge, with Gleason Hill to the east and Wingate Hill to the west. After passing Carbonado and receiving the tributary Lily Creek, the river valley broadens again and the Carbon River resumes its generally braided and meandering pattern. It turns west, flowing through an increasingly broad floodplain to the town of Crocker, where the river is joined by one of its main tributaries, South Prairie Creek. Just below Crocker another major tributary, Voight Creek, joins. Below Crocker the Carbon River flows northwest to join the Puyallup River. The city of Orting is located at the confluence, in the floodplain between the Carbon and Puyallup rivers.
Геология
Мұздықтардың еріген суларынан пайда болған Карбон өзені, шөгінділерге, мысалы, лай мен қиыршық тасқа толы. Карбон мұздығынан шыққаннан кейін Карбон өзені мұздықпен ойылған кең аңғар арқылы ағып өтеді, онда өзен төсегіндегі қалың шөгінділер құм және қиыршық тастың шоғырларын жасайды, нәтижесінде өзен күрделі тоқымдалған, иректелген және су тасқынына бейім болады. Өзен өз арнасын жиі өзгертіп, аңғарында жаңа арналар құрайды. Фэрфакс пен Карбонадо арасында Карбон өзені Crocker және Orting жанындағы тағы бір кең, су тасқынына бейім аңғарға шығар алдында тар шатқалдан (оң жақта) өтеді.
Formed by glacial meltwater, the Carbon River contains a heavy load of sediment such as silt and gravel. After emerging from the Carbon Glacier the Carbon River flows through a broad glacier carved valley where thick sediment deposits in the stream bed create sand and gravel bars causing the river to become complexly braided, meandering, and flood prone. The river frequently shifts channels and creates new ones in its valley. Between Fairfax and Carbonado the Carbon River flows through a narrow gorge (right) before emerging into another broad flood prone valley near Crocker and Orting.
Табиғат тарихы
Карбон өзені аңғарында жылына шамамен 3800 миллиметр жаңбыр жауады, нәтижесінде қоңыржай ылғалды орман ортасы қалыптасады.
The Carbon River valley receives about of rain per year, resulting in a temperate rain forest environment.
Су тасқыны
Карбон өзенінің жоғарғы аңғарында су тасқыны жиі болады. 2006 жылы болған ірі су тасқыны өзеннің жаңа арналар жасауына себеп болды, соның салдарынан Карбон өзені жолының бір бөлігі қирады. Бұл жол Рейньер тауы ұлттық паркінің солтүстік-батыс бөлігіне басты кіреберіс еді. Жолдың бір бөлігі өзеннің жаңа арнасына айналып кетті, ал қалған бөліктері су астына кетіп, жойылды. 2008 жылдан бері Карбон өзені жолы кіреберіс бекетінде көлік құралдарының кіруіне жабылды. Бұл бұрын Ипсут-Крик кемпингінен басталатын саяхаттарға шамамен 18 шақырымдық қашықтықты қосты. Ипсут-Крик кемпингтік алаңы көлікпен тұрақтауға толығымен жабық, ал түндеу үшін арнайы рұқсат алу қажет. Су тасқыны немесе су деңгейінің көтерілуі пайдаланушылар үшін қауіпті жағдай тудырады және ескертусіз пайда болуы мүмкін.
Flooding occurs frequently in the upper Carbon River valley. In 2006, a major flood resulted in the river forming new stream channels and in the process washing out a portion of the Carbon River Road. The road is the main entrance to the northwestern part of Mount Rainier National Park. Part of the road became a new channel of the river. Other parts of the road were washed away. As of 2008, the Carbon River Road was closed to motorized access at the entrance station. That added almost 11 mile (18 km) round trip for any hikes that formerly began at the Ipsut Creek Campground. The Ipsut Creek campground is permanently closed to vehicle camping, and requires a back country camping permit for overnight use. Flood and/or high water conditions continue to represent dangers to users and can occur with little warning.
Лахарлар
Рейньер тауының мұздықтарынан ағып жатқан басқа өзендер сияқты, Карбон өзенінің аңғары да лахар қатерімен жүзеге аспайды.
As with other rivers flowing from Mount Rainier's glaciers, the Carbon River valley is at risk of lahars.