Кіріспе

Перес пен Шарп, сондай-ақ Перес пен Липпольд немесе Перес пен Морони деп те аталады, 1948 жылы Калифорния Жоғарғы сотында қаралып, 4-3 дауыспен штаттың түрлі нәсілдегі адамдардың некесіне тыйым салуы АҚШ Конституциясының он төртінші түзетуіне қайшы екеніне сот келісім білдірген іс. Үш судьядан құралған көпшілік шешімнің авторы – кейіннен соттың төрағасы болған судья Роджер Дж. Трейнор. Судья Дуглас Л. Эдмондс өз келісімін жазды, нәтижесінде заңды жоюға қолдау білдірген төрт судья көпшілігі қалыптасты. Дissent (қарама қарсы пікір) судья Джон В. Шенк жазды, ол сот тарихындағы екінші ең ұзақ қызмет еткен мүше және танымал сот консерваторы болды. Бұл шешім АҚШ-та нәсілдер араласқанға қарсы заңды тұрақты түрде жойған алғашқы штаттық сот шешімі болды.

Өмірбаян

Андреа Перес (мексикалық-американдық әйел) және Сильвестр Дэвис (африкалық-американдық ер адам) Лос-Анджелесте қорғаныс өнеркәсібінде жұмыс істеген кезде танысты. Перес пен Дэвис Лос-Анджелес округінің кеңсе қызметкеріне некеге тұру туралы куәлік алуға өтініш берді. Некеге тұру туралы куәлікке берген өтініште Андреа Перес өзінің нәсілін "ақ" деп көрсетті, ал Сильвестр Дэвис өзін "негр" деп атады. Калифорния заңына сәйкес, испандық тегі болғандықтан мексикалықтар көбінесе "ақ" деп есептелді. Округ кеңсесінің қызметкері У.Г. Шарп Калифорния азаматтық кодексінің 60-бабына ("Ақ адамдардың негрлермен, моңғолдармен, малайлармен немесе мулаттармен жасаған барлық некелері заңсыз және күшсіз") және 69-бабына ("Ақ адамның негрмен, мулатпен, моңғолмен немесе малаймен некелесуіне рұқсат беретін куәлік берілмейді") сүйене отырып, куәлік беруден бас тартты. Ол кезде Калифорнияның нәсілдер араласқандығына қарсы заңы 1850 жылдан бері нәсілдер аралық некелерге тыйым салған, алғаш рет ақ нәсілділердің қара нәсілділермен және мулаттармен некелесуіне тыйым салатын заң қабылданған болатын. Перес, адвокат Дэниел Г. Маршаллдың өкілдігімен, лицензияны беруге мәжбүрлеу үшін Калифорния Жоғарғы сотына бастапқы бұйрық беру туралы өтініш берді. Перес пен Дэвис екеуі де католик болғандықтан, католик шіркеуінде миссамен некелесуді қалады. Олардың басты аргументтерінің бірі, судья Дуглас Эдмондстың келісім пікірінде де қолданылған, шіркеу оларды үйлендіруге дайын болғандықтан, штаттың нәсілдер араласқандығына қарсы заңы олардың діннің қадірлі рәсімдеріне, соның ішінде неке рәсіміне толық қатысу құқығын шектеді.

Соттың пікірі

Сот неке – негізгі құқық екенін және осы құқықты шектеуге бағытталған заңдар тек ғана көзқарастың нәтижесінде қабылданбауы керек деп шешті. Бас судья Роджер Трэйнордың пікіріне бас судья Фил Гибсон мен судья Джесси Картер қосылды, олар дискриминацияға негізделген шектеулер конституциялық талаптарды бұзады деп тапты. Сот Калифорния штатының заңын жойды, Калифорния азаматтық кодексінің 69-бабы неке құқығын шектеу үшін тым тұйық және бекітілмегендігіне, сондай-ақ тек нәсілдік белгіге байланысты некеге тұру құқығын бұзу арқылы Конституцияның 14-қосымшасын бұзғанына байланысты. Жеке пікірде судья Дуглас Эдмондс бұл заң талапкерлердің дін бостандығын бұзады деп мәлімдеді, себебі нәсілдер араласқанға қарсы заң олардың неке салтанатына толыққанды қатысу құқығын шектеді. Тағы бір жеке пікірде судья Картер қарастырылып отырған заңдардың «білімсіздік, көзқарас және төзбеушіліктің өнімі» екенін, олар «бастапқыда конституциялық емес» болғанын, өйткені қабылданған кезде «Тәуелсіздік декларациясында жазылған елдің жоғарғы заңын бұзған» деп жазды. Ол «расалық араласудың қажеттігі немесе қажетсіздігі» туралы талапкердің ұсынымында Адольф Гитлердің «Майн Кампф» автобиографиялық манифестінен бірнеше цитаталар келтірілгенін және «ақылдан безген, халықты қоздырған, жаппай қырғын жасаған адамның жазбаларының дұрыстығын тексеру оның сөздерін лайықты құрмет пен беделмен қаптауға тең» деді. Шенктің қарсы пікіріне Б. Рей Шауэр мен Гомер Р. Спенс қосылды, олар нәсілдер араласқанға қарсы заңдардың ортақ құқықта ұзақ тарихы бар екенін және қабылданған кезде заңды болғанын, сондықтан оларды өзгертуге негіз жоқ екенін жазды. «Осы заңдар қабылданған кезде жарамды және осы штатта шамамен 100 жыл бойы, ал басқа жерлерде одан да ұзақ уақыт бойы конституциялық түрде қолданылған, енді сол Конституция бойынша және жағдайдың өзгеруізсіз конституцияға қайшы келуін түсіну қиын».

Маңыздылығы

Мексикалық әйел мен қара нәсілді еркек қатысқан бұл іс бойынша Калифорния Жоғарғы соты 20 ғасырдағы алғашқы сот болып, штаттың нәсілдер аралас некеге тыйым салатын заңының АҚШ Конституциясына қайшы екенін анықтады. Бұл Loving v. Virginia (1967) ісінен 19 жыл бұрын болды, ол істе қара нәсілді әйел мен ақ нәсілді еркек қатысты және АҚШ Жоғарғы соты мұндай штаттық заңдардың барлығын жарамсыз деп жариялады. Шындығында, Loving ісінде Бас судья Эрл Уоррен 5-ші ескертпеде Перес ісін сілтеме ретінде келтірді, ал кем дегенде бір ғалым Перес ісінің оның шешіміне қаншалықты әсер еткенін талқылады. Перес ісі Калифорния Жоғарғы сотының 2008 жылғы "In re Marriage Cases (2008) 43 Cal. 4th 757" шешімінің маңызды негізі болды, онда Калифорнияның некенің тек ер және әйел арасында болуын шектеу туралы заңы конституцияға қайшы деп жарияланды. Бұл жұбайлар Андреа Перез Дэвис 2000 жылы қайтыс болғанға дейін некеде өмір сүрді. Оның күйеуі Сильвестр Скотт Дэвис кіші 2018 жылы 95 жасында қайтыс болды.