Кіріспе

Солтүстік Тынық мұхитының Лос-Анджелестен оңтүстік-батыс жағындағы шалқаяған теңіз тауы – Калифорния жағалауындағы, жартылай су астында қалған арал (теңіз тауы). Ол Лос-Анджелестегі Сан-Педродан 154 км (96 миль) оңтүстік-батысқа қарай, Сан-Диегодағы Пойнт-Ломадан 179 км (111 миль) батысқа қарай және Лос-Анджелес округінің Сан-Клементе аралынан 76 км (47 миль) оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Бұл Калифорнияның Канал аралдары тізбегінің ең сыртқы бөлігі саналады. Геологиялық тарихтың әртүрлі кезеңдерінде теңіз деңгейінің көтерілуіне және төмендеуіне байланысты, бұл жағалау аралға айналған. Соңғы рет ол шамамен 10 000 жыл бұрын, соңғы мұз дәуірінде маңызды арал болған. Бұл аралға Канал аралдарының алғашқы тұрғындары, әсіресе Сан-Клементе аралының теңіз саяхатшылары сапарлаған болуы мүмкін, олар ашық күндері аралды биік жерден көре алатын. Жағалаудың шалқаяған бөлігі құмтас және базальттан тұрады және мұхит түбінен шамамен 2 км (1 мильден сәл аса) тереңдіктен көтеріледі. Жағалау тау шыңдарының тізбегі ретінде сипатталған, бірақ іс жүзінде ол бойымен бірнеше қатты, базальттық биік нүктелері бар, толқындармен ойылған меса пішініне ұқсайды. Ең шалқаяған шыңы – Бишоп тасы, су деңгейіне байланысты 3-6 метрге (10-20 фут) дейін көтеріледі. Өте төмен су деңгейінде тас толқындардың арасында көрінеді. Бишоп тасынан басқа да жерлерде алып толқындар пайда болады. Бұл жерлердің тереңдігі 150 метрден (500 футтан) аспайды және кеме қатынасына қауіпті. Nine Fathom нүктесі Бишоп тасынан 7 км (4.5 миль) солтүстік-батысқа қарай орналасқан және су бетінен шамамен 16 метрге (54 фут) көтеріледі. Екеуі де мөлдір суымен, кең көлемді далалық орманмен және мол теңіз жануарларымен танымал суға түсу орындары. Бишоп тасы сонымен қатар әлемдегі ең биік серфинг толқындарын тудыруға қабілетті, танымал үлкен толқын серфингі орны болып табылады.

Жалпы

Тарихи тұрғыдан алғанда, Кортес Банкі Сан-Хуан аралы ретінде картаға түсірілді. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің лейтенанты Джеймс Алден және капитан Джонатан "Жабайы Джек" Персивал 1846 жылдың 5 қаңтарында су асты тауы туралы хабарлады. Сол кезде USS Constitution фрегаты Калифорния жағалауынан Монтерейден Мексика-Америка соғысына қатысу үшін өтіп бара жатқан еді. Constitution кемесінің осы күнгі бортындағы жазбада кеме жағаға жақын жерде болғаны және былай деп жазылған: "16:20-да (кешкі) солтүстік-шығысқа қарай шамамен 10 миль қашықтықта бұзылыстар байқалды". 1851 жылға дейін осы маңдағы тау жыныстары Сан-Хуан аралы ретінде картаға түсірілген (Таллис картасын қараңыз). 1853 жылы Панамадан Сан-Францискоға сапар кезінде Cortes бу кемесінің капитаны Т.П. Кроппер төмен жатқан аралдың үстінде теңіздің "қатты қозғалыста" екенін хабарлады. Кейіннен су асты тауы кеменің атымен аталады. Кроппер бастапқыда өзін жанартаудың үстінде деп ойлаған. Constitution кемесінен Джеймс Алден кейіннен АҚШ жағалауын картаға түсірумен айналысатын АҚШ үкіметтік ұйымы – АҚШ Жағалау зерттеу қызметінің офицері болды. Cortes кемесі тасты көргеннен кейін, және өзінің бұрынғы байқауына сүйене отырып, Алден USS Ewing кемесінің экипажын ашық мұхиттың бұзылуларының көзін нақты тексеруге жіберді. Лейтенант Т.Т. Стивенс бұл орынды нақты координаттармен картаға түсірді, көп жылдар бойы "Кортес Банкі" деп белгіленді. Стивенс шамамен 54 фут тереңдікте су тапты, бірақ Бишоп тасының маңындағы қауіпті жағалауды анықтай алмады және ол 1853 жылы жарияланған алғашқы Жағалау зерттеу картасында көрсетілмеген. Кортес Банкі тарихындағы тағы бір маңызды оқиға – 1957 жылы Мел Фишердің қазына іздеу үшін Банкті зерттеуінің сәтсіздігі. Ол испандық галеонның құлаған қалдықтары Бишоп тасына жақын теңіз түбінде жатыр деп сенді. Экспедиция қазына таппады, бірақ Фишерді тасымалдаған кеме суға дейін жанып кетті. Кортес Банкін арал мемлекетіне айналдыруға кем дегенде екі рет әрекет жасалды. Ең танымал әрекет 1966 жылдың соңында болды, кезде кәсіпкерлер тобы Кортес Банкін Абалонияның конституциялық монархиясына айналдыруды жоспарлады. Жоспар бойынша, екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіне жататын бетон корпусты кеме – мүмкін, Тампада салынған МакКлоски кемесі Ричард Льюис Хамфри, кейін Мексикада Халиско деп аталған – Бишоп тасына өте жақын жерге батырылып, кеменің айналасын кеңейіп келе жатқан тас қабырғасымен қоршау керек еді. Олар халықаралық теңіз заңдарының өзінің мемлекетінің билеушілері болуға мүмкіндік беретініне сенді, өйткені Банк халықаралық суларда орналасқан. Бірақ кеме Бишоп тасының үстінде бүгінде серфингшілер толқындарын пайдаланатын алып толқындардың әсерінен қирады және экипажының өміріне қауіп туды. Бүгінде "Халиско" кемесінің қалдықтары 6-40 фут (2-12 метр) тереңдікте үш бөлікке бөлініп су астында жатыр және суға түсуге танымал орын болып табылады. Басқа компания Талуга деген мемлекет құруды жоспарлағанда, АҚШ үкіметі Банктің континенттік шельфтің бөлігі екенін және АҚШ аумағына жататынын мәлімдеді. 1985 жылдың 2 қарашасында USS Enterprise (CVN 65) әуе кемесі Кортес Банкінің рифіне Бишоп тасынан шамамен бір миль шығысқа қарай соқтырылып, сол жақ қанатында 18 метрлік жара жасады, порт келісін жыртып, сыртқы порт винтінің қақпақтарын қиратып жіберді. Кеме жұмысын жалғастырып, кейін Сан-Францискодағы Хантерс-Пойнт әскери кеме құрылыс кемежайына жөндеуге кірді.

Серфинг

1961 жылдың жазында Калифорния штатының Оушенсайд қаласынан келген серфинші Харрисон Или Бишоп-Рок тасында толқынға серфинг жасаған алғашқылардың бірі болды. 1973 жыл шамасында үлкен толқындармен серфинг жасаған Дэйв Каламаның әкесі, серфинші Илима Калама, түн ортасында Бишоп-Рок тасында балық аулайтын қайығы суға батқанда мерт болып қалды. 1990 жылдардың басында "Серфинг" журналының фоторедакторы Ларри Мур және тәжірибелі серфинші, сонымен қатар ұшқыш Майк Кастильо алып толқындар туралы қауесеттерді естіп, жағалауға ұшып шықты. 1990 жылы "Эдди Айкау толқыны" деп аталған үлкен толқын кезінде, олар 80-90 фут аралығындағы бос толқындарды тастың үстіне құлап жатқанын көріп таң қалды. 1995 жылы Мур толқындарды көріп, фотоға түсірді және сол жылы ол шағын серфиншілер тобымен (Surfing журналының редакторлары Сэм Джордж және Билл Шарп, сондай-ақ кәсіби серфинші Джордж Хулс) экспедиция ұйымдастырды. Команда салыстырмалы түрде кішкентай, бірақ мөлдір, 15 фут биіктіктегі толқындарды тапты, ал Джордж Хулс оларды бірінші болып ұстады. "Бұл мен серфинг сапарына шығар алдында өсиет жазған жалғыз жағдай болды", - деді Шарп осы миссия туралы. Бірнеше серфиншілер тастағы идеалды жағдайды күтті. 2001 жылы Аляска шығанағындағы "15-ші дауыл" және Калифорниядағы жоғары қысымдық белдеу бірігіп, үлкен толқындар мен жеңіл жел тудырды. Сан-Диегодан F/V Pacific Quest кемесімен серфиншілер тобы – үлкен толқындарға сүйреуші серфиншілер Кен Коллинз, Питер Мел, Брэд Герлах және Майк Парсонс, сонымен қатар классикалық серфиншілер Эван Слейтер және Джон Уолла шықты. 2001 жылдың 19 қаңтарында олар шамамен 1,5 километрлік жартастың бойымен жарты мильге созылған, тегіс, мөлдір және алып толқындарды байқады. Уолла мен Слейтер осы толқындардың біріне жүзуге тырысып, екеуі де суға батып кетті. Ларри Мур айналып ұшатын ұшақтан фотоға түсірді, Дана Браун өзінің "Step Into Liquid" серфинг фильмі үшін қайықтан түсірді, ал Фран Батталья "Making The Call: Big Waves of the North Pacific" толқын ғылымы туралы фильмі үшін екі басқа қайықтан түсірді, сондай-ақ Swell, XXL, NBC Dateline, Billabong Odyssey және Activision Kelly Slater Pro Surfer видео ойыны үшін деректі фильмдер түсірді. Парсонс күндік толқынға сүйретілді. Кортес тасындағы оның алғашқы жүрісі бетінде 20 метрге бағаланды. Осының арқасында ол екі Гиннестің әлемдік рекордын алды және 2000/2001 жылғы ең үлкен толқын үшін $66,000 сыйлық алған Swell XXL Biggest Wave Award (қазіргі Billabong XXL) жүлдесін жеңіп алды.